zaburzenia krwi i układu chłonnego
Zaburzenia krwi i układu chłonnego obejmują szeroki zakres schorzeń wpływających na składniki krwi (erytrocyty, leukocyty, płytki krwi) oraz na funkcjonowanie układu limfatycznego. Mogą mieć podłoże genetyczne, autoimmunologiczne, nowotworowe lub być skutkiem niedoborów, zakażeń czy toksycznego działania leków.
Do najczęstszych zaburzeń krwi należą niedokrwistości (w tym niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość hemolityczna), zaburzenia krzepnięcia (hemofilia, choroba von Willebranda), małopłytkowość oraz leukopenia. Nowotwory układu krwiotwórczego obejmują białaczki, chłoniaki i szpiczaka mnogiego.
Diagnostyka zaburzeń hematologicznych opiera się na badaniach morfologii krwi obwodowej, rozmazie krwi, badaniach biochemicznych, cytogenetycznych, molekularnych oraz biopsji szpiku kostnego. Nowoczesne metody diagnostyczne, w tym cytometria przepływowa i badania genetyczne, umożliwiają precyzyjne określenie podtypu schorzenia i dobór optymalnej terapii.
Leczenie zaburzeń krwi i układu chłonnego jest zróżnicowane i zależy od rodzaju schorzenia. Obejmuje farmakoterapię (czynniki wzrostu, leki immunosupresyjne, chemioterapeutyki), przetaczanie składników krwi, przeszczepienie szpiku kostnego lub komórek macierzystych oraz nowatorskie terapie celowane i immunoterapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Apap Extra 500 mg + 65 mg
Produkt leczniczy APAP Extra zawiera paracetamol (500 mg) oraz kofeinę (65 mg), które mogą wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Paracetamol może powodować bardzo rzadkie zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość i agranulocytoza, a także rzadkie reakcje alergiczne skórne (pokrzywka, wysypka). Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha) występują rzadko. Długotrwałe stosowanie paracetamolu wiąże się z ryzykiem martwicy brodawek nerkowych oraz kolką nerkową, co wymaga monitorowania funkcji nerek. Zawroty głowy są bardzo rzadkim działaniem niepożądanym paracetamolu.
agranulocytoza, APAP Extra, arytmia, białe krwinki, ciężka reakcja skórna, drżenia mięśniowe, działanie niepożądane, granulocyt, kofeina, kolka nerkowa, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, morfologia krwi, niemiarowość rytmu serca, niewydolność nerek, paracetamol, płytki krwi, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja alergiczna skórna, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia nerek i dróg moczowych, zaburzenia serca, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądka i jelit, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar 5 mg + 10 mg
Sumilar to lek zawierający ramipryl i amlodypinę w dawkach od 5 mg do 10 mg każdej substancji, stosowany w terapii nadciśnienia. Profil działań niepożądanych łączy efekty obu składników, z klasyfikacją częstości występowania od bardzo rzadkich (<1/10 000) do często występujących (1-10%). Ramipryl może powodować eozynofilię (niezbyt często), a także rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, agranulocytoza, pancytopenia, niewydolność szpiku kostnego i niedokrwistość hemolityczna. Amlodypina rzadko wywołuje leukopenię i małopłytkowość. Obie substancje mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne, o częstości nieznanej.
agranulocytoza, amlodypiny bezylan, działanie niepożądane, eozynofilia, erytrocyty, hemoglobina, klasyfikacja MedDRA, leukocyty, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia, przeciwciała przeciwjądrowe, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, substancja czynna, układ krwiotwórczy, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Savarix (500 j.m. + 10 mg + 50 mg)/g
Preparat Savarix w postaci żelu zawiera heparynę sodową (500 j.m./g), wyciąg z kasztanowca (10 mg/g) oraz benzokainę (50 mg/g). Podczas stosowania leku obserwuje się rzadkie działania niepożądane związane z układem immunologicznym, takie jak świąd, pokrzywka, rumień, pieczenie oraz stany zapalne skóry, które mogą wystąpić z częstością od >1/10 000 do <1/1 000 pacjentów. Objawy te są typowymi reakcjami alergicznymi i wymagają przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko methemoglobinemii, powiązanej z obecnością benzokainy, również o częstości rzadkiej (>1/10 000 do <1/1 000), stanowiącej poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
benzokaina, działanie niepożądane, farmakovigilance, heparyna sodowa, methemoglobinemia, pieczenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, Savarix, stan zapalny skóry, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, układ immunologiczny, wyciąg z kasztanowca, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenie immunologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Haemoctin 250 250 j.m.
Haemoctin to preparat zawierający ludzki czynnik VIII krzepnięcia, stosowany w terapii hemofilii A, dostępny w dawkach 250, 500 oraz 1000 j.m. W praktyce klinicznej rzadko obserwuje się reakcje nadwrażliwości, które mogą manifestować się obrzękiem naczynioruchowym, uczuciem pieczenia w miejscu podania, dreszczami, pokrzywką, bólami głowy, niedociśnieniem tętniczym, tachykardią czy świszczącym oddechem. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia ciężkiej anafilaksji, w tym wstrząsu anafilaktycznego, stanowiącego zagrożenie życia. Ponadto, istotnym powikłaniem jest rozwój inhibitorów przeciwko czynnikowi VIII, które u pacjentów uprzednio nieleczonych (PUN) występują bardzo często (≥1/10), a u pacjentów uprzednio leczonych (PUL) niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), prowadząc do osłabienia odpowiedzi terapeutycznej i konieczności konsultacji w specjalistycznym ośrodku hemofilii.
anafilaksja, ból głowy, centrum leczenia hemofilii, czynnik VIII krzepnięcia krwi, dreszcze, hemofilia A, inhibicja czynnika VIII, inhibitor czynnika VIII, leczenie przeciwwstrząsowe, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niepokój ruchowy, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, osocze ludzkie, pacjent uprzednio leczony, pacjent uprzednio nieleczony, parestezje, pokrzywka, pokrzywka uogólniona, przeciwciało neutralizujące, reakcja alergiczna, rumień, świąd, świszczący oddech, tachykardia, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – DoriTri mięta 0,5 mg + 1 mg + 1,5 mg
Tabletki do ssania DoriTri mięta zawierają 1,0 mg benzalkoniowego chlorku, 1,5 mg benzokainy oraz 0,5 mg tyrotrycyny i mogą wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do najważniejszych należą rzadkie reakcje alergiczne, zwłaszcza skórne, związane z benzokainą, szczególnie u pacjentów uczulonych na związki paragrupy (penicyliny, sulfonamidy, kosmetyki przeciwsłoneczne, kwas p-aminosalicylowy). Olejek miętowy może wywołać reakcje nadwrażliwości, w tym zespół zaburzeń oddechowych. Bardzo rzadko obserwowano methemoglobinemię, zwłaszcza u dzieci, przy stosowaniu na rozległe rany lub aerozoli z benzokainą. Sorbitol zawarty w preparacie może powodować działanie przeczyszczające przy większych dawkach. Dodatkowo rzadko występują zmieniona percepcja smaku, drętwienie języka oraz krwawienia po aplikacji tyrotrycyny na świeże rany.
benzokaina, chlorek benzalkoniowy, dieta niskosodowa, drętwienie języka, duszność, działanie przeczyszczające, ester kwasu p-aminobenzoesowego, hemoglobina, krwawienie, kwas p-aminosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, methemoglobina, methemoglobinemia, niedotlenienie tkanek, nietolerancja fruktozy, olejek miętowy, penicylina, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, sinica, sorbitol, stosunek korzyści do ryzyka, sulfonamid, tachykardia, tyrotrycyna, uczulenie na związki paragrupy, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia żołądka i jelit, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rostil 250 mg
Lek Rostil zawierający 250 mg wapnia dobezylanu jednowodnego może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, które dotyczą głównie układu żołądkowo-jelitowego, nerwowego, krwi i układu chłonnego oraz skóry. Do najczęstszych objawów należą nudności i biegunka (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), a także zawroty głowy (rzadko). Bardzo rzadkie, ale poważne działania niepożądane to agranulocytoza (<1/10 000), charakteryzująca się znacznym zmniejszeniem liczby granulocytów i zwiększoną podatnością na infekcje, gorączka polekowa (rzadko) oraz reakcje skórne w postaci swędzącej wysypki z rumieniem (bardzo rzadko). Wystąpienie tych objawów wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
agranulocytoza, alergia, biegunka, charakterystyka produktu leczniczego, dobezylan wapnia jednowodny, gorączka polekowa, granulocytopenia, leczenie przeciwalergiczne, nudności, obniżona odporność, odruch wymiotny, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, substancja czynna, układ nerwowy, wysypka rumieniowa, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia ogólne, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Jesion – Działania niepożądane
Preparat Phytodolor zawiera 20 ml wyciągu z kory jesionu (Fraxinus excelsior L. corticis) w 100 ml roztworu, co stanowi istotny składnik obok wyciągów z osiki i nawłoci. Działania niepożądane związane z wyciągiem z kory jesionu klasyfikowane są według MedDRA, gdzie najczęściej występują zaburzenia żołądka i jelit, takie jak ból brzucha, nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się bóle głowy. Inne działania o nieznanej częstości obejmują obrzęki (zaburzenia krwi i układu chłonnego), reakcje nadwrażliwości skórnych (układ immunologiczny), częste oddawanie moczu (zaburzenia nerek i dróg moczowych) oraz podwyższony poziom glukozy we krwi (badania diagnostyczne).
błona śluzowa przewodu pokarmowego, ból brzucha, ból głowy, cukrzyca, częstomocz, działanie drażniące, farmakoterapia, hiperglikemia, jesion, konwencja MedDRA, kora i liście osiki, kora jesionu, leczenie hipoglikemizujące, lek moczopędny, naczynia krwionośne, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, obrzęk, odwodnienie, ośrodkowy układ nerwowy, Phytodolor, reakcja alergiczna, reakcje nadwrażliwości, reakcje skórne, retencja płynów, stan przedcukrzycowy, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia nerek i dróg moczowych, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądka i jelit, ziele nawłoci - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hascovir control MAX 400 mg
Lek Hascovir control MAX zawiera acyklowir w dawce 400 mg i może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W zakresie hematologicznym bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się niedokrwistość, leukopenię oraz małopłytkowość, co wymaga kontroli morfologii krwi przy długotrwałej terapii. Reakcje anafilaktyczne występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i stanowią poważne zagrożenie życia. Często (≥1/100 do <1/10) pojawiają się bóle głowy, zawroty głowy oraz objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i bóle brzucha. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić duszność, przemijające podwyższenie bilirubiny i enzymów wątrobowych, a także obrzęk naczynioruchowy i zaburzenia funkcji nerek (wzrost mocznika i kreatyniny). Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się poważne powikłania, takie jak encefalopatia, śpiączka, zapalenie wątroby, ostra niewydolność nerek oraz ciężkie zaburzenia neuropsychiatryczne (drgawki, omamy, objawy psychotyczne).
acyklowir, ataksja, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dezorientacja, drgawki, drżenie, duszność, działania niepożądane, eliminacja nerkowa, encefalopatia, enzymy wątrobowe, erytrocyty, farmakoterapia, fotowrażliwość, funkcje wątroby, gorączka, hemoglobina, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, klasyfikacja MedDRA, kreatynina, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwistość, nudności, objawy psychotyczne, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność nerek, płytki krwi, pobudzenie, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcje skórne, senność, śpiączka, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, transaminazy, układ krwiotwórczy, układ oddechowy, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia mowy, zaburzenia nerek i dróg moczowych, zaburzenia psychiczne, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zmęczenie, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Histigen 16 mg
Dichlorowodorek betahistyny, substancja czynna preparatu Histigen dostępnego w dawkach 8 mg i 16 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zaburzenia trawienia) oraz bóle głowy, występujące z częstością od ≥1/100 do <1/10. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również reakcje o nieznanej częstości, takie jak małopłytkowość, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe (wymioty, bóle brzucha, wzdęcia, gazy), senność oraz skórne reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, wysypka, świąd). Zaleca się podawanie leku podczas posiłku lub zmniejszenie dawki w przypadku dolegliwości żołądkowo-jelitowych, co zwykle poprawia tolerancję terapii.
anafilaksja, badanie kliniczne kontrolowane placebo, betahistyna, dichlorowodorek betahistyny, duszność, dyspepsja, działanie niepożądane leku, hipotensja, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja nadwrażliwości, schemat dawkowania, senność, wybroczyna skórna, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoxicillin Aurovitas 1000 mg
Amoxicillin Aurovitas w dawce 1000 mg (tabletki powlekane) zawiera amoksycylinę trójwodną i może powodować działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka i nudności (często, ≥1/100 do <1/10), oraz wysypkę skórną (często). Wymioty występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna) oraz ciężkie reakcje alergiczne (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy). Z nieznaną częstością mogą wystąpić m.in. zapalenie jelit indukowane lekiem, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Kounisa oraz reakcja Jarischa-Herxheimera.
alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, Clostridioides difficile, drgawki, hiperkineza, kandydoza skóry i błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, leukopenia, linijna IgA dermatoza, neutropenia i agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, podwyższony poziom AspAT, pokrzywka i świąd, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia układu immunologicznego, zapalenie jelit indukowane lekiem, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vinorelbine Zentiva 30 mg
Profil bezpieczeństwa leku Vinorelbine Zentiva opiera się na badaniach klinicznych u 316 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc i rakiem piersi, stosujących dawki 60 mg/m²/tydzień (pierwsze trzy podania) oraz 80 mg/m² pc. na tydzień. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są mielosupresja manifestująca się neutropenią (71,5%, w tym stopień 3: 21,8% i stopień 4: 25,9%), leukopenią (70,6%), niedokrwistością (67,4%) oraz małopłytkowością (10,8%, głównie stopień 1-2). Infekcje, zarówno bez neutropenii (12,7%, ciężkie 4,4%), jak i związane z neutropenią (często, ciężkie 3,5%), są istotnym ryzykiem, z możliwością rozwoju posocznicy neutropenicznej. Objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (74,7%, ciężkie 7,3%), wymioty (54,7%, ciężkie 6,3%), biegunka (49,7%, ciężkie 5,7%) oraz zapalenie jamy ustnej (10,4%, ciężkie 0,9%) występują bardzo często. Ponadto, częstość występowania zmęczenia (36,7%, ciężkie 8,5%) i gorączki (13%, ciężkie 12,1%) jest znacząca.
anoreksja, ataksja, chemioterapeutyk, cisplatyna, dławica piersiowa, duszność, dysfagia, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, infekcja bakteryjna, kapecytabina, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, niedrobnokomórkowy rak płuc, niedrożność porażenna jelit, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, pancytopenia, posocznica neutropeniczna, rak piersi, śródmiąższowa choroba płuc, szpik kostny, zaburzenia czucia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krwi i układu chłonnego, zaburzenia ruchowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii