badanie skrzyżowane

Badanie skrzyżowane (ang. crossover study) to rodzaj eksperymentu klinicznego, w którym każdy uczestnik otrzymuje kolejno dwie lub więcej interwencji w różnych okresach badania. Po pierwszej interwencji następuje okres wymywania (washout period), po którym pacjent otrzymuje kolejną interwencję.

Główną zaletą badania skrzyżowanego jest to, że każdy pacjent służy jako własna kontrola, co zmniejsza wpływ zmienności międzyosobniczej na wyniki. Dzięki temu badania te wymagają mniejszej liczby uczestników niż tradycyjne badania równoległe przy zachowaniu tej samej mocy statystycznej.

Badanie skrzyżowane najlepiej sprawdza się w ocenie leków stosowanych w chorobach przewlekłych o stabilnym przebiegu, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy astma. Kluczowym elementem metodologicznym jest odpowiednio długi okres wymywania, zapobiegający efektowi przeniesienia (carryover effect) między interwencjami.

Ograniczeniami badań skrzyżowanych są: niemożność zastosowania w chorobach o zmiennym przebiegu, ryzyko efektu przeniesienia mimo okresu wymywania oraz zwiększone ryzyko utraty pacjentów z obserwacji z powodu dłuższego czasu trwania badania.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl