dwunastnica i jelito czcze

Dwunastnica (duodenum) to początkowy odcinek jelita cienkiego, który stanowi bezpośrednią kontynuację żołądka i przechodzi w jelito czcze. Ma długość około 25-30 cm i kształt podkowy obejmującej głowę trzustki. Podzielona jest na cztery części: opuszkową, zstępującą, poziomą i wstępującą. W części zstępującej znajduje się brodawka dwunastnicy większa (brodawka Vatera), gdzie uchodzą wspólnie przewód żółciowy wspólny i przewód trzustkowy główny.

Jelito czcze (jejunum) stanowi drugą część jelita cienkiego, położoną między dwunastnicą a jelitem krętym. Charakteryzuje się grubszą ścianą, większym przekrwiem i liczbą fałdów okrężnych błony śluzowej w porównaniu do jelita krętego. Długość jelita czczego wynosi około 2,5 metra, co stanowi około 40% całkowitej długości jelita cienkiego. Jest ono odpowiedzialne za wchłanianie większości składników odżywczych, w tym białek, węglowodanów, witamin i minerałów.

Zarówno dwunastnica, jak i jelito czcze pełnią kluczową rolę w trawieniu i wchłanianiu. W dwunastnicy dochodzi do neutralizacji kwaśnej treści pokarmowej z żołądka dzięki wydzielaniu zasadowej wydzieliny przez gruczoły brunnerowskie oraz mieszania pokarmu z sokami trawiennymi (żółcią z wątroby i enzymami trzustkowymi). W jelicie czczym zachodzi intensywne wchłanianie substancji odżywczych dzięki rozbudowanej powierzchni chłonnej, którą tworzą liczne fałdy okrężne, kosmki jelitowe i mikrokosmki enterocytów.

Patologie dotyczące tych odcinków przewodu pokarmowego obejmują m.in. owrzodzenia dwunastnicy (najczęściej w opuszce), zwężenie dwunastnicy, uchyłki dwunastnicy (zespół SIBO), nowotwory oraz choroby zapalne. W jelicie czczym może dochodzić do zespołów upośledzonego wchłaniania, chorób autoimmunologicznych (np. celiakia) oraz zmian rozrostowych. Diagnostyka tych obszarów obejmuje endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego, badania obrazowe (TK, MRI) oraz badania czynnościowe oceniające procesy trawienia i wchłaniania.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl