zapalenie skórno-mięśniowe

Zapalenie skórno-mięśniowe (dermatomyositis) to autoimmunologiczna choroba zapalna, charakteryzująca się obecnością miopatii zapalnej wraz z typowymi zmianami skórnymi. Choroba najczęściej ujawnia się w dwóch szczytach zachorowań: u dzieci w wieku 5-15 lat oraz u dorosłych między 40. a 60. rokiem życia, ze znaczną przewagą występowania u kobiet (2-3:1).

Charakterystycznymi objawami skórnymi są: objaw heliotropu (fioletowawy rumień z obrzękiem wokół oczu), objaw szala (rumień w okolicy górnej części klatki piersiowej, karku i barków), objaw Gottrona (fioletowawe grudki lub tarczki nad stawami międzypaliczkowymi) oraz rumień na wyprostnych powierzchniach kończyn. W obrębie mięśni dominuje symetryczne osłabienie mięśni proksymalnych, głównie obręczy barkowej i biodrowej, prowadzące do trudności w wykonywaniu codziennych czynności.

W diagnostyce kluczowe znaczenie mają: badania serologiczne (obecność autoprzeciwciał specyficznych dla miopatii zapalnych, np. anty-Mi-2, anty-TIF1-γ), podwyższone wartości enzymów mięśniowych (CPK, ALT, AST, LDH), badania obrazowe (MRI mięśni), elektromiografia oraz biopsja mięśnia. U dorosłych pacjentów niezbędne jest przeprowadzenie badań przesiewowych w kierunku nowotworu złośliwego, gdyż u 15-30% pacjentów zapalenie skórno-mięśniowe może mieć charakter paraneoplastyczny.

Leczenie obejmuje przede wszystkim glikokortykosteroidy jako terapię pierwszego rzutu, często w połączeniu z lekami immunosupresyjnymi (metotreksat, azatiopryna, mykofenolan mofetylu). W przypadkach opornych stosuje się dożylne immunoglobuliny, cyklosporynę, rytuksymab lub inhibitory JAK. Istotna jest również ochrona przeciwsłoneczna i fizykoterapia ukierunkowana na utrzymanie funkcji mięśni i zapobieganie przykurczom.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Predasol 5 mg

Predasol, zawierający prednizolon, jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii kortykosteroidami u dorosłych, dzieci i młodzieży. Wskazania obejmują niewydolność kory nadnerczy, stany stresowe po długotrwałym leczeniu kortykosteroidami oraz liczne choroby reumatologiczne, takie jak układowe zapalenia naczyń (np. guzowate zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic), toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów i inne postacie zapaleń stawów. Predasol jest również stosowany w chorobach układu oddechowego (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), schorzeniach skóry i błon śluzowych o ciężkim przebiegu, chorobach hematologicznych i onkologicznych (np. białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi), a także w neurologii (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz w chorobach oczu, gastroenterologicznych i nefrologicznych. Dawkowanie jest dostosowane do rodzaju i ciężkości choroby, często z koniecznością stopniowego zmniejszania dawek i monitorowania parametrów klinicznych.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Werlhofa, enteropatyczne zapalenie stawów, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, gammapatia monoklonalna, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczne zwłóknienie pozaotrzewnowe, kłębuszkowe zapalenie nerek, linijna IgA dermatoza, liszajec opryszczkowaty, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, makroglobulinemia Waldenströma, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, napady zgięciowe, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciążowa, orbitopatia tarczycowa, ostra białaczka limfoblastyczna, osutka krostkowa, pęcherzowe oddzielanie się naskórka, pęcherzyca zwykła, pemfigoid błon śluzowych, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, podgłośniowe zapalenie krtani, pokrzywka, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizolon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pyłkowica, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rzekomy guz oczodołu, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty krążkowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga-Strauss, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarnica złośliwa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 25 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami. Preparat znajduje zastosowanie w substytucyjnym leczeniu niewydolności kory nadnerczy, aktywnych fazach układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń), chorób reumatycznych (toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów), chorób pulmonologicznych (astma oskrzelowa, POChP, śródmiąższowe choroby płuc, sarkoidoza), a także w ciężkich postaciach alergicznych, dermatologicznych, hematologicznych i onkologicznych. Medoxa jest również stosowana w profilaktyce i leczeniu powikłań neurologicznych (miastenia, stwardnienie rozsiane), stanów toksycznych w ciężkich chorobach zakaźnych oraz w leczeniu okulistycznym chorób immunologicznych i zapalnych oczu, gdy leczenie miejscowe jest nieskuteczne. Dawkowanie i czas terapii są dostosowywane indywidualnie, z uwzględnieniem wskazań klinicznych i monitorowaniem parametrów, np. OB w zapaleniu tętnicy skroniowej.
artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, dermatoza neutrofilowa, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, kłębuszkowe zapalenie nerek, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, plamica małopłytkowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Sézary’ego, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 5 mg

Encorton, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem dostępnym w tabletkach o dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 57,4 mg, 82,6 mg, 165,2 mg i 155,2 mg. Lek wykazuje działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne, stosowany jest w szerokim spektrum schorzeń endokrynologicznych (np. niewydolność kory nadnerczy, wrodzona hiperplazja nadnerczy, hiperkalcemia nowotworowa, zapalenie tarczycy), alergicznych (kontaktowe i atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, reakcje nadwrażliwości na leki, alergiczny nieżyt nosa), chorobach tkanki łącznej (ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy) oraz dermatozach (złuszczające zapalenie skóry, pęcherzyca, ciężka łuszczyca). Ponadto, Encorton jest stosowany w zaostrzeniach chorób układu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość wtórna, idiopatyczna plamica małopłytkowa), nowotworowych (białaczki, chłoniaki), a także w leczeniu zespołu nerczycowego i schorzeń układu nerwowego (stwardnienie rozsiane w zaostrzeniu).
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, białkomocz, blok podpajęczynówkowy, chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, diureza, dnawe zapalenie stawów, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, kortyzon, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, prednizon, reakcja nadwrażliwości, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 16 mg

Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg lub 16 mg, jest glikokortykosteroidem stosowanym głównie w leczeniu objawowym wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych. W reumatologii znajduje zastosowanie w leczeniu zaostrzeń łuszczycowego i reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, ostrych zapaleń kaletki maziowej, pochewki ścięgna oraz dny moczanowej. W chorobach układowych tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe, polimialgia reumatyczna czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol może być stosowany zarówno w okresach zaostrzeń, jak i jako leczenie podtrzymujące. Ponadto lek jest wskazany w ciężkich chorobach dermatologicznych (np. pęcherzyca, rumień wielopostaciowy, łuszczyca), alergicznych (astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry) oraz w ostrych i przewlekłych procesach zapalnych oka (np. zapalenie błony naczyniowej, zapalenie rogówki). Dawkowanie i podawanie powinny uwzględniać specyfikę choroby oraz indywidualną odpowiedź pacjenta, z uwzględnieniem, że tabletki posiadają linię podziału nieprzeznaczoną do przełamywania.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, białkomocz, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, lek immunosupresyjny, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, nadwrażliwość na leki, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Simorion 40 mg

Analiza działań niepożądanych symwastatyny opiera się na dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, profil bezpieczeństwa był porównywalny z placebo, z odsetkiem przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynoszącym 4,8% vs 5,1%. Miopatia występowała rzadko (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST) ponad 3-krotnie powyżej normy, potwierdzone powtórnym badaniem, dotyczyło 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną (w porównaniu do 0,09% w grupie placebo). Wyższe dawki (80 mg/dobę) wiązały się z większą częstością miopatii (1,0% vs 0,02% przy 20 mg/dobę). Zgłaszano także bardzo rzadkie przypadki martwiczej miopatii immunologicznej (IMNM) wymagającej leczenia immunosupresyjnego.
aminotransferaza, anafilaksja, bezsenność, depresja, eozynofilia, ginekomastia, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, polimialgia reumatyczna, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, trombocytopenia, zaburzenie erekcji, zaburzenie pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny
Leksykon chorób i schorzeń
Artretyzm – Diagnostyka i diagnoza

Artretyzm to heterogenna grupa chorób stawów, obejmująca ponad 100 typów, z których najczęstsze to choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów (RA) oraz dna moczanowa. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz kompleksowej ocenie laboratoryjnej i obrazowej. Kluczowe badania serologiczne to czynnik reumatoidalny (RF) obecny u 70-80% pacjentów z RA, przeciwciała anty-CCP o wysokiej specyficzności dla RA, a także markery stanu zapalnego, takie jak CRP i OB/ESR. Badanie płynu stawowego pozwala na ocenę zapalenia, wykluczenie infekcji oraz identyfikację kryształów w dnie moczanowej. Obrazowanie, w tym RTG, USG, MRI i CT, umożliwia ocenę zmian strukturalnych i zapalnych, przy czym MRI i USG są bardziej czułe we wczesnych stadiach choroby. Kryteria klasyfikacyjne ACR/EULAR pomagają w standaryzacji diagnozy RA, przyznając punkty za zajęcie stawów, wyniki serologiczne, markery ostrej fazy i czas trwania objawów.
artretyzm, artrocenteza, artroskopia, badanie fizykalne, badanie płynu stawowego, białko C-reaktywne, błona maziowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka, czynnik reumatoidalny, dna moczanowa, infekcyjne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, morfologia krwi, nadżerki kostne, odczyn Biernackiego, osteofity, osteopenia okołostawowa, płyn maziowy, przeciwciała anty-CCP, przeciwciała przeciwjądrowe, remisja choroby, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, spondyloartropatia, staw śródręczno-paliczkowy, szpara stawowa, sztywność poranna, toczeń rumieniowaty układowy, tomografia komputerowa, ultrasonografia, wirusowe zapalenie wątroby, wywiad medyczny, zapalenie błony maziowej, zapalenie ścięgien, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zapalne zapalenie stawów, zespół cieśni nadgarstka, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zwyrodnieniowe zapalenie stawów
Leksykon chorób i schorzeń
Pneumonitis – Etiologia i przyczyny

Pneumonitis to nieinfekcyjne zapalenie tkanki płucnej, wynikające z nadmiernej reakcji immunologicznej na różnorodne czynniki drażniące, takie jak alergeny środowiskowe (pleśnie, bakterie, białka zwierzęce i roślinne), leki (m.in. chemioterapeutyki, amiodaron, sulfonamidy), radioterapia klatki piersiowej oraz aspiracja treści żołądkowej. Patofizjologia obejmuje reakcję nadwrażliwości typu III, z udziałem limfocytów i kompleksów immunologicznych, prowadzącą do zapalenia pęcherzyków płucnych i utrudnienia wymiany gazowej. Pneumonitis może mieć przebieg ostry lub przewlekły, a przewlekła ekspozycja na czynniki drażniące sprzyja rozwojowi nieodwracalnego włóknienia płuc. Ryzyko zachorowania zwiększają predyspozycje genetyczne (polimorfizmy MHC klasy II), wiek (50-55 lat), płeć żeńska, palenie tytoniu oraz współistniejące choroby autoimmunologiczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów czy twardzina układowa.
aspiracyjne zapalenie płuc, białko zwierzęce, główny układ zgodności tkankowej, inhibitor punktów kontrolnych immunologicznych, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnowotworowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie płucne, niewydolność oddechowa, pęcherzyk płucny, pleśń, płuco farmera, pneumonia, pneumonitis, przeszczep szpiku kostnego, reumatoidalne zapalenie stawów, tlenoterapia, twardzina układowa, włóknienie płuc, zapalenie płuc z nadwrażliwości, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół Sjögrena
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybiec pierścieniowy – Patofizjologia i mechanizm

Granuloma annulare (GA) to łagodna, niezakaźna choroba skóry o podłożu zapalnym, charakteryzująca się pierścieniowatymi grudkami, najczęściej na grzbietach rąk i stóp. Patogeneza GA opiera się na dysregulacji układu immunologicznego, w tym reakcji nadwrażliwości typu IV z udziałem limfocytów T CD4+ Th1 wydzielających IFN-γ, co aktywuje makrofagi do produkcji metaloproteinaz i degradacji tkanki łącznej. W zmianach obserwuje się także aktywację szlaków Th2 (m.in. IL-4 z 15600-krotnym wzrostem ekspresji mRNA), Th17, Th22 oraz szlaku JAK-STAT, co potwierdza złożoność mechanizmów immunologicznych. Histopatologicznie dominują ziarniniaki z palisadowo ułożonymi histiocytami, olbrzymie komórki wielojądrowe, nacieki limfocytarne oraz zwiększone odkładanie mucyny. Predyspozycje genetyczne wiążą się z fenotypami HLA (np. HLA-B8, HLA-A29, HLA-BW35), a czynniki wyzwalające obejmują choroby autoimmunologiczne, infekcje wirusowe i bakteryjne, urazy skóry, ekspozycję na UVA oraz niektóre leki (np. inhibitory TNF-α, dupilumab, niwolumab).
apremilast, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, baricytynib, Borrelia burgdorferi, chemotaksja neutrofilów, chłoniak Hodgkina, cukrzyca typu 2, dupilumab, fototerapia, granuloma annulare, gruźlica, hiperlipidemia, HIV, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitory JAK, inhibitory punktów kontrolnych, inhibitory TNF-alfa, interferon gamma, kompleksy immunologiczne, limfocyty T CD4+, limfocyty T pomocnicze, ludzki antygen leukocytarny, metaloproteinazy macierzy, nowotwory hematologiczne, onkostatyna M, Parvowirus B19, promieniowanie UVA, szlak JAK-STAT, TNF-alfa, tofacytynib, twardzina ograniczona, twardzina układowa, UVB wąskopasmowe, wirus Epsteina-Barr, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół Sjögrena, ziarniniaki
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dexamethasone Krka 20 mg

Dexamethasone Krka to preparat zawierający deksametazon w dawkach 20 mg i 40 mg, stosowany w terapii schorzeń wymagających silnego działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego. W dermatologii znajduje zastosowanie w leczeniu pęcherzycy zwykłej, natomiast w chorobach autoimmunologicznych i reumatycznych – w zapaleniu mięśni, w tym polymyositis i dermatomyositis. W hematologii lek jest wskazany w idiopatycznej plamicy małopłytkowej u dorosłych, gdzie zwiększa liczbę płytek krwi poprzez hamowanie ich immunologicznego niszczenia. W onkologii deksametazon stosowany jest w leczeniu przerzutowego ucisku rdzenia kręgowego, profilaktyce i terapii wymiotów po cytostatykach oraz w leczeniu nowotworów hematologicznych, takich jak szpiczak mnogi, ostra białaczka limfoblastyczna, choroba Hodgkina i chłoniak nieziarniczy, jako element terapii skojarzonej.
antagonista receptora 5-HT3, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, deksametazon, dermatomyositis, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, hematologiczne nowotwory złośliwe, idiopatyczna plamica małopłytkowa, myositis, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemphigus vulgaris, polymyositis, przerzutowy ucisk rdzenia kręgowego, skaza krwotoczna, szpiczak mnogi, wymioty wywołane cytostatykami, zapalenie mięśni, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 30 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami. Preparat znajduje zastosowanie w substytucyjnym leczeniu niewydolności kory nadnerczy, w tym choroby Addisona i zespołu nadnerczowo-płciowego, oraz w stanach stresowych po długotrwałej terapii kortykosteroidami. Medoxa jest również stosowana w aktywnych fazach układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic), chorób reumatycznych (toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów), chorób układu oddechowego (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), a także w leczeniu ciężkich postaci chorób skóry, alergii, chorób hematologicznych i onkologicznych oraz schorzeń neurologicznych (miastenia, stwardnienie rozsiane). Dawkowanie należy dostosować indywidualnie do wskazań klinicznych, nasilenia choroby oraz odpowiedzi pacjenta na terapię.
adrenalektomia, alergiczny nieżyt nosa, alveolitis, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortkosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, liniowa dermatoza IgA, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, myasthenia gravis, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, osutka krostkowa, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna martwica naskórka, twardzina układowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk kontaktowy, zanikowe zapalenie wielochrzęstne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga i Strauss, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 10 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest lekiem glikokortykosteroidowym stosowanym w terapii ogólnoustrojowej wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy, choroby reumatyczne (np. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy), choroby płuc (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), schorzenia dermatologiczne (m.in. ciężkie egzemy, dermatozy pęcherzowe, zapalenia naczyń), hematologiczne i onkologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, białaczki, chłoniaki), neurologiczne (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz choroby zakaźne i okulistyczne. Dawkowanie prednizonu powinno być indywidualnie dostosowane do rodzaju i nasilenia choroby, z uwzględnieniem schematów dawkowania i monitorowania działań niepożądanych terapii glikokortykosteroidowej.
alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, leczenie substytucyjne, liniowa dermatoza IgA, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azathioprine VIS 50 mg

Azathioprine VIS to immunosupresyjny lek stosowany głównie w terapii chorób autoimmunologicznych oraz w transplantologii. Preparat dostępny jest w formie tabletek zawierających 50 mg azatiopryny, które można dzielić na równe dawki. Wskazania obejmują m.in. toczeń rumieniowaty układowy, ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenia mięśni (skórno-mięśniowe, wielomięśniowe), guzkowe zapalenie okołotętnicze, pęcherzycę zwyczajną, autoimmunologiczną niedokrwistość hemolityczną, przewlekłą oporną plamicę małopłytkową oraz autoimmunologiczne przewlekłe zapalenie wątroby. Azatiopryna jest szczególnie zalecana w przypadkach oporności na kortykosteroidy, przeciwwskazań do ich stosowania lub konieczności długotrwałej terapii steroidowej, umożliwiając redukcję dawek steroidów (efekt oszczędzający steroidy). Pełny efekt terapeutyczny może pojawić się po kilku tygodniach lub miesiącach stosowania.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, azatiopryna, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyklosporyna, działanie immunosupresyjne, guzkowe zapalenie okołotętnicze, IBD, inhibitor kalcyneuryny, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, odrzucanie przeszczepu, oporność na kortykosteroidy, pęcherzyca zwyczajna, piodermia zgorzelinowa, plamica małopłytkowa, przeszczepienie narządu, remisja choroby, reumatoidalne zapalenie stawów, steroid, takrolimus, terapia immunosupresyjna, toczeń rumieniowaty układowy, transplantacja, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zapalna choroba jelit
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 5 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami. Lek stosuje się u dorosłych, dzieci i młodzieży, z różnymi schematami dawkowania (a-e) dostosowanymi do ciężkości i rodzaju schorzenia. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy, aktywne fazy układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera), choroby reumatyczne (toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów), choroby układu oddechowego (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), schorzenia hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, plamica małopłytkowa), nowotwory hematologiczne oraz choroby neurologiczne (miastenia, stwardnienie rozsiane). Medoxa jest również stosowana w chorobach skóry, alergiach, chorobach okulistycznych oraz w schorzeniach nefrologicznych, często w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi lub przeciwdrobnoustrojowymi. Dawkowanie i czas terapii są ściśle uzależnione od wskazań i przebiegu choroby, z możliwością stosowania terapii pulsacyjnej w ciężkich przypadkach.
adrenalektomia, alergiczne zapalenie naczyń, alergiczny nieżyt nosa, alveolitis, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, azatiopryna, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie powięzi, gammapatia monoklonalna, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodny pemfigoid błony śluzowej, liniowa dermatoza IgA, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, metotreksat, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, ostra przerywana trombocytopenia, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, POChP, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reakcja anafilaktoidalna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rzekomy krup, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, uogólniona ostra osutka krostkowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie serca w gorączce reumatycznej, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tęczówki, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga-Straussa, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pravator 40 mg

Pravastatyna sodowa, substancja czynna leku Pravator, została oceniona w siedmiu randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach klinicznych z kontrolą placebo, obejmujących 21 000 pacjentów i ponad 47 000 pacjento-lat ekspozycji. Profil bezpieczeństwa wykazuje niską częstość działań niepożądanych, z żadnym zdarzeniem niepożądanym występującym u więcej niż 0,3% pacjentów w grupie leczonej. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane o częstości „niezbyt często” (≥1/1000 do <1/100) obejmują zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia snu), zaburzenia widzenia, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, bóle brzucha), zmiany skórne (wysypka, świąd), zaburzenia oddawania moczu oraz zmęczenie. Występowanie bólów mięśniowo-szkieletowych (1,4%) i osłabienia mięśni (0,1%) było porównywalne z placebo, podobnie jak podwyższenie kinazy kreatynowej (CK) >3× i >10× górnej granicy normy (odpowiednio 1,6% i 1,0%). Podwyższenie aktywności transaminaz (ALT, AST >3× GGN) występowało u ≤1,2% pacjentów, bez istotnej różnicy względem placebo.
anafilaksja, bezsenność, ból mięśniowo-szkieletowy, ból stawu, cukrzyca, działanie niepożądane, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, martwica wątroby, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, polineuropatia obwodowa, prawastatyna sodowa, randomizowane badanie kliniczne, rozpad mięśni prążkowanych, śródmiąższowa choroba płuc, statyny, transaminazy, zapalenie mięśni, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wielomięśniowe, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alchinal (0,248 g + 0,056 g)/10 ml

Lek Alchinal w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej zawiera 0,248 g suchego wyciągu z czosnku (Allii sativi bulbi extractum siccum) oraz 0,056 g suchego wyciągu z jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herbae extractum siccum) na 10 ml zawiesiny. Stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym maltodekstrynę. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Compositae (astrowate), gdyż jeżówka purpurowa może wywoływać reakcje krzyżowe z innymi roślinami tej rodziny, takimi jak rumianek, arnika czy nagietek. Objawy nadwrażliwości mogą obejmować wysypkę, świąd, obrzęk oraz trudności w oddychaniu, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia leczenia objawowego. Ponadto, lek Alchinal jest przeciwwskazany u pacjentów z postępującymi chorobami układowymi i autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie skórno-mięśniowe, inne kolagenazy, a także u chorych z AIDS, gruźlicą i białaczkami. Wynika to z immunomodulujących właściwości wyciągu z jeżówki purpurowej, które mogą nasilać przebieg tych schorzeń. Znajomość dokładnego składu preparatu, w tym stosunku ekstraktów i obecności maltodekstryny, jest kluczowa dla oceny ryzyka wystąpienia działań niepożądanych i bezpiecznego stosowania leku.
AIDS, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba układowa, duszność, gruźlica, kolagenaza, nadwrażliwość na astrowate, nadwrażliwość na substancje czynne, obrzęk, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, schorzenie autoimmunologiczne, stwardnienie rozsiane, świąd, toczeń rumieniowaty układowy, właściwość immunomodulująca, wyciąg z czosnku, wyciąg z jeżówki purpurowej, wysypka skórna, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zawiesina doustna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxycarbamid Teva 500 mg

Hydroksykarbamid, stosowany w leczeniu niedokrwistości sierpowatokrwinkowej, charakteryzuje się przede wszystkim działaniem mielotoksycznym, manifestującym się często zahamowaniem czynności szpiku kostnego, w tym neutropenią (<2,0 x 10⁹/L) i retykulocytopenią (<80 x 10⁹/L). Przejściowa mielotoksyczność występuje u mniej niż 10% pacjentów nieosiągających maksymalnej tolerowanej dawki, natomiast przy dawce maksymalnej supresja szpiku dotyka ponad 50% chorych. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i zaparcia, występują często, jednak rzadko wymagają modyfikacji terapii. Hydroksykarbamid może również powodować rzadkie, ale poważne reakcje płucne (np. rozlane nacieki, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych) oraz zaburzenia hematologiczne, w tym megaloblastozę oporną na leczenie kwasem foliowym i witaminą B12. Nie stwierdzono istotnego wpływu leku na funkcję wątroby i nerek u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, amenorrhea, anoreksja, azoospermia, białaczka wtórna, choroba śródmiąższowa płuc, czerwienica prawdziwa, gorączka polekowa, hipomagnezemia, hydroksykarbamid, leukopenia, makrocytoza, małopłytkowość, megaloblast, megaloblastoza, mielotoksyczność, nadpłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, oligospermia, przewód pokarmowy, rak skóry, reakcja nadwrażliwości, retykulocytopenia, rogowacenie, supresja szpiku kostnego, toczeń rumieniowaty układowy, wrzód przewodu pokarmowego, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenie czynności kanalików nerkowych, zaburzenie mieloproliferacyjne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zahamowanie erytropoezy, zakażenie parwowirusem B19, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skórno-mięśniowe
Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z jeżówki purpurowej – Przeciwwskazania stosowania

Wyciąg z jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herbae extractum siccum), stosowany m.in. w preparacie Echinerba w dawce 100 mg/tabletkę, posiada istotne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed zaleceniem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej. Ze względu na immunomodulujące właściwości wyciągu, jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z gruźlicą, zakażeniem HIV/AIDS, białaczkami oraz chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak stwardnienie rozsiane czy kolagenozy (np. toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół Sjögrena).
AIDS, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba demielinizacyjna, choroba tkanki łącznej, cytostatyk, ekstrakt z jeżówki purpurowej, gruźlica, immunosupresja, immunosupresja jatrogenna, kortykosteroid, leczenie przeciwprątkowe, lek immunosupresyjny, mieszana choroba tkanki łącznej, nadwrażliwość na astrowate, pierwotny niedobór odporności, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, układ krwiotwórczy, właściwości immunomodulujące, wtórny niedobór odporności, wyciąg z jeżówki purpurowej, zaburzenia układu odpornościowego, zakażenie HIV, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół Sjögrena
Leksykon substancji czynnych
Metyloprednizolon – Wskazania do stosowania

Metyloprednizolon jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowanym w leczeniu licznych schorzeń o podłożu zapalnym i immunologicznym. Wskazania obejmują zaburzenia endokrynologiczne (np. pierwotną i wtórną niedoczynność kory nadnerczy, ostrą niedoczynność kory nadnerczy, wrodzony przerost nadnerczy), choroby reumatyczne (reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów), układowe choroby tkanki łącznej (toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe), choroby dermatologiczne (pęcherzyca, ciężka postać łuszczycy, atopowe zapalenie skóry), ciężkie choroby alergiczne (astma oskrzelowa, reakcje anafilaktyczne), choroby okulistyczne (zapalenie tęczówki, zapalenie naczyniówki), pulmonologiczne (sarkoidoza, zaostrzenie POChP do 10 dni leczenia), hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, idiopatyczna plamica małopłytkowa) oraz neurologiczne (zaostrzenie stwardnienia rozsianego, ostre urazy rdzenia kręgowego – leczenie należy rozpocząć w ciągu 8 godzin od urazu). Metyloprednizolon jest dostępny w formie doustnej (tabletki Medrol, Meprelon, Metypred), dożylnej (Solu-Medrol, Methylprednisolone Sopharma), domięśniowej (Depo-Medrol) oraz miejscowej (Advantan, Skinatan), co umożliwia dostosowanie drogi podania do stanu klinicznego pacjenta.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie podtrzymujące, leczenie substytucyjne, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, Pneumocystis jiroveci, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przerost nadnerczy, przeszczep narządów, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, stwardnienie rozsiane, terapia objawowa, toczeń rumieniowaty układowy, uraz rdzenia kręgowego, włośnica, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lovastin 20 mg

Lowastatyna w dawce 20 mg może wywoływać szereg działań niepożądanych, w tym poważne powikłania takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie wątroby, toksyczna martwica naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, anafilaksja oraz obrzęk naczynioruchowy. Miopatia i rabdomioliza charakteryzują się rozpadem mięśni poprzecznie prążkowanych, co prowadzi do uwolnienia mioglobiny i potencjalnego uszkodzenia nerek, często związane ze wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CPK). Wśród innych działań niepożądanych obserwuje się zaburzenia psychiczne (np. anoreksja, lęki), neurologiczne (zawroty głowy, neuropatia obwodowa), skórne (wysypka, świąd), pokarmowe (bóle brzucha, nudności) oraz immunologiczne (zespół nadwrażliwości z objawami anafilaksji, trombocytopenii, leukopenii). W trakcie terapii mogą wystąpić także znaczne i trwałe wzrosty aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej i bilirubiny, wskazujące na uszkodzenie hepatocytów.
anafilaksja, anoreksja, dysfagia, eozynofilia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, leukopenia, lowastatyna, miastenia, miastenia oczna, miopatia i rabdomioliza, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, parestezja, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wielomięśniowe zapalenie reumatyczne, zaburzenia smaku, zapalenie okołonaczyniowe, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mięśni – Objawy

Zapalenie mięśni (myositis) to grupa rzadkich chorób autoimmunologicznych charakteryzujących się przewlekłym zapaleniem mięśni, prowadzącym do symetrycznego osłabienia mięśni proksymalnych (np. szyi, barków, bioder, ud) oraz ich atrofii. Wyróżnia się podtypy takie jak zapalenie skórno-mięśniowe (dermatomyositis) z charakterystyczną wysypką, zapalenie wielomięśniowe (polymyositis) bez zmian skórnych, zapalenie mięśni z ciałkami wtrętowymi (IBM) o powolnym, asymetrycznym przebiegu oraz miositis nekrotyzującą, często o ostrym początku. Objawy obejmują osłabienie mięśni utrudniające codzienne czynności (wstawanie, chodzenie po schodach, unoszenie rąk), ból mięśni i stawów, dysfagię (w około 33% przypadków), duszność, a także powikłania ze strony układu oddechowego (śródmiąższowa choroba płuc u 30-40% pacjentów) i sercowego (zapalenie mięśnia sercowego, arytmie). Przebieg choroby jest przewlekły, z okresami zaostrzeń i remisji, a tempo progresji zależy od podtypu – np. IBM postępuje powoli, ale jest oporne na leczenie, podczas gdy polymyositis i dermatomyositis mogą reagować na terapię w ciągu 1-2 miesięcy.
arytmia, aspiracyjne zapalenie płuc, atrofia mięśni, choroba autoimmunologiczna, duszność, dysfagia, mialgia, mięsień szkieletowy, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, nowotwór, objaw Raynauda, osłabienie mięśni, przeciwciało Jo-1, przewlekły stan zapalny, refluks żołądkowo-przełykowy, remisja, śródmiąższowa choroba płuc, układ odpornościowy, zaostrzenie choroby, zapalenie mięśni, zapalenie mięśni z ciałkami wtrętowymi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół nakładania
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mięśni – Etiologia i przyczyny

Myositis to rzadkie, autoimmunologiczne zapalenie mięśni charakteryzujące się naciekiem limfocytarnym i uszkodzeniem włókien mięśniowych, prowadzącym do osłabienia mięśni, bólu i zmęczenia. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca predyspozycje genetyczne (szczególnie haplotyp HLA 8.1: HLA-DRB1*03-DQA1*05-DQB1*02), czynniki środowiskowe (infekcje wirusowe, bakteryjne, pasożytnicze), oraz leki (statyny, inhibitory punktów kontrolnych, hydroksychlorochina, hydralazyna, prokainamid, inhibitory ACE, fenytoina, interferon-alfa). Mechanizmy patogenetyczne łączą odpowiedź immunologiczną wrodzoną i adaptacyjną, z udziałem cytokin, chemokin, autoprzeciwciał specyficznych dla myositis (MSA) oraz limfocytów T. Różne fenotypy, takie jak dermatomyositis, polymyositis, inclusion body myositis (IBM) i autoimmunologiczna miopatia martwicza, wykazują odmienne mechanizmy i kliniczne cechy, np. IBM charakteryzuje się obecnością amyloidu i opornością na steroidy oraz DMARD. Epidemiologicznie myositis dotyka 6-8/100 000 osób, z przewagą kobiet w dermatomyositis i polymyositis oraz mężczyzn w IBM, najczęściej w wieku 5-10 lat i 40-50 lat.
antygen leukocytarny człowieka, autoimmunologiczna miopatia martwicza, autoprzeciwciała, białe krwinki, choroba autoimmunologiczna, cytokina, gronkowiec złocisty, haplotyp HLA, hydroksychlorochina, infekcja wirusowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor punktów kontrolnych, limfocyt T, odporność wrodzona, przeciwciało antysyntetazowe, rabdomioliza, reumatoidalne zapalenie stawów, statyna, tkanka mięśniowa, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, układ odpornościowy, wirus grypy, włośnica, zapalenie mięśni, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół antysyntetazowy, zespół Sjögrena
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Solu-Medrol 40 mg

Solu-Medrol (metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu) jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 40 mg, 125 mg, 500 mg oraz 1000 mg, stosowanym głównie w leczeniu objawowym różnych schorzeń, z wyjątkiem zaburzeń endokrynologicznych, gdzie pełni rolę terapii substytucyjnej. Wskazania obejmują szeroki zakres chorób endokrynologicznych (np. niedoczynność kory nadnerczy, wrodzony przerost nadnerczy), reumatologicznych (m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), dermatologicznych (np. pęcherzyca, ciężka łuszczyca), alergicznych (astma oskrzelowa, reakcje nadwrażliwości), okulistycznych (zapalenia błony naczyniowej, nerwu wzrokowego), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, idiopatyczna plamica małopłytkowa) oraz neurologicznych (obrzęk mózgu, zaostrzenia stwardnienia rozsianego, ostre urazy rdzenia kręgowego). Ponadto lek jest stosowany w leczeniu paliatywnym nowotworów oraz w celu indukcji diurezy w zespole nerczycowym bez mocznicy. W terapii gruźlicy płuc i gruźliczego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych konieczne jest jednoczesne stosowanie chemioterapeutyku przeciwgruźliczego.
Podczas stosowania Solu-Medrol należy zwrócić uwagę na specyficzne zalecenia, takie jak wyłączne dożylne podawanie w idiopatycznej plamicy małopłytkowej u dorosłych (przeciwwskazane podanie domięśniowe), konieczność rozpoczęcia leczenia ostrego urazu rdzenia kręgowego w ciągu 8 godzin od urazu oraz podanie leku w ciągu pierwszych 72 godzin od rozpoczęcia terapii przeciw Pneumocystis jiroveci u pacjentów z AIDS. W przypadku ostrego obrzęku krtani lekiem pierwszego wyboru pozostaje epinefryna. Preparaty w dawkach 500 mg i 1000 mg zawierają alkohol benzylowy, co wymaga ostrożności szczególnie u noworodków i wcześniaków ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Solu-Medrol jest zatem wszechstronnym lekiem o szerokim spektrum zastosowań, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia specyficznych przeciwwskazań i zaleceń dotyczących dawkowania oraz monitorowania pacjentów.
alergiczne zapalenie spojówek, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, blok podpajęczynówkowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadwrażliwość na leki, nefropatia toczniowa, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, opryszczkowate zapalenie skóry, ostra białaczka, ostra niedoczynność kory nadnerczy, owrzodzenie rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, pneumocystozowe zapalenie płuc, półpasiec oczny, przeszczep narządu, reakcja pokrzywkowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, uraz rdzenia kręgowego, włośnica, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wymioty po chemioterapii, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie przedniego odcinka oka, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Rozszerzenie naczyń krwionośnych, inaczej rumień – Diagnostyka i diagnoza

Rozszerzenie naczyń krwionośnych (rosacea) to przewlekła, zapalna dermatoza diagnozowana głównie na podstawie badania klinicznego i wywiadu, gdyż brak jest specyficznych testów laboratoryjnych. Kryteria diagnostyczne według panelu ROSCO (2017) obejmują obecność co najmniej jednego objawu diagnostycznego: przetrwałego rumienia centralnej części twarzy lub zmian phymatous, bądź dwóch objawów głównych: grudek i krostek, napadowego rumienia, teleangiektazji lub objawów ocznych (np. zapalenie brzegów powiek). Diagnostyka różnicowa jest niezbędna w celu wykluczenia schorzeń takich jak trądzik pospolity, toczeń rumieniowaty układowy czy zapalenia skóry o różnej etiologii. U pacjentów z ciemniejszym fototypem skóry (V i VI wg Fitzpatricka) diagnostyka wymaga zastosowania dermatoskopii, odpowiedniego oświetlenia oraz oceny subiektywnych objawów, ze względu na trudniejszą widoczność rumienia i teleangiektazji. W przypadku objawów ocznych, które występują u około 50% chorych i mogą poprzedzać zmiany skórne, wskazane jest badanie okulistyczne z użyciem lampy szczelinowej oraz ocena gruczołów Meiboma.
badanie dermatoskopowe, badanie okulistyczne, biomikroskop, biopsja skóry, choroba zapalna skóry, diagnostyka różnicowa, fotodermatoza, gruczoły Meiboma, grudki i krostki, rosacea, rumień, skala Fitzpatricka, sztuczna inteligencja w medycynie, teleangiektazje, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik pospolity, uczenie maszynowe, zapalenie brzegów powiek, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie skóry kontaktowe, zapalenie spojówek
Leksykon substancji czynnych
Lowastatyna – Działania niepożądane

Lowastatyna, substancja czynna leku LOVASTIN, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, w tym poważne powikłania takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie wątroby, toksyczna martwica naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, anafilaksja oraz obrzęk naczynioruchowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania mięśniowe, które mogą prowadzić do zagrażającego życiu uszkodzenia nerek, zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się rzadko znaczny i trwały wzrost aktywności aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej i bilirubiny, a częściej nieznaczne i przemijające podwyższenie kinazy kreatynowej (CPK). Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, układu nerwowego, skóry oraz układu immunologicznego również występują, a ryzyko rozwoju cukrzycy jest zwiększone u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone triglicerydy i nadciśnienie tętnicze.
anafilaksja, anoreksja, ból mięśniowy, eozynofilia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, leukopenia, miastenia, miastenia oczna, miopatia i rabdomioliza, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, parestezja, przeciwciała przeciwjądrowe, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie nerek, wielomięśniowe zapalenie reumatyczne, wzrost aminotransferaz, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia seksualne, zapalenie okołonaczyniowe, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba raynauda – Etiologia i przyczyny

Choroba Raynauda to zaburzenie naczyniowe charakteryzujące się nadmiernym skurczem małych naczyń krwionośnych, głównie w palcach rąk i nóg, wywołanym ekspozycją na zimno lub stres. Wyróżnia się postać pierwotną (ok. 80% przypadków), idiopatyczną, z patomechanizmem obejmującym zaburzenia neurologicznej kontroli naczyń, nadwrażliwość receptorów α2-adrenergicznych (gen ADRA2A) oraz defekty genetyczne wpływające na rozszerzanie naczyń (gen IRX1). Choroba ta dotyka głównie kobiety (stosunek 5:1) i rozpoczyna się zwykle przed 30. rokiem życia. Wtórna postać (10-20% przypadków) jest związana z chorobami autoimmunologicznymi (np. twardziną układową, SLE, RZS), naczyniowymi (miażdżyca, choroba Buergera) oraz ekspozycją na czynniki zewnętrzne i leki naczyniozwężające. Wtórna forma cechuje się uszkodzeniami strukturalnymi naczyń, co zwiększa ryzyko powikłań niedokrwiennych, takich jak owrzodzenia czy martwica tkanek.
autonomiczny układ nerwowy, beta-bloker, choroba Buergera, choroba Raynauda, choroba zimnych aglutynin, czerwienica prawdziwa, dysfunkcja śródbłonka, fibromialgia, krioglobulinemia, martwica tkanek, miażdżyca, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie płucne, niedoczynność tarczycy, objaw Raynauda, owrzodzenie opuszek palców, pierwotna choroba Raynauda, receptor α2-adrenergiczny, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz naczyń, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, wtórna choroba Raynauda, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół antyfosfolipidowy, zespół cieśni nadgarstka, zespół górnego otworu klatki piersiowej, zespół Sjögrena, zespół wibracyjny
Leksykon chorób i schorzeń
Agammaglobulinemia związana z chromosomem x – Objawy

Agammaglobulinemia związana z chromosomem X (XLA) to genetyczny niedobór odporności charakteryzujący się brakiem produkcji przeciwciał, co skutkuje zwiększoną podatnością na nawracające infekcje bakteryjne i wirusowe, zwłaszcza w układzie oddechowym (51,2%), pokarmowym (40%) i nerwowym (35,4%). Objawy pojawiają się zwykle między 6. a 9. miesiącem życia, po spadku przeciwciał matczynych, i obejmują zapalenie ucha środkowego, zatok, płuc, biegunki (często Giardia lamblia) oraz infekcje skórne. Charakterystyczne cechy to małe lub nieobecne migdałki, brak lub małe węzły chłonne oraz niedorozwój tkanki limfatycznej. Pacjenci są szczególnie narażeni na zakażenia bakteriami otoczkowymi (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus) oraz enterowirusami, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak sepsa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropniak opłucnej czy zapalenie wsierdzia.
agammaglobulinemia związana z chromosomem X, atopowe zapalenie skóry, bakterie otoczkowe, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, enterowirus, Giardia lamblia, Haemophilus influenzae, infekcja bakteryjna, infekcja wirusowa, kępki Peyera, małopłytkowość, migdałki podniebienne, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność oddechowa, pokrzywka, posocznica, pospolity zmienny niedobór odporności, przeciwciała, przeciwciała matczyne, przewlekła choroba ziarniniakowa, rak jelita grubego, ropniak opłucnej, rozstrzenie oskrzeli, śledziona, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, terapia zastępcza immunoglobulinami, węzły chłonne, zaburzenie immunologiczne, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Predasol 20 mg

Predasol to preparat zawierający prednizolon w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, stosowany jako glikokortykosteroid o szerokim spektrum wskazań klinicznych. Lek jest wykorzystywany w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy, w stanach zapalnych reumatologicznych (np. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy), pulmonologicznych (astma oskrzelowa, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), dermatologicznych (ciężkie dermatozy, choroby autoimmunologiczne skóry), hematologicznych i onkologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, białaczki, chłoniaki), neurologicznych (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz okulistycznych i gastroenterologicznych. Dawkowanie jest dostosowane do schorzenia i może obejmować schematy od a do e, z uwzględnieniem terapii pulsowej lub stopniowego zmniejszania dawek.
alergiczne zapalenie naczyń, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Werlhofa, enteropatyczne zapalenie stawów, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczne zwłóknienie pozaotrzewnowe, liszaj płaski, liszajec opryszczkowaty, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, makroglobulinemia Waldenströma, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, naczyniak krwionośny, napady zgięciowe, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciążowa, orbitopatia tarczycowa, ostra białaczka limfoblastyczna, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, osutka krostkowa, pęcherzyca zwykła, pemfigoid błon śluzowych, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, POChP, podgłośniowe zapalenie krtani, pokrzywka, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizolon, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudokrup, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek, rumień guzowaty, rumień wysiękowy wielopostaciowy, rzekomy guz oczodołu, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, stwardnienie rozsiane, submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty krążkowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna martwica naskórka, twardzina układowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga i Strauss, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarnica złośliwa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Corr 40 40 mg

Symwastatyna, substancja czynna preparatu CORR 40 stosowana w dawce 40 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych była porównywalna z placebo (odpowiednio 4,8% vs 5,1%). Miopatia występowała rzadko (<0,1%) przy dawce 40 mg, natomiast dawka 80 mg wiązała się z wyższym ryzykiem (1,0%). Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, rzadko), reakcje alergiczne (anafilaksja, bardzo rzadko), zaburzenia psychiczne (depresja, częstość nieznana), neurologiczne (bóle głowy, parestezje, neuropatia obwodowa, bardzo rzadkie zaburzenia pamięci), mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza, rzadko), a także zaburzenia wątroby (zapalenie, podwyższenie enzymów wątrobowych, rzadko) i skóry (wysypka, świąd, rzadko). Występują także rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) oraz zespołu rzekomej nadwrażliwości o różnorodnych objawach.
anafilaksja, choroba ścięgna, eozynofilia, ginekomastia, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, polekowa zmiana liszajowata, polimialgia reumatyczna, rabdomioliza, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, symwastatyna, zaburzenie pamięci, zaburzenie wzwodu, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny
Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina ludzka normalna – Wskazania do stosowania

Immunoglobulina ludzka normalna (SCIg/IVIg) jest kluczowym lekiem w terapii zastępczej u pacjentów z pierwotnymi (PID) i wtórnymi niedoborami odporności (SID), zwłaszcza przy stężeniach IgG w surowicy poniżej 2-6 g/l oraz potwierdzonym niepowodzeniu wytwarzania swoistych przeciwciał (PSAF). Preparaty dostępne są w różnych stężeniach: 50 mg/ml (5%), 100 mg/ml (10%) oraz 165-200 mg/ml (SCIg), charakteryzują się wysoką czystością IgG (≥95-98%) i zróżnicowanym profilem podklas IgG (IgG1 56,9-71%, IgG2 25-36%, IgG3 2,8-7%, IgG4 0,5-2,7%) oraz zawartością IgA od 12 do 400 μg/ml, co ma znaczenie przy wyborze preparatu u pacjentów z przeciwciałami anty-IgA. Wskazania obejmują także hipogammaglobulinemię w przebiegu CLL, szpiczaka mnogiego oraz po allogenicznym przeszczepieniu komórek macierzystych. Immunoglobulina stosowana jest również w leczeniu immunomodulującym m.in. w ITP, zespole Guillaina-Barrégo, CIDP, MMN, chorobie Kawasakiego (w skojarzeniu z ASA) oraz w ciężkich zaostrzeniach miastenii i zapaleniu skórno-mięśniowym u dorosłych.
antybiotykoterapia, choroba autoimmunologiczna, choroba Kawasakiego, hipogammaglobulinemia, immunoglobulina ludzka normalna, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, leczenie immunomodulujące, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, lek immunosupresyjny, miastenia, niedobór odporności, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, pierwotny niedobór odporności, podanie dożylne, podanie podskórne, podklasa IgG, powikłanie sercowo-naczyniowe, profilaktyka odry, przeciwciało anty-IgA, przewlekła białaczka limfocytowa, przewlekła zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna, roztwór do infuzji, szpiczak mnogi, terapia zastępcza, układ krwiotwórczy, wieloogniskowa neuropatia ruchowa, wtórny niedobór odporności, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół Guillaina-Barrégo
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 1 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego, immunosupresyjnego i przeciwalergicznego, stosowanym u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w różnych schorzeniach wymagających ogólnoustrojowej terapii kortykosteroidami. Dostępny w dawkach od 1 mg do 50 mg, umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Wskazania obejmują m.in. substytucyjne leczenie niewydolności kory nadnerczy (choć preferowane są hydrokortyzon i kortyzon), choroby reumatyczne (np. guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera), schorzenia pulmonologiczne (astma oskrzelowa, zaostrzenia POChP, śródmiąższowe choroby płuc), choroby dermatologiczne, hematologiczne i onkologiczne (np. ostra białaczka limfoblastyczna, chłoniaki), neurologiczne (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz okulistyczne i gastroenterologiczne. Dawkowanie jest dostosowywane do ciężkości i rodzaju choroby według schematów SD a-e, obejmujących dawki od niskich do wysokich, w tym dawki pulsacyjne w stanach ostrych.
alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, liniowa dermatoza IgA, liszaj ruberowy, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, POChP, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, rzekomy krup, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielochrzęstne, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Corr 20 20 mg

Analiza bezpieczeństwa stosowania symwastatyny (CORR) w dawkach 20 mg i 40 mg opiera się na danych z dużych, długoterminowych badań klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS, przy dawce 40 mg przez około 5 lat, odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 4,8% w grupie leczonej wobec 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była bardzo niska (<0,1%), a podwyższona aktywność aminotransferaz (>3 x GGN) wystąpiła u 0,21% pacjentów na symwastatynie w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. W badaniu 4S odnotowano szeroki zakres działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania, obejmujących m.in. rzadkie przypadki miopatii, rabdomiolizy, zaburzeń poznawczych, a także bardzo rzadkie immunozależne miopatie martwicze i zespół rzekomej nadwrażliwości.
aminotransferaza, amnezja, anafilaksja, apatia, duszność, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fotowrażliwość, ginekomastia, immunosupresja, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miopatia, miopatia martwicza, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polekowa zmiana liszajowata, polimialgia reumatyczna, rabdomioliza, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół toczniopodobny
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół raynauda – Etiologia i przyczyny

Zespół Raynauda to zaburzenie naczyniowe charakteryzujące się epizodycznymi skurczami małych naczyń krwionośnych, wywołanymi przez zimno lub stres emocjonalny, prowadzącymi do zmniejszenia przepływu krwi w palcach rąk i stóp. Wyróżnia się postać pierwotną (80-90% przypadków), związaną z predyspozycjami genetycznymi (m.in. warianty genów ADRA2A i IRX1), nadmierną aktywnością współczulną oraz nadwrażliwością naczyń, oraz postać wtórną (10-20%), powiązaną z chorobami autoimmunologicznymi (np. twardziną układową, SLE, RZS), chorobami naczyniowymi, lekami i ekspozycją zawodową na wibracje. Objawy obejmują charakterystyczne zmiany koloru skóry (bladość, sinica, zaczerwienienie), uczucie zimna, drętwienie i ból. Patofizjologia obejmuje nadmierną reaktywność naczyń, dysfunkcję śródbłonka, pogrubienie ścian naczyń oraz nadaktywność receptorów alfa-2-adrenergicznych, co prowadzi do skurczu naczyń i niedokrwienia tkanek.
autonomiczny układ nerwowy, beta-bloker, chemioterapeutyk, choroba Buergera, choroba Raynauda, choroba tętnic obwodowych, choroba tkanki łącznej, choroba zimnych aglutynin, cyklosporyna, czerwienica prawdziwa, dławica naczynioskurczowa, dysfunkcja śródbłonka, fibromialgia, interferon, kapilaroskopia wału paznokciowego, krioglobulinemia, lek przeciwmigrenowy, małe naczynia krwionośne, migrena, nadaktywność współczulna, nadciśnienie płucne, niedoczynność tarczycy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz naczyniowy, śródbłonek naczyniowy, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, zaburzenie termoregulacji, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół cieśni nadgarstka, zespół CREST, zespół paraneoplastyczny, zespół Raynauda, zespół Sjögrena, zespół wibracyjny, zespół wibracyjny ręka-ramię
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Octagam 10% 100 mg/ml

Leczenie substytucyjne immunoglobuliną ludzką normalną wymaga indywidualnego dostosowania dawki, uwzględniając masę ciała i odpowiedź kliniczną pacjenta, szczególnie u osób z nieprawidłową masą ciała, gdzie dawka powinna być obliczana na podstawie standardowej masy fizjologicznej. Celem terapii jest osiągnięcie minimalnego stężenia IgG ≥ 6 g/l lub wartości odpowiadającej normie dla danej grupy wiekowej, mierzonego przed kolejną infuzją. Dawkowanie początkowe wynosi 0,4-0,8 g/kg mc., a dawka podtrzymująca 0,2 g/kg mc. co 3-4 tygodnie, z możliwością zwiększenia do 0,8 g/kg mc. w przypadku nawracających infekcji. W leczeniu wtórnych niedoborów odporności stosuje się dawkę 0,2-0,4 g/kg mc. co 3-4 tygodnie, z indywidualną korektą w zależności od częstości zakażeń. W immunomodulacji dawki różnią się w zależności od jednostki chorobowej, np. w pierwotnej małopłytkowości immunologicznej stosuje się 0,8-1 g/kg mc. jednorazowo z możliwością powtórzenia lub 0,4 g/kg mc. przez 2-5 dni, a w zespole Guillaina-Barrégo 0,4 g/kg mc. przez 5 dni. W chorobie Kawasakiego podaje się jednorazowo 2 g/kg mc. w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym.
choroba Kawasakiego, CIDP, dawka podtrzymująca, immunoglobulina ludzka normalna, immunomodulacja, kwas acetylosalicylowy, leczenie substytucyjne, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, pierwotny niedobór odporności, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przewlekła zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna, stężenie IgG, wieloogniskowa neuropatia ruchowa, wtórny niedobór odporności, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie immunologiczne, zapalenie skórno-mięśniowe, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Guillaina-Barrégo
Leksykon chorób i schorzeń
Ichtyoza – Epidemiologia

Ichtyoza to heterogenna grupa chorób skóry charakteryzujących się zaburzeniami rogowacenia naskórka, zróżnicowana pod względem częstości występowania i fenotypów. Najczęstsza forma, ichtyoza zwykła (ichthyosis vulgaris, IV), występuje z częstością 1:100–1:300, natomiast ichtyoza sprzężona z chromosomem X dotyczy około 1:2000–1:6000 mężczyzn w Europie. Rzadkie formy, takie jak autosomalnie recesywna wrodzona ichtyoza (ARCI) i ichtyoza typu płodu arlekin, mają częstość około 1:200 000 urodzeń. Mutacje w genie filagryny (FLG) są główną przyczyną ichtyozy zwykłej, z różnicami w spektrum mutacji między populacjami (np. R501X i 2282del4 u Europejczyków, 3321delA u Azjatów). Diagnostyka opiera się na analizie klinicznej, histopatologii oraz badaniach genetycznych, w tym sekwencjonowaniu NGS, co umożliwia identyfikację mutacji w ponad 50 genach odpowiedzialnych za różne typy ichtyozy. Wskazane jest skierowanie pacjentów do ośrodków referencyjnych w celu kompleksowej diagnostyki i leczenia.
arytmia serca, atopowe zapalenie skóry, autosomalnie recesywna wrodzona ichtyoza, błona kolodionowa, chłoniak, chłoniak T-komórkowy, choroba atopowa, choroba Hodgkina, czerwienica prawdziwa, efekt założyciela, ektropion, erytrodermia, ichtyoza epidermolityczna, ichtyoza sprzężona z chromosomem X, ichtyoza zwykła, łysienie androgenowe, metabolizm androgenów, mięsak gładkokomórkowy, mutacja de novo, mutacja genu filagryny, nabyta ichtyoza, niedobór witaminy D, niedoczynność tarczycy, odwodnienie, rak jądra, szpiczak mnogi, terapia genowa, terapia retinoidami, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, wnętrostwo, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół mielodysplastyczny
Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna – Wskazania do stosowania

Azatiopryna, będąca antymetabolitem o właściwościach immunosupresyjnych, jest stosowana w leczeniu wielu schorzeń o podłożu autoimmunologicznym oraz w transplantologii. Preparaty dostępne to Azathioprine VIS (tabletki 50 mg) oraz Imuran (tabletki powlekane 25 mg i 50 mg). W transplantologii azatiopryna jest kluczowa w profilaktyce odrzucenia przeszczepów nerek, serca i wątroby, często w skojarzeniu z kortykosteroidami i innymi lekami immunosupresyjnymi, co pozwala na redukcję dawek steroidów i zmniejszenie ich działań niepożądanych. W chorobach zapalnych jelit (IBD), takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, azatiopryna jest wskazana u pacjentów wymagających terapii kortykosteroidami, nietolerujących ich lub opornych na standardowe leczenie. Pełne działanie terapeutyczne ujawnia się po kilku tygodniach lub miesiącach stosowania, co wymaga odpowiedniego monitorowania i cierpliwości.
antymetabolit, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie niepożądane, guzkowe zapalenie okołotętnicze, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, monoterapia, odrzucenie przeszczepu, oszczędzanie steroidów, pęcherzyca zwyczajna, piodermia zgorzelinowa, przeszczep nerki, przeszczep serca, przeszczep wątroby, reumatoidalne zapalenie stawów, steroidoterapia, substancja immunosupresyjna, terapia skojarzona, terapia wielolekowa, toczeń rumieniowaty układowy, transplantologia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zapalna choroba jelit
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metypred 16 mg

Metypred (metyloprednizolon) w dawkach 4 mg i 16 mg jest glikokortykosteroidem stosowanym w terapii objawowej wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych, a także jako leczenie substytucyjne w zaburzeniach endokrynologicznych, takich jak pierwotna i wtórna niedoczynność kory nadnerczy. Lek znajduje zastosowanie w chorobach reumatycznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), układowych chorobach tkanki łącznej (np. toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe), schorzeniach dermatologicznych (np. pęcherzyca, ciężka postać łuszczycy), alergicznych i zapalnych chorobach oczu oraz w ciężkich chorobach alergicznych i zapalnych układu oddechowego (np. astma oskrzelowa, sarkoidoza). Metypred jest także stosowany w hematologii (np. samoistna plamica małopłytkowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna) oraz w leczeniu zespołu nerczycowego i zaostrzeń chorób zapalnych jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, metyloprednizolon, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przeszczep narządu, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 50 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon, jest lekiem glikokortykosteroidowym stosowanym ogólnoustrojowo w szerokim spektrum chorób zapalnych, autoimmunologicznych, hematologicznych, onkologicznych, pulmonologicznych, neurologicznych, okulistycznych oraz dermatologicznych. Preparat dostępny jest w postaci tabletek o dawkach: 1 mg, 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 20 mg, 25 mg, 30 mg oraz 50 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy, aktywne fazy układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń), choroby reumatyczne (toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów), astmę oskrzelową, POChP, śródmiąższowe choroby płuc, ciężkie postaci alergicznego nieżytu nosa, choroby skóry i błon śluzowych o nasilonym przebiegu, a także schorzenia hematologiczne i nowotworowe, w tym leczenie paliatywne objawów nowotworów.
adrenalektomia, alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, pokrzywka, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, rzekomy krup, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 2,5 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowego stosowania glikokortykosteroidów. Preparat znajduje zastosowanie w substytucyjnym leczeniu niewydolności kory nadnerczy (np. choroba Addisona, zespół nadnerczowo-płciowy), aktywnych fazach układowych zapaleń naczyń (guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic), ziarniniakowatości Wegenera, eozynofilowej ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń (EGPA), a także w chorobach reumatycznych (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów). W pulmonologii Medoxa jest stosowana m.in. w astmie oskrzelowej, zaostrzeniach POChP oraz śródmiąższowych chorobach płuc. W dermatologii preparat jest wskazany w ciężkich postaciach egzemy, dermatoz pęcherzowych, zapaleniach naczyń i chorobach autoimmunologicznych skóry. W hematologii i onkologii Medoxa stosowana jest w autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, białaczkach, chłoniakach oraz w terapii paliatywnej nowotworów.
adrenalektomia, alergiczne zapalenie naczyń, alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodny pemfigoid błony śluzowej, liniowa dermatoza IgA, liszaj ruberowy, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reakcja anafilaktoidalna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, uogólniona ostra osutka krostkowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płucne – Etiologia i przyczyny

Włóknienie płucne charakteryzuje się uszkodzeniem i bliznowaceniem tkanki płucnej, prowadzącym do zaburzeń wymiany gazowej. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmując przyczyny polekowe (np. bleomycyna, amiodaron), popromienne, środowiskowe (np. pleśnie, dym tytoniowy), autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina układowa) oraz zawodowe (np. azbest, krzemionka). Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) stanowi najczęstszą i najcięższą formę, diagnozowaną po wykluczeniu innych przyczyn, z dominacją u mężczyzn powyżej 50. roku życia. Czynniki ryzyka IPF to m.in. palenie tytoniu (ok. 75% pacjentów), narażenie zawodowe, refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) oraz predyspozycje genetyczne, w tym mutacje w genach MUC5B, TERT, TERC, SFTPA2 i SFTPC. Patogeneza łączy teorię zapalną i nieprawidłowej naprawy nabłonka pęcherzyków płucnych, prowadząc do aktywacji fibroblastów i nadmiernej produkcji macierzy pozakomórkowej.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, azbestoza, bliznowacenie tkanki płucnej, choroba autoimmunologiczna, dysfunkcja mitochondrialna, idiopatyczne włóknienie płuc, krzemica, lek przeciwnowotworowy, nadciśnienie płucne, odma opłucnowa, pneumokonioza, pylica płuc, refluks żołądkowo-przełykowy, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, skracanie telomerów, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, włóknienie płucne, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół antysyntetazowy, zespół Sjögrena
Leksykon chorób i schorzeń
Mieszana choroba tkanki łącznej – Patofizjologia i mechanizm

Mieszana choroba tkanki łącznej (MCTD) to rzadka, układowa choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się wysokim mianem przeciwciał anty-U1-RNP, szczególnie skierowanych przeciwko podjednostce 70 kDa kompleksu U1-RNP. Patogeneza MCTD obejmuje złożone mechanizmy immunologiczne, w tym bezpośrednie wiązanie autoprzeciwciał z komórkami śródbłonka, tworzenie kompleksów immunologicznych aktywujących kaskadę dopełniacza oraz stymulację limfocytów CD4+ do produkcji IL-1 i IL-6. Kluczową rolę odgrywają modyfikacje apoptotyczne białka U1-70kDa, które prowadzą do przełamania tolerancji immunologicznej, oraz aktywacja receptorów Toll-podobnych (TLR3, TLR7), co indukuje produkcję interferonów typu I (IFN-I) i IFN-γ, nasilając autoimmunizację. Genetycznie MCTD jest powiązana z allelami HLA-DRB1*04:01 i HLA-B*08, różniąc się od innych chorób tkanki łącznej, a polimorfizmy genów interferonowych i mikroRNA (np. miR-146a rs2910164) wpływają na podatność i fenotyp kliniczny choroby.
interferon gamma, interferon typu I, interleukina-1, interleukina-6, metylacja DNA, mieszana choroba tkanki łącznej, mikroRNA, nadciśnienie płucne, objaw Raynauda, przeciwciała anty-U1-RNP, receptory toll-podobne, reumatoidalne zapalenie stawów, sklerodaktylia, śródmiąższowa choroba płuc, sygnatura interferonowa, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, VEGF, waskulopatia, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Inegy 10 mg + 80 mg

Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę w dawkach od 10 mg + 10 mg do 10 mg + 80 mg, został oceniony pod kątem bezpieczeństwa na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów oraz doświadczeń porejestracyjnych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są bóle mięśni (często), miopatia (0,2%), rabdomioliza (0,1%) oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT ≥3x GGN) u 1,7% pacjentów. Inne działania obejmują zaburzenia ze strony układu nerwowego, pokarmowego, wątroby, skóry oraz układu mięśniowo-szkieletowego, a także rzadkie przypadki zespołu nadwrażliwości i immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144) profil bezpieczeństwa INEGY 10 mg + 40 mg był zbliżony do monoterapii symwastatyną 40 mg, z podobnym wskaźnikiem przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych (10,6% vs 10,1%).
anafilaksja, choroba wieńcowa, cukrzyca, eozynofilia, ezetymib i symwastatyna, ginekomastia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, miastenia rzekomoporaźna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawcze, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Octagam 10% 100 mg/ml

Octagam 10% to dożylny preparat immunoglobuliny ludzkiej normalnej (IVIg) o stężeniu 100 mg/ml i czystości ≥95% IgG, z naturalnym rozkładem podklas IgG (IgG1 ok. 60%, IgG2 ok. 32%) oraz maksymalną zawartością IgA do 400 µg/ml. Preparat jest dostępny w różnych objętościach, zawierających od 2 g do 30 g immunoglobuliny. Wskazania do stosowania obejmują leczenie substytucyjne u pacjentów dorosłych i pediatrycznych (0-18 lat) z pierwotnymi niedoborami odporności (PID) oraz wtórnymi niedoborami odporności (SID) spełniającymi kryteria kliniczne, takie jak ciężkie lub nawracające zakażenia, nieskuteczne leczenie przeciwdrobnoustrojowe, potwierdzona swoista nieskuteczność przeciwciał (PSAF) lub stężenie IgG <4 g/l.
choroba Kawasakiego, immunoglobulina G, immunoglobulina ludzka normalna, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, lek immunosupresyjny, nawracające zakażenia, osocze ludzkie, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, pierwotny niedobór odporności, produkt krwiopochodny, przewlekła zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna, szczepionka przeciwpneumokokowa, wieloogniskowa neuropatia ruchowa, wtórny niedobór odporności, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół Guillaina-Barrégo
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Octagam 10% 100 mg/ml

Octagam 10% to immunoglobulina G (IgG) do podawania dożylnego, zawierająca podklasy IgG w naturalnych proporcjach (IgG1 ~60%, IgG2 ~32%, IgG3 ~7%, IgG4 ~1%) oraz maksymalnie 400 µg/ml IgA, pozyskiwana z osocza ponad 1000 dawców. W badaniu III fazy u 116 pacjentów z samoistną plamicą małopłytkową (ITP) podawano dawkę 1 g/kg mc./dzień przez 2 dni, uzyskując 80% odsetek odpowiedzi klinicznej (95% CI: 73-87%), z medianą czasu do odpowiedzi 2 dni. Szybkość infuzji do 0,12 ml/kg mc./min była dobrze tolerowana, a zdarzenia niepożądane (55% pacjentów) miały łagodny lub umiarkowany przebieg, najczęściej ból głowy, tachykardię i gorączkę. Nie odnotowano hemolizy. W retrospektywnym badaniu u pacjentów z przewlekłą zapalną polineuropatią demielinizacyjną (CIDP) leczenie Octagam 5% skutkowało istotną poprawą w skali ONLS u 41,7% pacjentów nieleczonych wcześniej IVIg, z niższą skutecznością u osób powyżej 65. roku życia.
aktywność choroby, enzymy mięśniowe, hemoliza wewnątrznaczyniowa, immunoglobulina G, immunoglobulina normalna ludzka, infuzja dożylna, kwestionariusz oceny zdrowia, leczenie substytucyjne, niedobór immunoglobulin, pierwotny niedobór odporności, podklasa immunoglobuliny G, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, pulowane osocze, samoistna plamica małopłytkowa, szybkość infuzji, zapalenie skórno-mięśniowe, zdarzenie niepożądane, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 30 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowego podawania glikokortykosteroidów, zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Wskazania obejmują niewydolność kory nadnerczy, aktywne fazy układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń), choroby reumatyczne (toczeń rumieniowaty, zapalenie wielomięśniowe, reumatoidalne zapalenie stawów), choroby pulmonologiczne (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), ciężkie postacie alergicznego nieżytu nosa, choroby skóry i błon śluzowych o nasilonym przebiegu, schorzenia hematologiczne i onkologiczne, choroby neurologiczne (miastenia, stwardnienie rozsiane), stany toksyczne w ciężkich chorobach zakaźnych oraz liczne choroby okulistyczne i przewodu pokarmowego. Dawkowanie jest dostosowywane indywidualnie, z uwzględnieniem schematów od wysokich (SD: a, e) do małych dawek podtrzymujących (SD: d), zgodnie z ciężkością i charakterem choroby.
alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie powięzi, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, łagodny pemfigoid błony śluzowej, liniowa dermatoza IgA, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra przerywana trombocytopenia, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek, rumień guzowaty, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie serca w gorączce reumatycznej, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon substancji czynnych
Symwastatyna – Działania niepożądane

Symwastatyna, inhibitor HMG-CoA reduktazy, jest skutecznym lekiem hipolipemizującym stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii, którego profil bezpieczeństwa został potwierdzony w dużych badaniach klinicznych (HPS, 20 536 pacjentów; 4S, 4 444 pacjentów). Najpoważniejszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, w tym miopatia i rabdomioliza, definiowane przez wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) ≥10x górnej granicy normy (GGN). Miopatia występuje rzadko (<0,1% przy dawce 40 mg/dobę), ale ryzyko wzrasta do 1,0% przy dawce 80 mg/dobę. Immunozależna miopatia martwicza (IMNM) to rzadkie, autoimmunologiczne powikłanie, które wymaga leczenia immunosupresyjnego. Symwastatyna może także powodować tendinopatię, zaburzenia funkcji wątroby (wzrost aminotransferaz >3x GGN u 0,21% pacjentów na 40 mg), objawy neuropsychiatryczne, zaburzenia metaboliczne (wzrost HbA1c i glukozy na czczo), a także rzadkie reakcje alergiczne i śródmiąższową chorobę płuc.
aminotransferazy, biosynteza cholesterolu, eozynofilia, ginekomastia, glukoza w surowicy, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, HMG-CoA reduktaza, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polimialgia reumatyczna, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zaburzenia erekcji, zaburzenia poznawcze, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, zmiany liszajowate
Leksykon chorób i schorzeń
Polimiozyt – Diagnostyka i diagnoza

Polimiozyt (PM) to rzadka, autoimmunologiczna miopatia zapalna charakteryzująca się symetrycznym osłabieniem mięśni proksymalnych, głównie obręczy barkowej i biodrowej. Diagnostyka opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, badaniach laboratoryjnych (w tym podwyższonym poziomie kinazy kreatynowej (CK) nawet 5-50-krotnie powyżej normy, podwyższonych enzymach mięśniowych: aldolaza, ALT, AST, LDH oraz markerach zapalnych OB i CRP u około 50% pacjentów), obecności specyficznych przeciwciał (anty-Jo-1 u 15-30%, ANA u około 33%, RF u ponad 50%) oraz badaniach dodatkowych takich jak elektromiografia (EMG) i rezonans magnetyczny (MRI). Biopsja mięśnia pozostaje złotym standardem diagnostycznym, wykazując nacieki limfocytów T CD8+ i makrofagów w endomysium, martwicę włókien mięśniowych oraz ekspresję MHC klasy I. Diagnostyka różnicowa obejmuje inne idiopatyczne miopatie zapalne, choroby nerwowo-mięśniowe, endokrynopatie oraz polekowe uszkodzenia mięśni.
aldolaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białko C-reaktywne, biopsja mięśnia, choroba autoimmunologiczna, czynnik reumatoidalny, dehydrogenaza mleczanowa, dysfagia, dystrofia mięśniowa, elektromiografia, endomysium, idiopatyczna miopatia zapalna, kinaza kreatynowa, limfocyty T CD8+, miastenia gravis, mięśnie proksymalne, mioglobinuria, miopatia nekrotyzująca, naciek zapalny, niedoczynność tarczycy, odczyn Biernackiego, osłabienie mięśniowe, polimiozyt, przeciwciała anty-Jo-1, przeciwciała przeciwjądrowe, rabdomioliza, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, śródmiąższowa choroba płuc, toczeń rumieniowaty układowy, tomografia komputerowa, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, twardzina układowa, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół antysyntetazowy, zespół Cushinga, zespół Sjögrena
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 1 mg

Encorton (prednizon) jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy (pierwotną i wtórną, z możliwością łączenia z mineralokortykoidami), wrodzoną hiperplazję nadnerczy, hiperkalcemię nowotworową, nieropne zapalenie tarczycy, ciężkie choroby alergiczne (kontaktowe i atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, reakcje nadwrażliwości na leki, alergiczny nieżyt nosa), kolagenozy (ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy), ciężkie dermatozy (m.in. pęcherzyca, łuszczyca, zespół Stevens-Johnsona), choroby przewodu pokarmowego w okresach zaostrzenia (wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna), choroby hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość wtórna i idiopatyczna), a także jako leczenie paliatywne w białaczkach i chłoniakach. Dawkowanie i czas terapii są dostosowywane indywidualnie, z uwzględnieniem przeciwwskazań do długotrwałego stosowania w niektórych jednostkach chorobowych.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, idiopatyczna plamica małopłytkowa, immunosupresja, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadwrażliwość na leki, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 4 mg

Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg i 16 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii znajduje zastosowanie w łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa oraz ostrych stanach zapalnych kaletek i pochewek ścięgnistych. W chorobach tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol stosuje się zarówno w zaostrzeniach, jak i jako leczenie podtrzymujące. W dermatologii lek jest wskazany w ciężkich postaciach pęcherzycy, rumienia wielopostaciowego, łuszczycy oraz innych ciężkich dermatozach. Ponadto, w alergologii, okulistyce, pulmonologii, hematologii, onkologii, gastroenterologii, neurologii, transplantologii i endokrynologii Medrol pełni rolę leku wspomagającego lub podstawowego, dostosowanego do specyfiki i nasilenia choroby.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, nietolerancja laktozy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Simcovas 40 mg

Profil bezpieczeństwa symwastatyny (Simcovas) został potwierdzony w dużych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS pacjenci otrzymywali 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, gdzie częstość działań niepożądanych i przerywania leczenia była porównywalna z placebo (4,8% vs 5,1%). Miopatia występowała u mniej niż 0,1% pacjentów przy dawce 40 mg, a podwyższenie aminotransferaz (>3x ULN) u 0,21% w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Dawka 80 mg wiązała się z wyższym ryzykiem miopatii (1%) w porównaniu do 20 mg (0,02%), a rabdomioliza, choć rzadka, stanowi poważne zagrożenie, mogące prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Monitorowanie funkcji wątroby jest niezbędne ze względu na ryzyko zapalenia i niewydolności wątroby, a także obserwuje się rzadkie reakcje nadwrażliwości i anafilaksję.
amnezja, anafilaksja, astenia, dyspepsja, eozynofilia, ginekomastia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, parestezja, pokrzywka, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, trombocytopenia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśni, zespół nadwrażliwości, żółtaczka
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 25 mg

Esotkaleno to preparat zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, dostępny w formie tabletek podzielnych, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Lek jest wskazany do ogólnoustrojowego stosowania glikokortykosteroidów u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w szerokim spektrum schorzeń, w tym w niewydolności kory nadnerczy, chorobach reumatycznych (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy), pulmonologicznych (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), dermatologicznych (m.in. pęcherzyce, sarkoidoza, łuszczyca krostkowa), hematologicznych i onkologicznych (np. ostra białaczka limfoblastyczna, choroba Hodgkina), neurologicznych (myasthenia gravis, stwardnienie rozsiane) oraz w chorobach zakaźnych i okulistycznych. Wskazania obejmują także stany wymagające terapii substytucyjnej i leczenia objawowego w zaawansowanych chorobach nowotworowych.
alergiczny nieżyt nosa, alergiczny wyprysk kontaktowy, alveolitis, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, leczenie substytucyjne, liniowa dermatoza IgA, liszaj ruberowy, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, myasthenia gravis, napad padaczkowy, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, osutka krostkowa, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, POChP, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rzekomy krup, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wysypka polekowa, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielochrzęstne, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga-Strauss, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc