Działania niepożądane leku Calciumfolinat-Ebewe

Niniejszy artykuł przedstawia szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Calciumfolinat-Ebewe, 15 mg, kapsułki twarde. Lek zawiera 15 mg kwasu folinowego w postaci pięciowodnego folinianu wapnia, co odpowiada 19,06 mg pięciowodnego folinianu wapnia. Jako personel medyczny, powinni Państwo być świadomi pełnego spektrum potencjalnych efektów ubocznych związanych z tym preparatem.¹

Działania niepożądane we wszystkich wskazaniach terapeutycznych

Podczas stosowania folinianu wapnia mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane dotyczące wielu układów organizmu, niezależnie od wskazania terapeutycznego.²

Zaburzenia układu immunologicznego

W kontekście reakcji immunologicznych należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne, choć bardzo rzadkie, reakcje alergiczne. Obejmują one reakcje rzekomoanafilaktyczne i/lub anafilaktyczne (w tym wstrząs) oraz pokrzywkę. Reakcje te mogą wystąpić z częstością określaną jako bardzo rzadka (<1/10 000), jednak ich potencjalne konsekwencje mogą być poważne, zwłaszcza w przypadku wstrząsu anafilaktycznego.³

Zaburzenia psychiczne

W przypadku stosowania dużych dawek leku Calciumfolinat-Ebewe, rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić zaburzenia psychiczne takie jak bezsenność, pobudzenie oraz depresja. Należy monitorować stan psychiczny pacjentów otrzymujących wysokie dawki tego preparatu.⁴

Zaburzenia układu nerwowego

Rzadko obserwuje się zwiększenie częstości napadów drgawkowych u pacjentów chorujących na padaczkę. Ponadto odnotowano przypadki wystąpienia drgawek i/lub omdleń. Szczególnie istotne jest, że napady drgawkowe mogą wystąpić również u pacjentów bez wcześniejszego wywiadu padaczkowego, zwłaszcza przy stosowaniu dużych dawek folinianu wapnia.⁵

Zaburzenia żołądka i jelit

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe są rzadkim działaniem niepożądanym, występującym głównie po zastosowaniu dużych dawek folinianu wapnia. Charakter tych zaburzeń może być różny, obejmując dolegliwości dyspeptyczne, nudności czy też dyskomfort brzuszny.⁶

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) zgłaszano występowanie gorączki po podaniu folinianu wapnia w roztworze do wstrzykiwań. Ponadto odnotowano przypadki zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN) u pacjentów otrzymujących folinian wapnia w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi o znanym związku z tymi zaburzeniami. Chociaż trudno jednoznacznie ustalić związek przyczynowy, nie można wykluczyć, że folinian wapnia mógł przyczynić się do wystąpienia tych ciężkich reakcji skórnych.⁷

Zaburzenia hematologiczne

W trakcie terapii mogą wystąpić hematologiczne działania niepożądane, takie jak leukopenia i małopłytkowość. Są one zależne od dawki, a ich wystąpienie można zazwyczaj ograniczyć przez zmniejszenie dawki substancji czynnych o działaniu cytotoksycznym. Zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych, takich jak liczba leukocytów i płytek krwi, a także stężenie elektrolitów (sód, potas, wapń) oraz kreatyniny w surowicy.⁸

Działania niepożądane przy leczeniu skojarzonym z 5-fluorouracylem

Profil bezpieczeństwa w przypadku jednoczesnego stosowania folinianu wapnia i 5-fluorouracylu (5-FU) zależy głównie od zastosowanego schematu leczenia 5-FU oraz nasilenia jego toksycznego działania. W przypadku terapii skojarzonej najczęstszymi działaniami ograniczającymi dawkę są zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz biegunka.⁹

Zaburzenia krwi i układu chłonnego w terapii skojarzonej

Bardzo często (≥1/10) podczas terapii skojarzonej z 5-FU obserwowana jest niewydolność szpiku kostnego, która może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonu. Konieczne jest dokładne monitorowanie parametrów hematologicznych podczas całego okresu leczenia.¹⁰

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Z częstością określaną jako nieznana może wystąpić hiperamonemia. Stan ten wymaga monitorowania poziomu amoniaku we krwi, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby lub zaburzeniami cyklu mocznikowego.¹¹

Zaburzenia żołądka i jelit w terapii skojarzonej

Profil działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego różni się w zależności od zastosowanego schematu dawkowania:¹²

• Schemat miesięczny: Bardzo często występują wymioty i nudności. W tym schemacie nie obserwuje się nasilenia innych działań toksycznych spowodowanych 5-fluorouracylem, takich jak neurotoksyczność.¹³
• Schemat tygodniowy: Bardzo często występuje ciężka biegunka o dużym nasileniu, która może prowadzić do odwodnienia wymagającego hospitalizacji, a w skrajnych przypadkach nawet do zgonu.¹⁴

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej w terapii skojarzonej

Często (≥1/100 do <1/10) w terapii skojarzonej występuje zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, charakteryzujący się bolesnymi, obrzękniętymi, zaczerwienionymi dłoniami i podeszwami stóp, który może ewoluować do złuszczania naskórka i tworzenia pęcherzy.¹⁵

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania w terapii skojarzonej

Bardzo często w terapii skojarzonej występuje zapalenie błon śluzowych, które może obejmować różne okolice, w tym jamę ustną (zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), czerwień wargową (zapalenie czerwieni wargowej), gardło (zapalenie błony śluzowej gardła), przełyk (zapalenie błony śluzowej przełyku) oraz odbyt (zapalenie błony śluzowej odbytu). Zapalenie błon śluzowych może być na tyle poważne, że odnotowano przypadki zgonów w wyniku tych powikłań.¹⁶

Tabela działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Calciumfolinat-Ebewe do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301/faks: +48 22 49 21 309/ strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁷