ester kwasu p-aminobenzoesowego
Ester kwasu p-aminobenzoesowego (PABA) to związek organiczny szeroko stosowany w medycynie i farmakologii. Jego struktura chemiczna składa się z pierścienia benzenowego z grupą aminową i grupą estrową w pozycji para. Najpopularniejszym estrem PABA jest benzokaina, lokalny anestetyk używany w preparatach do znieczulenia powierzchniowego.
W praktyce klinicznej estry kwasu p-aminobenzoesowego znajdują zastosowanie głównie jako środki znieczulające miejscowo w dermatologii, stomatologii i laryngologii. Działają poprzez blokowanie kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, hamując przewodzenie bodźców bólowych. W przeciwieństwie do amidowych leków znieczulających, metabolizowane są głównie przez esterazy osoczowe.
Warto zauważyć, że estry PABA mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów. Uczulenie na jeden z estrów kwasu p-aminobenzoesowego często wiąże się z nadwrażliwością krzyżową na inne związki z tej grupy. Z tego powodu przed zastosowaniem tych substancji zaleca się przeprowadzenie wywiadu w kierunku wcześniejszych reakcji alergicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Puder Płynny Dermopur 15 mg/g
Puder Płynny Dermopur zawiera benzokainę w stężeniu 15 mg/g i może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie miejscowe reakcje nadwrażliwości takie jak świąd, wysypka i rumień, które zwykle są przejściowe i ograniczone do miejsca aplikacji. U pacjentów z predyspozycjami alergicznymi istnieje ryzyko poważniejszych reakcji, w tym miejscowych odczynów alergicznych, pokrzywki oraz kontaktowego zapalenia skóry, które mogą wymagać natychmiastowego odstawienia preparatu i wdrożenia leczenia przeciwalergicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia methemoglobinemii, zwłaszcza przy aplikacji na rozległe, sączące zmiany skórne, długotrwałym stosowaniu oraz u dzieci, co stanowi poważne zagrożenie kliniczne wymagające pilnej interwencji, w tym podania błękitu metylenowego i tlenoterapii.
benzokaina, błękit metylenowy, duszność, ester kwasu p-aminobenzoesowego, hipoksja tkanek, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwhistaminowy, methemoglobinemia, obrzęk i zaczerwienienie, odczyn alergiczny miejscowy, pokrzywka, rumień, sącząca zmiana skórna, sinica, skóra atopowa, sulfonamid, świąd, tachykardia, tlenoterapia, wysypka, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Działania niepożądane – DoriTri mięta 0,5 mg + 1 mg + 1,5 mg
Tabletki do ssania DoriTri mięta zawierają 1,0 mg benzalkoniowego chlorku, 1,5 mg benzokainy oraz 0,5 mg tyrotrycyny i mogą wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do najważniejszych należą rzadkie reakcje alergiczne, zwłaszcza skórne, związane z benzokainą, szczególnie u pacjentów uczulonych na związki paragrupy (penicyliny, sulfonamidy, kosmetyki przeciwsłoneczne, kwas p-aminosalicylowy). Olejek miętowy może wywołać reakcje nadwrażliwości, w tym zespół zaburzeń oddechowych. Bardzo rzadko obserwowano methemoglobinemię, zwłaszcza u dzieci, przy stosowaniu na rozległe rany lub aerozoli z benzokainą. Sorbitol zawarty w preparacie może powodować działanie przeczyszczające przy większych dawkach. Dodatkowo rzadko występują zmieniona percepcja smaku, drętwienie języka oraz krwawienia po aplikacji tyrotrycyny na świeże rany.
benzokaina, chlorek benzalkoniowy, dieta niskosodowa, drętwienie języka, duszność, działanie przeczyszczające, ester kwasu p-aminobenzoesowego, hemoglobina, krwawienie, kwas p-aminosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, methemoglobina, methemoglobinemia, niedotlenienie tkanek, nietolerancja fruktozy, olejek miętowy, penicylina, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, sinica, sorbitol, stosunek korzyści do ryzyka, sulfonamid, tachykardia, tyrotrycyna, uczulenie na związki paragrupy, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia żołądka i jelit, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – DoppelSept Gardło 5 mg + 5 mg
Lek DoppelSept Gardło w formie tabletek do ssania zawiera benzokainę 5 mg oraz chlorheksydynę dichlorowodorek 5 mg i posiada istotne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed zaleceniem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, wiek poniżej 12 lat oraz obecność methemoglobinemii, ze względu na ryzyko indukcji lub nasilenia tego stanu przez benzokainę. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, a także u osób stosujących inne leki zawierające benzokainę, ze względu na ryzyko kumulacji i działań niepożądanych. Reakcje alergiczne na leki z grupy estrów kwasu p-aminobenzoesowego oraz nadwrażliwość na biguanidy (chlorheksydyna) również stanowią wskazanie do ostrożności lub unikania preparatu.
benzokaina, biguanid, chlorheksydyny dichlorowodorek, dysfagia, ester kwasu p-aminobenzoesowego, lek znieczulający miejscowy, methemoglobina, methemoglobinemia, nadwrażliwość, podrażnienie miejscowe, reakcja alergiczna, sinica, stan zapalny, substancja pomocnicza, tabletka do ssania, transport tlenu, uszkodzenie błony śluzowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zachłyśnięcie - Leksykon leków
Działania niepożądane – DoriTri smak owoców leśnych 0,5 mg + 1 mg + 1,5 mg
DoriTri smak owoców leśnych to preparat do ssania zawierający chlorek benzalkoniowy (1,0 mg), benzokainę (1,5 mg) oraz tyrotrycynę (0,5 mg). Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane sklasyfikowane według częstości występowania. Rzadko obserwuje się reakcje alergiczne skórne związane z benzokainą, z ryzykiem uczulenia krzyżowego na związki paragrupy (penicyliny, sulfonamidy, kosmetyki przeciwsłoneczne, kwas p-aminosalicylowy). Bardzo rzadko występuje methemoglobinemia, szczególnie u dzieci, po miejscowym zastosowaniu na duże powierzchnie ran lub przy użyciu aerozoli z benzokainą, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują bardzo rzadkie działanie przeczyszczające spowodowane zawartością sorbitolu (860,7 mg na tabletkę), nasilające się przy większych dawkach.
benzokainy, chlorek benzalkoniowy, drętwienie języka, duszność, działanie przeczyszczające, ester kwasu p-aminobenzoesowego, kwas p-aminosalicylowy, methemoglobinemia, nietolerancja cukrów, penicylina, preparat z benzokainą, reakcja alergiczna, sinica, sorbitol, sulfonamid, tyrotrycyna, uczulenie krzyżowe, zaburzenia smaku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie świadomości