schemat XELIRI
Schemat XELIRI to protokół chemioterapii stosowany głównie w leczeniu raka jelita grubego i odbytnicy, składający się z kapecytabiny (Xeloda) podawanej doustnie oraz irynotekanu podawanego dożylnie. Stanowi alternatywę dla schematu FOLFIRI, w którym zamiast kapecytabiny stosuje się 5-fluorouracyl.
Kapecytabina jest prolekiem, który ulega konwersji do 5-fluorouracylu w tkankach nowotworowych, działając jako antymetabolit blokujący syntezę DNA. Irynotekan działa jako inhibitor topoizomerazy I, enzymu kluczowego dla replikacji DNA. Połączenie tych dwóch leków wykazuje działanie synergistyczne w hamowaniu wzrostu komórek nowotworowych.
XELIRI stosuje się najczęściej w zaawansowanym lub przerzutowym raku jelita grubego, zarówno w pierwszej, jak i drugiej linii leczenia. Typowy cykl trwa 3 tygodnie, gdzie irynotekan podawany jest dożylnie w dniu 1., a kapecytabina przyjmowana doustnie przez 14 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa. Schemat ten jest często preferowany przez pacjentów ze względu na mniejszą liczbę wizyt w szpitalu w porównaniu do schematów opartych na wlewach 5-fluorouracylu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Kapecytabina, doustny prolek 5-fluorouracylu (5-FU), jest cytostatykiem z grupy antymetabolitów (ATC: L01BC06), aktywowanym enzymatycznie głównie przez fosforylazę tymidynową, obecną w wyższych stężeniach w tkankach nowotworowych. Mechanizm działania 5-FU obejmuje hamowanie metylacji deoksyurydylowego do tymidylowego, co zaburza syntezę DNA, oraz wbudowanie się do RNA, co hamuje syntezę RNA i białek, szczególnie w szybko proliferujących komórkach nowotworowych. W badaniach klinicznych fazy III (XACT, NO16968) kapecytabina wykazała skuteczność nie gorszą od dożylnego 5-FU/leukoworyny w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy stadium III, z dawkowaniem 1250 mg/m² dwa razy na dobę przez 14 dni w 3-tygodniowych cyklach. Schemat XELOX (kapecytabina 1000 mg/m² dwa razy na dobę przez 14 dni + oksaliplatyna 130 mg/m² co 3 tygodnie) wykazał przewagę nad 5-FU/LV w zakresie przeżycia wolnego od choroby (DFS) (HR=0,80; p=0,0045) i trend do poprawy całkowitego przeżycia (OS) w populacji z rakiem okrężnicy w stadium III. W leczeniu przerzutowego raka jelita grubego kapecytabina w monoterapii lub w skojarzeniu (XELOX) wykazała porównywalną skuteczność do schematów 5-FU opartych na bolusie lub wlewie ciągłym, z medianą OS około 392 dni i wskaźnikiem odpowiedzi obiektywnych do 25,7%.
5-fluorouracyl, antracykliny, bewacyzumab, cisplatyna, czas wolny od progresji choroby, docetaksel, epirubicyna, fosforylaza tymidynowa, gorączka neutropeniczna, irynotekan, kapecytabina, kwas deoksyurydylowy, leukoworyna, monoterapia kapecytabina, neutropenia, oksaliplatyna, przeżycie bez choroby, rak jelita grubego, schemat Mayo, schemat XELIRI, toksyczność żołądkowo-jelitowa, zaawansowany rak żołądka, zespół ręka-stopa