miednica
Miednica stanowi istotny element anatomiczny układu kostnego, składający się z kości biodrowych, kości krzyżowej i kości ogonowej. Struktura ta tworzy kolistą przestrzeń, która pełni funkcję ochronną dla narządów wewnętrznych, a także stanowi punkt przyczepu dla licznych mięśni i więzadeł.
W praktyce klinicznej wyróżnia się miednicę większą i mniejszą, przedzielone linią graniczną (linea terminalis). Miednica większa znajduje się powyżej tej linii i stanowi część jamy brzusznej, natomiast miednica mniejsza położona jest poniżej i zawiera narządy układu moczowego, narządy płciowe oraz końcowy odcinek przewodu pokarmowego.
Budowa miednicy wykazuje dymorfizm płciowy – miednica kobieca jest szersza, płytsza i ma większy kąt podłonowy, co ma kluczowe znaczenie w przebiegu porodu. W diagnostyce położniczej istotne jest określenie wymiarów miednicy, takich jak wymiar prosty wchodu, poprzeczny czy skośny, które determinują możliwość porodu drogami naturalnymi.
W ocenie patologii miednicy kluczowe znaczenie ma obrazowanie radiologiczne, w tym RTG, tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny. Ocena ta pozwala na diagnozę wad wrodzonych, zmian pourazowych, procesów nowotworowych czy zmian zwyrodnieniowych w obrębie struktur miednicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hemoroidy – Zapobieganie i profilaktyka
Hemoroidy, będące powiększonymi poduszeczkami naczyniowymi w kanale odbytu, wymagają kompleksowej profilaktyki opartej na eliminacji zaparć, które są głównym czynnikiem ryzyka. Zaleca się zwiększenie spożycia błonnika do 25-30 g/dobę poprzez dietę bogatą w warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste, a także odpowiednie nawodnienie na poziomie 6-8 szklanek wody dziennie, co zapobiega powstawaniu twardych stolców. Wskazane jest unikanie alkoholu i kofeiny, które mogą prowadzić do odwodnienia. Dodatkowo, prawidłowe nawyki toaletowe, takie jak unikanie długiego siedzenia i napinania podczas defekacji, oraz stosowanie pozycji kucającej (np. z użyciem stołka pod nogi) mogą zmniejszyć ciśnienie w żyłach odbytnicy i ryzyko powstawania hemoroidów.
antybiotykoterapia profilaktyczna, błonnik pokarmowy, ćwiczenie Kegla, glikol polietylenowy, hemoroid, hemoroidektomia, jelito, kanał odbytu, kąpiel nasiadowa, krwawienie, krwawienie z odbytu, metronidazol, metyloceluloza, miednica, mięsień dna miednicy, mięsień zwieracz, poduszeczka naczyniowa, prolaps, psyllium, sitz bath, środek zmiękczający stolec, stolec, świąd, wypróżnianie, wypróżnienie, zaparcie, żyła odbytnicza, żylak odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak ewinga – Objawy
Mięsak Ewinga to złośliwy nowotwór kości i tkanek miękkich, najczęściej diagnozowany u pacjentów w wieku 10-20 lat, stanowiący drugi co do częstości pierwotny nowotwór kości u dzieci. Charakterystyczne objawy miejscowe obejmują ból nasilający się nocą i podczas aktywności fizycznej, obrzęk oraz obecność guza, często z towarzyszącymi złamaniami patologicznymi. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, utrata masy ciała, anemia i osłabienie, pojawiają się zwykle w zaawansowanym stadium choroby lub przy obecności przerzutów. Lokalizacje najczęstsze to kości długie kończyn, miednica, żebra, kręgosłup i klatka piersiowa, a przerzuty występują u 20-25% pacjentów w chwili rozpoznania, najczęściej do płuc, innych kości i szpiku kostnego.
anemia, badanie radiologiczne, badanie RTG, ból wzrostowy, chemioterapia, drętwienie, duszność, guz miednicy, kość długa, kość piszczelowa, kość ramieniowa, kość udowa, kostniakomięsak, kręgosłup, miednica, mięsak Ewinga, nietrzymanie moczu, nowotwór kości, objaw neurologiczny, paraliż, przerzut do płuc, przerzut nowotworowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, szpik kostny, tomografia komputerowa, utrata masy ciała, węzeł chłonny, złamanie patologiczne, złe samopoczucie - Leksykon chorób i schorzeń
Chondrosarcoma – Epidemiologia
Chrzęstniakomięsak (chondrosarcoma) to złośliwy nowotwór kości wywodzący się z tkanki chrzęstnej, stanowiący 20-30% pierwotnych mięsaków kości, z dominującą postacią konwencjonalną (80-90%). Zapadalność wynosi od 1 na 100 000 do 1 na 200 000 osób rocznie, z ASIR 1-3/milion, a w USA około 1/200 000. Najczęściej lokalizuje się w szkielecie osiowym (miednica, żebra, kość biodrowa) oraz bliższej części kości udowej i ramiennej. Średni wiek zachorowania to 51 lat, z przewagą mężczyzn. Podtypy histologiczne różnią się wiekiem występowania i rokowaniem: chrzęstniakomięsak mezenchymalny (2-4%) dotyczy młodszych pacjentów (20-30 lat) i cechuje się wysokim ryzykiem przerzutów, natomiast chrzęstniakomięsak odróżnicowany (10%) ma agresywny przebieg i najgorsze rokowanie. Przerzuty odległe występują u 8-38% pacjentów, głównie do płuc, a przerzuty do węzłów chłonnych są rzadkie (~1,3%). Wskaźnik 5-letniego przeżycia wynosi około 74-75%, zróżnicowany w zależności od stadium: lokalne 91%, regionalne 76%, odległe 17%. Niezależne czynniki prognostyczne to stopień złośliwości, stadium zaawansowania, wiek >75 lat, wielkość guza >20 cm oraz lokalizacja (gorsze rokowanie w miednicy).
atypowy guz chrzęstny, badanie histologiczne, choroba przerzutowa, choroba resztkowa, chrzęstniakomięsak, chrzęstniakomięsak mezenchymalny, chrzęstniakomięsak odróżnicowany, dehydrogenaza izocytrynianowa, gen supresorowy nowotworu, kość ramienna, kość twarzoczaszki, kość udowa, macierz chrzęstna, miednica, mięsak kości, mięsak kościopochodny, nawrót miejscowy, nowotwór kości, przerzut do płuc, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, radiogram klatki piersiowej, resekcja chirurgiczna, stopień zaawansowania guza, szpiczak mnogi, tkanka chrzęstna, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wskaźnik przeżycia 5-letniego, współczynnik zapadalności, żebro - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – ProHance 279,3 mg/ml
ProHance (gadoteridol 279,3 mg/ml) jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej MRI, którego dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do masy ciała pacjenta oraz specyfiki badania. Standardowa dawka dla badań układu mięśniowo-szkieletowego wynosi 0,2 ml/kg masy ciała (0,1 mmol/kg), natomiast dla mózgu, rdzenia kręgowego, wątroby, gruczołu piersiowego i miednicy dawka może być zwiększona do 0,6 ml/kg (0,3 mmol/kg) w przypadku podejrzenia przerzutów lub słabo kontrastujących się zmian. W razie niejednoznacznych wyników możliwe jest podanie dodatkowej dawki 0,4 ml/kg (0,2 mmol/kg) po 30 minutach od pierwszego podania. U dzieci w każdym wieku zalecana dawka wynosi 0,2 ml/kg (0,1 mmol/kg), jednak nie zaleca się wykonywania badań MRI całego ciała u pacjentów poniżej 18 lat.
badanie MRI, bolus, ciężkie zaburzenie czynności nerek, gadoteridol, GFR, gruczoł piersiowy, kaniula, kręgosłup, miednica, niedojrzała czynność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, przerzut, przerzut do mózgu, przeszczepienie wątroby, rdzeń kręgowy, roztwór soli fizjologicznej, środek kontrastowy ProHance, układ mięśniowo-szkieletowy, wątroba, wlew dożylny, wstrzyknięcie, wynaczynienie, wzmocnienie kontrastowe, zaburzenie czynności nerek, zmiana patologiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel kości – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Torbiel kości to łagodna, płynna przestrzeń w kości, najczęściej diagnozowana u dzieci i młodzieży do 20. roku życia, lokalizująca się głównie w kościach długich kończyn. Wyróżnia się torbiel jednokomorową (unicameral bone cyst) oraz torbiel tętniakowatą (aneurysmal bone cyst), która stanowi około 2,5% guzów kości i charakteryzuje się krwawym wypełnieniem. Diagnostyka opiera się na RTG, MRI i CT, pozwalających ocenić wielkość, lokalizację i integralność strukturalną kości. Objawy obejmują ból, obrzęk, tkliwość oraz złamania patologiczne, szczególnie w okresie wzrostu kostnego. Kluczowe jest różnicowanie torbieli od chondrozy, aby uniknąć błędów diagnostycznych.
aspiracja płynu, aspiryna, chrząstka stawowa, embolizacja tętnicza, fizjoterapia, gabapentyna, kość długa, kręgosłup, lek przeciwbólowy, metyloprednizolon, miednica, obrzęk, opieka pooperacyjna, płyn surowiczy, przeszczep kostny, przewlekły ból, rezonans magnetyczny, RTG, skleroterapia, stabilizacja wewnętrzna, steryd, tomografia komputerowa, torbiel jednokomorowa, torbiel kości, torbiel tętniakowata, unieruchomienie kończyny, złamanie patologiczne, zmiana nienowotworowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dotarem 0,5 mmol/ml
Dotarem, zawierający kwas gadoterowy w postaci soli megluminowej o stężeniu 0,5 mmol/ml (279,32 mg/ml), jest środkiem kontrastowym przeznaczonym do diagnostyki obrazowej metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Wskazany jest do wzmocnienia kontrastu w celu lepszego zobrazowania i określenia granic zmian patologicznych w ośrodkowym układzie nerwowym (mózg, kręgosłup, tkanki otaczające), narządach jamy brzusznej i miednicy (wątroba, nerki, trzustka, miednica), klatce piersiowej (płuca, serce), piersiach oraz układzie mięśniowo-szkieletowym (mięśnie, ścięgna, więzadła, kości). U dorosłych pacjentów dodatkowo wskazany jest do angiografii MR w celu oceny zmian patologicznych i zwężeń w tętnicach innych niż wieńcowe. Preparat dostępny jest w ampułko-strzykawkach o objętościach 10 ml (5 mmol, 2793,2 mg kwasu gadoterowego), 15 ml (7,5 mmol, 4189,8 mg) oraz 20 ml (10 mmol, 5586,4 mg).
ampułko-strzykawka, angiografia MR, diagnostyka, gruczoł piersiowy, jama brzuszna, klatka piersiowa, kwas gadoterowy, miednica, ośrodkowy układ nerwowy, patologie nerek, rezonans magnetyczny, roztwór do wstrzykiwań, środek kontrastowy, układ mięśniowo-szkieletowy, wzmocnienie kontrastowe, zwężenie tętnic - Leksykon chorób i schorzeń
Przerzuty nowotworowe do kości – Epidemiologia
Przerzuty nowotworowe do kości stanowią istotny problem kliniczny, będąc trzecim najczęstszym miejscem przerzutów odległych po płucach i wątrobie. W USA około 5,1% pacjentów z nowotworami złośliwymi ma przerzuty do kości w momencie diagnozy, co odpowiada 18,8 przypadkom na 100 000 osób rocznie. Najczęściej przerzuty do kości występują w raku prostaty (34%), piersi (22%) i płuc (20%), które łącznie stanowią około 70% przypadków. Lokalizują się głównie w kręgosłupie (70-80%), miednicy i kościach długich. Czynniki ryzyka obejmują wyższy wiek, rasę (wyższe ryzyko u czarnoskórych w raku prostaty i piersi), stopień zróżnicowania guza, zaawansowanie T i N, wielkość guza, obecność przerzutów do innych narządów oraz brak leczenia chirurgicznego. Częstość występowania przerzutów do kości wzrasta wraz z czasem od diagnozy i stopniem zaawansowania nowotworu, osiągając 8,4% po 10 latach od rozpoznania. Przerzuty do kości o nieznanym pochodzeniu stanowią około 3% przypadków i są często błędnie diagnozowane, z rakiem płuc jako najczęstszą przyczyną.
bisfosfonian, denosumab, fosfataza alkaliczna, guz lity, guz olbrzymiokomórkowy kości, hiperkalcemia, inhibitor osteoklastów, kość biodrowa, kość długa, kość ramienna, kość udowa, kręgosłup, miednica, nowotwór hematologiczny, nowotwór złośliwy, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do kości, przerzut do mózgu, przerzut do płuc, przerzut do wątroby, przerzut mieszany, przerzut nowotworowy do kości, przerzut osteolityczny, przerzut sklerotyczny, rak głowy i szyi, rak gruczołu krokowego, rak jądra, rak jasnokomórkowy, rak nerki, rak piersi, rak płaskonabłonkowy płuc, rak płuc, rak prostaty, rak tarczycy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, stopień zróżnicowania guza, szpiczak mnogi, tomografia komputerowa, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenie związane z układem kostnym, żebro, złamanie patologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Jądro wędrujące – Etiologia i przyczyny
Jądro wędrujące (retractile testicle) to fizjologiczny stan, w którym jądro przemieszcza się między moszną a kanałem pachwinowym na skutek nadmiernej aktywności mięśnia dźwigacza jądra (cremaster muscle). Odruch cremasterowy, wywoływany przez bodźce takie jak niska temperatura, stres czy dotyk, powoduje retrakcję jądra. Stan ten jest najczęstszy u chłopców w wieku 5-10 lat i zwykle ustępuje samoistnie przed lub w trakcie dojrzewania, gdy jądra rosną i stają się cięższe. Występowanie jądra wędrującego może być związane z czynnikami ryzyka, takimi jak niska masa urodzeniowa, przedwczesny poród (<37 tygodnia), wady genetyczne (np. zespół Downa) oraz historia rodzinna zaburzeń narządów płciowych. Ryzyko przejścia w jądro wstępujące (ascending testicle) wynosi 7-32%, co wymaga regularnego monitorowania klinicznego.
jądro wędrujące, jądro wstępujące, kanał pachwinowy, miednica, mięsień dźwigacz jądra, narządy płciowe, niepłodność, niezstąpione jądro, obrzęk, pachwina, poród przedwczesny, powrózek nasienny, przepuklina pachwinowa, rak jądra, ruchliwość plemników, silny ból, skręt jądra, spermiogram, tydzień ciąży, wnętrostwo, zespół Downa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cyclolux multidose 0,5 mmol/ml
Cyclolux multidose, zawierający kwas gadoterynowy w postaci soli z megluminą o stężeniu 0,5 mmol/ml (279,32 mg/ml), jest środkiem kontrastowym przeznaczonym do diagnostyki obrazowej metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Preparat stosuje się w celu poprawy kontrastu radiologicznego, co umożliwia precyzyjne zobrazowanie i określenie granic zmian patologicznych w ośrodkowym układzie nerwowym (mózg, kręgosłup, tkanki otaczające) oraz w badaniach całego ciała, obejmujących narządy takie jak wątroba, nerki, trzustka, miednica, płuca, serce, pierś oraz układ mięśniowo-szkieletowy. U dorosłych Cyclolux multidose znajduje także zastosowanie w angiografii MR naczyń innych niż wieńcowe. Preparat dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań o osmolalności 1,35 Osm/kg H₂O, lepkości 1,8 mPas i pH w zakresie 6,5-8,0.
angiografia MR, kwas gadoterynowy, lepkość, miednica, MRI, MRI całego ciała, MRI ośrodkowego układu nerwowego, nerka, osmolalność, ośrodkowy układ nerwowy, płuco, rezonans magnetyczny, roztwór do wstrzykiwań, serce, środek kontrastowy, trzustka, układ mięśniowo-szkieletowy, wątroba, wzmocnienie kontrastowe, zwężenie tętnic