układ wątrobowo-jelitowy
Układ wątrobowo-jelitowy stanowi złożony system anatomiczny i funkcjonalny, w którym wątroba i jelita współdziałają na wielu płaszczyznach fizjologicznych. Wątroba, jako największy gruczoł organizmu, pełni kluczową rolę w metabolizmie, detoksykacji oraz produkcji żółci, która jest niezbędna do trawienia tłuszczów w jelitach. Jelita natomiast odpowiadają za trawienie i wchłanianie składników odżywczych, które następnie transportowane są żyłą wrotną do wątroby.
Oś wątrobowo-jelitowa funkcjonuje w oparciu o dwukierunkową komunikację, gdzie metabolity jelitowe i produkty mikrobioty wpływają na funkcjonowanie wątroby, a komponenty żółci produkowane przez wątrobę modulują środowisko jelitowe i skład mikrobiomu. Zaburzenia tej osi mogą prowadzić do rozwoju chorób metabolicznych, w tym niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD), cukrzycy typu 2 czy chorób zapalnych jelit.
W praktyce klinicznej coraz większą uwagę zwraca się na znaczenie mikrobioty jelitowej w patogenezie chorób wątroby. Dysbioza jelitowa może prowadzić do zwiększonej przepuszczalności bariery jelitowej, translokacji bakteryjnej i endotoksemii, które indukują stan zapalny w wątrobie. Terapie celowane na modyfikację mikrobioty, takie jak probiotyki, prebiotyki czy przeszczep mikrobioty kałowej, są obiecującymi strategiami w leczeniu schorzeń układu wątrobowo-jelitowego.