zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej

Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej (ZEDP), znany również jako zespół ręka-stopa, to powikłanie skórne występujące często podczas chemioterapii. Charakteryzuje się rumieniem, obrzękiem, bolesnością, złuszczaniem i pęcherzami na dłoniach i podeszwach stóp. Pojawia się zazwyczaj w ciągu 2-12 dni od rozpoczęcia terapii.

Patofizjologia ZEDP nie jest w pełni poznana, ale główną teorią jest nagromadzenie leków cytotoksycznych w komórkach naskórka poprzez gruczoły potowe, co prowadzi do bezpośredniego uszkodzenia tkanek. Leki najczęściej wywołujące to powikłanie to kapecytabina, 5-fluorouracyl, doksorubicyna liposomalna, docetaksel, sorafenib i sunitynib.

Klasyfikacja nasilenia zespołu obejmuje trzy stopnie, od łagodnego rumienia i parestezji (stopień 1), przez bolesny rumień i obrzęk (stopień 2), do desquamacji, owrzodzeń i silnego bólu ograniczającego codzienną aktywność (stopień 3). Leczenie polega głównie na modyfikacji dawki leku chemioterapeutycznego, stosowaniu preparatów nawilżających, glikokortykosteroidów miejscowo oraz łagodzeniu bólu.

Profilaktyka ZEDP obejmuje odpowiednią pielęgnację skóry, stosowanie preparatów nawilżających, unikanie urazów mechanicznych i gorącej wody oraz noszenie luźnego obuwia. W przypadkach ciężkich może być konieczne czasowe przerwanie leczenia onkologicznego do czasu ustąpienia objawów.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl