choroba Harady
Choroba Harady (znana również jako zespół Vogt-Koyanagi-Harady) to rzadkie, autoimmunologiczne schorzenie o podłożu zapalnym, które dotyka struktury oka, skóry, opon mózgowo-rdzeniowych i narządu słuchu. Choroba ma charakter wielonarządowy i najczęściej występuje u osób o ciemniejszej karnacji, szczególnie pochodzenia azjatyckiego, latynoskiego i śródziemnomorskiego.
Klinicznie choroba Harady objawia się zapaleniem błony naczyniowej oka (najczęściej obustronne zapalenie tylnego odcinka), które może prowadzić do utraty widzenia. Towarzyszą mu objawy neurologiczne (bóle głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości), słuchowe (szumy uszne, utrata słuchu) oraz dermatologiczne (bielactwo, siwe włosy, łysienie). Charakterystyczny jest dwufazowy przebieg choroby – faza ostra (oczno-mózgowa) i przewlekła (oczno-skórna).
Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych, badaniu dna oka, angiografii fluoresceinowej, OCT, ultrasonografii oraz badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego. W leczeniu stosuje się głównie wysokie dawki kortykosteroidów systemowych jako terapię pierwszego rzutu. W przypadkach opornych wykorzystuje się leki immunosupresyjne (cyklosporyna, azatiopryna, metotreksat) oraz terapie biologiczne. Wczesne rozpoznanie i intensywne leczenie ma kluczowe znaczenie dla rokowania i zapobiegania trwałym uszkodzeniom narządu wzroku.