przełom Addisona
Przełom Addisona (kryzys addisonowski) to stan zagrażający życiu, będący ostrym nasileniem objawów niedoczynności kory nadnerczy. Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i jest jedną z najpoważniejszych endokrynologicznych sytuacji nagłych.
Do głównych przyczyn przełomu Addisona należą: infekcje, urazy, operacje chirurgiczne, nagłe odstawienie glikokortykosteroidów oraz silny stres fizyczny lub psychiczny u pacjentów z niewydolnością nadnerczy. Klinicznie objawia się gwałtownym pogorszeniem stanu ogólnego, ciężkim odwodnieniem, hiponatremią, hiperkaliemią, hipoglikemią, hipotonią oporną na leki wazoaktywne oraz zaburzeniami świadomości.
Leczenie przełomu Addisona wymaga podania dużych dawek hydrokortyzonu dożylnie (100-400 mg/dobę), intensywnego nawadniania z uzupełnianiem elektrolitów, szczególnie sodu, oraz leczenia przyczyny, która wywołała kryzys. Profilaktyka polega na edukacji pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy odnośnie zwiększania dawek glikokortykosteroidów podczas chorób i sytuacji stresowych.
U pacjentów z podejrzeniem przełomu Addisona należy rozpocząć leczenie natychmiast, nie czekając na wyniki badań potwierdzających diagnozę. Śmiertelność w nieleczonym przełomie Addisona może sięgać 100%, natomiast przy szybkim i właściwym postępowaniu udaje się ją znacząco zmniejszyć.