zapas żelaza
Zapas żelaza w organizmie to całkowita ilość żelaza zmagazynowana w postaci ferrytyny i hemosyderyny, głównie w wątrobie, śledzionie i szpiku kostnym. Prawidłowy zapas żelaza u osoby dorosłej wynosi około 3-4 g, z czego około 2/3 znajduje się w hemoglobinie.
Niedobór zapasów żelaza rozwija się stopniowo i przechodzi przez kilka etapów: od zmniejszenia rezerw żelaza (obniżone stężenie ferrytyny), przez niedobór czynnościowy (obniżone stężenie żelaza w surowicy, zwiększona całkowita zdolność wiązania żelaza), aż do jawnej niedokrwistości z niedoboru żelaza (obniżone stężenie hemoglobiny, mikrocytoza, hipochromia).
Nadmiar zapasów żelaza może wynikać z hemochromatozy pierwotnej (uwarunkowanej genetycznie) lub wtórnej (np. w wyniku licznych transfuzji krwi, przewlekłych chorób wątroby). Prowadzi to do nadmiernego gromadzenia żelaza w narządach, co może skutkować ich uszkodzeniem, zwłaszcza wątroby, trzustki i serca.
Ocena zapasów żelaza jest istotnym elementem diagnostyki zaburzeń hematologicznych. Najczęściej stosowanymi markerami laboratoryjnymi są: stężenie ferrytyny (odzwierciedla wielkość zapasów żelaza), żelazo w surowicy, całkowita zdolność wiązania żelaza (TIBC), wysycenie transferyny żelazem oraz rozpuszczalny receptor transferyny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ferrum-Lek 50 mg Fe3+/ml
Ferrum Lek to roztwór do wstrzykiwań zawierający 50 mg jonów żelaza(III)/ml w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z dekstranem, przeznaczony wyłącznie do podawania domięśniowego. Podanie dożylne jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji. Zaleca się ścisłą obserwację pacjenta podczas i minimum 30 minut po podaniu, pod nadzorem personelu medycznego przeszkolonego w rozpoznawaniu i leczeniu reakcji anafilaktycznych, z dostępem do sprzętu do resuscytacji. Dawkowanie ustala się indywidualnie na podstawie masy ciała, aktualnego i docelowego stężenia hemoglobiny oraz zapasów tkankowych żelaza, według wzoru: Całkowita ilość żelaza (mg) = masa ciała [kg] × (docelowe Hb [g/l] – aktualne Hb [g/l]) × 0,24 + zapas tkankowy (15 mg/kg dla masy ≤35 kg, 500 mg dla masy >35 kg). Współczynnik 0,24 uwzględnia zawartość żelaza w hemoglobinie i objętość krwi.