pemphigus vulgaris
Pemphigus vulgaris to autoimmunologiczna choroba pęcherzowa skóry i błon śluzowych, zaliczana do grupy pęcherzyc. Charakteryzuje się występowaniem pęcherzy śródnaskórkowych, powstających w wyniku niszczenia połączeń międzykomórkowych (desmosomów) przez autoprzeciwciała klasy IgG skierowane przeciwko desmogleinie 3 i/lub desmogleinie 1.
W obrazie klinicznym dominują wiotkie pęcherze i nadżerki, które początkowo najczęściej pojawiają się na błonach śluzowych jamy ustnej, a następnie rozprzestrzeniają się na skórę całego ciała. Charakterystycznym objawem jest objaw Nikolskiego – możliwość wywołania pęcherza poprzez boczny nacisk na pozornie niezmienioną skórę.
Diagnostyka pemphigus vulgaris opiera się na badaniu histopatologicznym wykazującym akantolizie, badaniach immunofluorescencyjnych (bezpośrednia i pośrednia immunofluorescencja) oraz testach ELISA wykrywających przeciwciała przeciwko desmogleinie. Leczenie obejmuje głównie immunosupresję systemową z zastosowaniem glikokortykosteroidów, leków immunosupresyjnych (azatiopryna, mykofenolan mofetylu, cyklofosfamid) oraz terapii biologicznych (rytuksymab).
Nieleczony pemphigus vulgaris ma przebieg przewlekły, postępujący i w przeszłości wiązał się z wysoką śmiertelnością. Dzięki nowoczesnym metodom terapeutycznym rokowanie znacznie się poprawiło, jednak nadal jest to poważna choroba wymagająca długotrwałego, specjalistycznego leczenia i monitorowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus – Etiologia i przyczyny
Pemfigus to grupa rzadkich autoimmunologicznych chorób pęcherzowych, w których przeciwciała IgG skierowane przeciwko desmogleinom (Dsg1 i Dsg3) prowadzą do akantolizy i powstawania pęcherzy na skórze oraz błonach śluzowych. W pemphigus vulgaris dominują przeciwciała przeciw Dsg3, a w pemphigus foliaceus – przeciw Dsg1. Poziom przeciwciał przeciw Dsg3 koreluje z ciężkością choroby i obecnością zmian błon śluzowych. Patogeneza obejmuje zarówno bezpośrednie hamowanie funkcji desmoglein, jak i indukcję sygnałów komórkowych prowadzących do utraty adhezji międzykomórkowej. Predyspozycje genetyczne wiążą się głównie z allelami HLA klasy II (HLA DRB1*0402, DQB1*0503) oraz dysregulacją genów FGA, VWF i ACTG1. Czynniki środowiskowe, takie jak stres, infekcje wirusowe, promieniowanie UV, urazy skóry oraz ekspozycja na pestycydy i alergeny, mogą inicjować lub nasilać chorobę. Pemfigus polekowy, wywoływany przez leki tiolowe (np. penicylamina, kaptopryl) i nietiolowe (np. ACE inhibitory, antybiotyki, NLPZ), ustępuje zwykle po odstawieniu leku, choć zmiany mogą się utrzymywać.
adhezja międzykomórkowa, akantoliza, antygen leukocytarny, autoprzeciwciało, azatiopryna, chłoniak nieziarniczy, choroba autoimmunologiczna pęcherzowa, choroba Castlemana, choroba Parkinsona, czynnik von Willebranda, desmogleina, desmogleina 1, desmogleina 3, desmosom, grasiczak, kinaza białkowa C, miastenia gravis, pemfigus paraneoplastyczny, pemphigus foliaceus, pemphigus vulgaris, posocznica, prednizon, przeciwciało IgG, przeciwciało monoklonalne anty-CD20, przewlekła białaczka limfocytowa, rytuksymab, terapia immunosupresyjna, terapia steroidowa, układ zgodności tkankowej, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Pemfigus – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Pemfigus, obejmujący pemfigus zwyczajny (PV) i liściasty (PF), to rzadkie autoimmunologiczne choroby pęcherzowe skóry i błon śluzowych, których rokowanie uległo poprawie dzięki terapii kortykosteroidami i lekami immunosupresyjnymi. Śmiertelność w PV obecnie wynosi około 5-15%, podczas gdy w nieleczonym PV przekracza 75%. Niezależne czynniki ryzyka całkowitej śmiertelności to wiek zachorowania ≥65 lat oraz współistniejąca choroba wieńcowa serca (HR=4,27; 95% CI: 1,5-12,13; p=0,006). Wysoki poziom autoprzeciwciał anty-Dsg1 (≥100 U/mL) w chwili diagnozy jest czynnikiem ryzyka w analizie jednoczynnikowej, jednak po korekcie względem wieku nie pozostaje istotny statystycznie. Główne przyczyny zgonów to zakażenia, zaburzenia wodno-elektrolitowe oraz powikłania terapii kortykosteroidowej. Pemfigus paraneoplastyczny (PNP) cechuje się wysoką śmiertelnością (75-90%), głównie z powodu niewydolności oddechowej, a rokowanie zależy od charakteru nowotworu i obecności zarostowego zapalenia oskrzelików.
arytmia serca, autoimmunologiczna choroba pęcherzowa, bezpośrednie badanie immunofluorescencyjne, całkowita odpowiedź, choroba Castlemana, choroba pęcherzowa, choroba wieńcowa serca, częściowa odpowiedź, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, niewydolność oddechowa, niewydolność płucna, pemfigoid pęcherzowy, pemfigus, pemfigus liściasty, pemfigus paraneoplastyczny, pemfigus zwyczajny, pemphigus foliaceus, pemphigus vulgaris, progresja choroby, stabilizacja choroby, zajęcie płuc, zakażenie bakteryjne, zarostowe zapalenie oskrzelików - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dexamethasone Krka 40 mg
Dexamethasone Krka w dawkach 20 mg i 40 mg w formie tabletek jest wskazany do leczenia różnych schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, zapalnym oraz onkologicznym. W dermatologii stosowany jest w pęcherzycy zwykłej, gdzie wysokie dawki kortykosteroidu mogą indukować remisję i zapobiegać nawrotom. W chorobach reumatycznych, takich jak zapalenie mięśni (polymyositis, dermatomyositis), deksametazon redukuje stan zapalny i objawy mięśniowe. W hematologii lek jest używany w idiopatycznej plamicy małopłytkowej u dorosłych, hamując autoimmunologiczne niszczenie płytek krwi i normalizując ich liczbę. Tabletki o masie 389,5 mg (20 mg dawki) i 779 mg (40 mg dawki) zawierają laktozę jednowodną, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania galaktozy.
chemioterapia emetogenna, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, dermatomyositis, glikokortykosteroid, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kortykosteroid, laktoza jednowodna, myositis, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemphigus vulgaris, polymyositis, przerzutowy ucisk rdzenia kręgowego, schemat przeciwwymiotny, szpiczak mnogi, wymioty wywołane chemioterapią, zapalenie mięśni, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy