przewlekła choroba ziarniniakowa
Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD – Chronic Granulomatous Disease) to rzadka, genetycznie uwarunkowana choroba układu immunologicznego, charakteryzująca się upośledzeniem funkcji komórek fagocytujących. Defekt dotyczy głównie enzymu oksydazy NADPH, co prowadzi do nieprawidłowej produkcji reaktywnych form tlenu niezbędnych do zabijania patogenów.
W przebiegu choroby obserwuje się nawracające, ciężkie infekcje bakteryjne i grzybicze, szczególnie wywołane przez katalazododatnie bakterie (Staphylococcus aureus, Serratia marcescens) oraz grzyby (Aspergillus). Charakterystyczne jest również tworzenie się ziarniniaków w różnych narządach, w tym w płucach, wątrobie, węzłach chłonnych i przewodzie pokarmowym.
Diagnostyka obejmuje testy funkcjonalne fagocytów (test redukcji NBT, cytometria przepływowa z DHR-123), badania genetyczne oraz ocenę ekspresji składników kompleksu oksydazy NADPH. Leczenie polega na długotrwałej profilaktyce przeciwbakteryjnej i przeciwgrzybiczej, stosowaniu interferonu gamma oraz interwencji chirurgicznej w przypadku ropni. Przeszczepienie szpiku kostnego jest jedyną metodą leczenia przyczynowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór odporności pierwotny – Etiologia i przyczyny
Pierwotne niedobory odporności (PID) to heterogenna grupa chorób genetycznych, obejmująca ponad 550 zidentyfikowanych typów, charakteryzujących się wrodzonymi defektami w rozwoju i funkcjonowaniu układu immunologicznego. Mutacje genetyczne, dziedziczone autosomalnie dominująco, recesywnie lub sprzężone z chromosomem X, prowadzą do zaburzeń produkcji i funkcji komórek odpornościowych oraz białek, takich jak przeciwciała, receptory interleukin czy enzymy (np. deaminaza adenozyny). Przykłady obejmują SCID (często mutacja genu łańcucha gamma receptora IL-2), zespół DiGeorge’a (mikrodelecja 22q11.2), zespół hiper-IgM (defekt CD40L), czy przewlekłą chorobę ziarniniakową (defekt oksydazy NADPH). PID klasyfikuje się na niedobory komórek B (50-60% przypadków), T (5-10%), złożone niedobory komórek B i T, defekty fagocytów, niedobory dopełniacza (2%) oraz niedobory idiopatyczne. Diagnostyka molekularna, w tym sekwencjonowanie całego eksomu (WES), umożliwia identyfikację mutacji i precyzyjne rozpoznanie.
agammaglobulinemia, ataksja-teleangiektazja, choroba autoimmunologiczna, chromosom X, ciężki złożony niedobór odporności, dziedziczenie autosomalne dominujące, dziedziczenie autosomalne recesywne, fagocyt, hipogammaglobulinemia, kinaza tyrozynowa Brutona, komórki Th17, konsanguinizm, makrofag, mutacja genetyczna, neutrofil, niedobór adhezji leukocytów, niedobór deaminazy adenozyny, niedobór dopełniacza, niedobór inhibitora esterazy C1, niedobór mieloperoksydazy, niedobór odporności pierwotny, niedobór przeciwciał, oksydaza NADPH, pospolity zmienny niedobór odporności, przewlekła choroba ziarniniakowa, receptor rozpoznający wzorce, receptor Toll-podobny, sekwencjonowanie całego eksomu, selektywny niedobór IgA, układ odpornościowy, wtórny niedobór odporności, zespół Chediaka-Higashiego, zespół DiGeorge’a, zespół hiper-IgE, zespół hiper-IgM, zespół IPEX, zespół Wiskotta-Aldricha - Leksykon chorób i schorzeń
Pediatryczne zaburzenia białych krwinek – Patofizjologia i mechanizm
Pediatryczne zaburzenia białych krwinek obejmują leukopenię i leukocytozę, które wpływają na odporność dziecka. Neutropenia definiowana jest jako ANC poniżej 1500/μL u dzieci powyżej 1 miesiąca życia (powyżej 10. roku życia granica to 1800/μL) i dzieli się na ciężką (ANC <500/μL), umiarkowaną (500-1000/μL) i łagodną (1000-1500/μL). Przyczyny neutropenii to m.in. niewystarczająca granulopoeza (np. anemia aplastyczna, zespół Kostmanna), przyspieszone niszczenie neutrofilów (np. toczeń rumieniowaty, splenomegalia) oraz toksyczność lekowa. Autoimmunologiczna neutropenia najczęściej występuje u niemowląt 7-9 miesięcy. Leukocytoza, zwłaszcza neutrofilowa, jest często reakcją na infekcje bakteryjne (np. Staphylococci) i charakteryzuje się leukocytozą z przesunięciem w lewo oraz obecnością ziarnistości toksycznych i ciałek Döhlego. Limfocytoza i eozynofilia mają swoje specyficzne mechanizmy patogenetyczne, związane m.in. z infekcjami i reakcjami alergicznymi.
anemia aplastyczna, anemia megaloblastyczna, autoimmunologiczna neutropenia, autoimmunologiczny zespół limfoproliferacyjny, bezwzględna liczba neutrofilów, biała krwinka, ciężka wrodzona neutropenia, ciężki złożony niedobór odporności, cykliczna neutropenia, eozynofilia, granulocytarny czynnik stymulujący kolonie, hemofagocytoza, leukocyt, leukocytoza, leukopenia, limfocytoza, limfohistiocytoza hemofagocytarna, monosomia 7, neutrofilia, neutrofilowa leukocytoza, neutropenia, niedobór adhezji leukocytów, niedobór mieloperoksydazy, ostra białaczka szpikowa, pierwotny niedobór odporności, pospolity zmienny niedobór odporności, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła choroba ziarniniakowa, splenomegalia, toczeń rumieniowaty układowy, wielolekowa oporność, zespół Chediaka-Higashiego, zespół Downa, zespół Kostmanna, zespół Li-Fraumeni, zespół mielodysplastyczny, zespół Wiskotta-Aldricha - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Epidemiologia
Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD) to rzadkie, wrodzone zaburzenie odporności pierwotnej, charakteryzujące się nawracającymi zakażeniami bakteryjnymi i grzybiczymi oraz tworzeniem ziarniniaków. Światowa częstość występowania wynosi około 1 na 200 000-250 000 żywych urodzeń, z wyższą częstością w populacjach arabskich (1,5/100 000) i żydowskich w Izraelu (1,05/10 000). Około 65-70% przypadków jest sprzężonych z chromosomem X (mutacja w genie CYBB), co powoduje dominację zachorowań u mężczyzn (80% pacjentów). Autosomalne recesywne formy CGD są częstsze w populacjach z wysokim wskaźnikiem małżeństw konsangwinicznych, np. w Arabii Saudyjskiej, gdzie częstość wynosi 6,4 na 100 000. Diagnoza najczęściej stawiana jest przed 5. rokiem życia, z cięższymi postaciami ujawniającymi się wcześniej (9-14 miesięcy), a łagodniejsze formy później (2,5-3,4 lat). Epidemiologia wykazuje znaczne zróżnicowanie regionalne i genetyczne, co ma wpływ na profil kliniczny i przebieg choroby.
allogeniczne przeszczepienie komórek krwiotwórczych, aspergiloza, badania przesiewowe noworodków, CGD sprzężone z chromosomem X, dziedziczenie autosomalne recesywne, gen CYBB, gronkowiec złocisty, interferon gamma, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna choroba grzybicza, itrakonazol, kandydoza, mukormykoza, mutacja genowa, mykobakterie, pałeczka Serratia, pierwotny niedobór odporności, posocznica, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, przewlekła choroba ziarniniakowa, terapia genowa, zapalenie płuc, ziarniniaki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – VARIVAX
Szczepionka VARIVAX, zawierająca żywy atenuowany wirus ospy wietrznej szczep Oka/Merck, wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania, w tym monitorowania pacjenta pod kątem reakcji anafilaktycznych oraz nadwrażliwości na składniki szczepionki, w tym neomycynę. Skuteczność szczepionki oceniano od 6. tygodnia po podaniu dawki u dzieci do 12 lat oraz po drugiej dawce u osób starszych. Szczepienie można rozważyć u wybranych pacjentów z niedoborami odporności, takich jak bezobjawowe zakażenie HIV bez objawów AIDS, niedobory podklas IgG, wrodzona neutropenia, przewlekła choroba ziarniniakowa oraz niedobory dopełniacza, pod warunkiem, że korzyści przewyższają ryzyko. Należy jednak pamiętać, że u pacjentów z obniżoną odpornością odpowiedź immunologiczna może być osłabiona, a ryzyko zachorowania na ospę wietrzną pomimo szczepienia pozostaje.
lek immunosupresyjny, neomycyna, niedobór dopełniacza, niedobór odporności, niedobór podklas IgG, ospa wietrzna, przewlekła choroba ziarniniakowa, reakcja anafilaktyczna, salicylany, szczep Oka/Merck, wirus ospy wietrznej, wrodzona neutropenia, wysypka ospopodobna, zakażenie wirusem HIV, zespół Reye’a, żywy atenuowany wirus - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór odporności pierwotny – Zapobieganie i profilaktyka
Niedobory odporności pierwotne (PID) to genetycznie uwarunkowane zaburzenia układu immunologicznego, wymagające kompleksowej profilaktyki przeciwinfekcyjnej. Kluczowe elementy terapii obejmują substytucję immunoglobulinami (IVIg lub SCIg) w dawce 400-600 mg/kg, mającą na celu utrzymanie poziomu IgG powyżej 500 mg/ml lub 350 mg/ml ponad poziom wyjściowy, profilaktykę antybiotykową dostosowaną do typu niedoboru (np. trimetoprim/sulfametoksazol w przewlekłej chorobie ziarniniakowej, profilaktyka przeciw Pneumocystis jirovecii w SCID/CID) oraz odpowiednio dobrane szczepienia, z uwzględnieniem przeciwwskazań do żywych szczepionek w zależności od rodzaju defektu immunologicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie stanu zdrowia, edukację pacjentów i ich rodzin oraz stosowanie uniwersalnych zasad higieny i zdrowego stylu życia, co znacząco zmniejsza ryzyko infekcji i powikłań.
agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X, badanie przesiewowe noworodków, ciężki złożony niedobór odporności, Haemophilus influenzae, hipogammaglobulinemia, immunoglobulina dożylna, immunoglobulina podskórna, morfologia krwi z rozmazem, neutropenia, niedobór dopełniacza, niedobór odporności pierwotny, niedobór podklas IgG, Pneumocystis jirovecii, pospolity zmienny niedobór odporności, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka przeciwgrzybicza, przepływ laminarny, przewlekła choroba ziarniniakowa, Streptococcus pneumoniae, terapia zastępcza immunoglobulinami, trimetoprim-sulfametoksazol, zaburzenie odporności komórkowej, zespół DiGeorge’a, zespół hiper-IgE, zespół hiper-IgM, złożony niedobór odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór odporności pierwotny – Patofizjologia i mechanizm
Niedobór odporności pierwotny (PID) to heterogeniczna grupa ponad 550 genetycznie uwarunkowanych zaburzeń układu immunologicznego, charakteryzujących się defektami w rozwoju i funkcji limfocytów B, T, fagocytów oraz układu dopełniacza. PID manifestuje się zwiększoną podatnością na infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze, choroby autoimmunologiczne oraz nowotwory. Klasyfikacja obejmuje m.in. zaburzenia odporności humoralnej (np. agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X spowodowana mutacją w genie BTK), komórkowej (np. zespół DiGeorge’a, SCID), fagocytów (np. przewlekła choroba ziarniniakowa z defektem NADPH-oksydazy) oraz dopełniacza. Warto podkreślić, że u pacjentów z PID obserwuje się często dysregulację immunologiczną i autoimmunologię, wynikającą z zaburzeń tolerancji limfocytów i funkcji układu odpornościowego. Diagnostyka molekularna, w tym panele genetyczne, umożliwiły identyfikację monogenowych przyczyn PID, co pozwala na precyzyjne rozpoznanie i lepsze zrozumienie fenotypów klinicznych oraz mechanizmów patogenetycznych.
agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X, bakterie otoczkowe, bakteriemia, choroba autoimmunologiczna, ciężki złożony niedobór odporności, dysplazja ektodermalna, giardioza, hipogammaglobulinemia, immunoglobuliny dożylne, infekcja grzybicza, kinaza tyrozynowa Brutona, niedobór odporności pierwotny, oksydaza NADPH, pospolity zmienny niedobór odporności, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła choroba ziarniniakowa, receptory rozpoznawania wzorców, różnicowanie limfocytów B, somatyczna hipermutacja, terapia immunoglobulinowa, toczeń rumieniowaty, wtórny niedobór odporności, wysypka skórna, zaburzenie układu dopełniacza, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół DiGeorge’a - Leksykon chorób i schorzeń
Pediatryczne zaburzenia białych krwinek – Leczenie
Leczenie pediatrycznych zaburzeń leukocytów wymaga indywidualnego podejścia uwzględniającego etiologię, typ schorzenia oraz nasilenie objawów. W przypadku neutropenii, zwłaszcza ciężkiej, stosuje się profilaktykę infekcji (unikanie miejsc publicznych, noszenie maseczek, higiena) oraz terapię czynnikami stymulującymi kolonie granulocytów (G-CSF) takimi jak filgrastym i pegfilgrastym, które zwiększają produkcję neutrofili i zmniejszają ryzyko infekcji. W ciężkich przypadkach, np. przewlekłej neutropenii lub chorobie ziarniniakowej, rozważa się przeszczep szpiku kostnego. Leczenie białaczek obejmuje chemioterapię indukcyjną i podtrzymującą, terapię celowaną (np. inhibitory kinazy tyrozynowej u Ph+), immunoterapię oraz w wybranych przypadkach radioterapię. W terapii wspomagającej stosuje się transfuzje, antybiotyki, immunoglobuliny oraz wsparcie psychologiczne i rehabilitacyjne. Nowoczesne metody, takie jak terapia CAR-T, terapie komórkowe NK oraz terapia genowa (np. Zynteglo, Lyfgenia), stanowią obiecujące opcje terapeutyczne w leczeniu wybranych zaburzeń.
anemia aplastyczna, białaczka, chemioterapia, ciężki złożony niedobór odporności, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, filgrastym, hematolog dziecięcy, immunoterapia, indukcja remisji, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórka NK, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, leukocyt, liczba neutrofili, limfohistiocytoza hemofagocytarna, neutropenia ciężka, onkolog dziecięcy, pegfilgrastym, płyn mózgowo-rdzeniowy, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła choroba ziarniniakowa, radioterapia, szpik kostny, terapia CAR-T, terapia genowa, terapia komórkowa, terapia zastępcza immunoglobulinami, transfuzja krwi, zaburzenie immunologiczne, zespół Kostmanna, zespół Wiskotta-Aldricha - Leksykon chorób i schorzeń
Agammaglobulinemia związana z chromosomem x – Objawy
Agammaglobulinemia związana z chromosomem X (XLA) to genetyczny niedobór odporności charakteryzujący się brakiem produkcji przeciwciał, co skutkuje zwiększoną podatnością na nawracające infekcje bakteryjne i wirusowe, zwłaszcza w układzie oddechowym (51,2%), pokarmowym (40%) i nerwowym (35,4%). Objawy pojawiają się zwykle między 6. a 9. miesiącem życia, po spadku przeciwciał matczynych, i obejmują zapalenie ucha środkowego, zatok, płuc, biegunki (często Giardia lamblia) oraz infekcje skórne. Charakterystyczne cechy to małe lub nieobecne migdałki, brak lub małe węzły chłonne oraz niedorozwój tkanki limfatycznej. Pacjenci są szczególnie narażeni na zakażenia bakteriami otoczkowymi (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus) oraz enterowirusami, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak sepsa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropniak opłucnej czy zapalenie wsierdzia.
agammaglobulinemia związana z chromosomem X, atopowe zapalenie skóry, bakterie otoczkowe, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, enterowirus, Giardia lamblia, Haemophilus influenzae, infekcja bakteryjna, infekcja wirusowa, kępki Peyera, małopłytkowość, migdałki podniebienne, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność oddechowa, pokrzywka, posocznica, pospolity zmienny niedobór odporności, przeciwciała, przeciwciała matczyne, przewlekła choroba ziarniniakowa, rak jelita grubego, ropniak opłucnej, rozstrzenie oskrzeli, śledziona, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, terapia zastępcza immunoglobulinami, węzły chłonne, zaburzenie immunologiczne, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Priorix-Tetra
Szczepionka Priorix-Tetra, zawierająca atenuowane wirusy odry, świnki, różyczki oraz ospy wietrznej, wymaga szczególnej ostrożności podczas kwalifikacji pacjenta do szczepienia. Należy dokumentować nazwę i numer serii produktu, zapewnić nadzór medyczny oraz dostęp do leków przeciwdziałających anafilaksji. Szczepionki nie wolno podawać donaczyniowo ani śródskórnie, a skóra musi być wolna od alkoholu i środków dezynfekujących, które mogą dezaktywować wirusy. Szczególną uwagę zwraca się na ryzyko reakcji alergicznych u osób z nadwrażliwością na białka jaja kurzego oraz na kwas para-aminobenzoesowy (6,5 ng/dawka). Po pierwszej dawce obserwuje się zwiększone ryzyko gorączki i drgawek gorączkowych w okresie 5-12 dni, zwłaszcza u pacjentów z wywiadem drgawek, u których rozważa się podanie oddzielnych szczepionek MMR i przeciw ospie wietrznej. U pacjentów z niedoborami odporności szczepienie jest możliwe, ale może skutkować słabszą odpowiedzią immunologiczną i wymaga starannego monitorowania, zwłaszcza ze względu na rzadkie przypadki rozsianej ospy wietrznej po szczepieniu.
bezobjawowe zakażenie HIV, białko jaja, drgawki gorączkowe, duszność, fenyloketonuria, hipotensja, kwas para-aminobenzoesowy, niedobór dopełniacza, niedobór podklas IgG, objaw neurologiczny, odczyn anafilaktyczny, odra-świnka-różyczka, ospa wietrzna, parestezja, pokrzywka uogólniona, przewlekła choroba ziarniniakowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychogenna, rozsiana ospa wietrzna, ruchy toniczno-kloniczne, skurcz oskrzeli, szczep Oka, szczepionka Priorix-Tetra, trombocytopenia, wirus atenuowany, wirus szczepionkowy, wrodzona neutropenia, wysypka, zaburzenie widzenia, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD) to rzadka, genetyczna immunodeficjencja spowodowana defektem enzymu oksydazy NADPH, prowadząca do niezdolności fagocytów do eliminacji niektórych bakterii i grzybów. Kluczowe w opiece nad pacjentem z CGD jest stosowanie dożywotniej profilaktyki przeciwbakteryjnej (trimetoprim-sulfametoksazol) oraz przeciwgrzybiczej (itrakonazol, worikonazol, posakonazol, izawukonazol), a także terapia interferonem gamma (ACTIMMUNE), która zmniejsza częstość infekcji o 70%. Wczesne rozpoznanie infekcji i agresywne leczenie, w tym dożylne antybiotyki i ewentualne transfuzje granulocytów, są niezbędne dla poprawy rokowania. Wskazane jest także monitorowanie objawów zakażeń, parametrów zapalnych oraz powikłań zapalnych, takich jak choroba zapalna jelit czy tworzenie ropni i ziarninian. W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie chirurgiczne, a w perspektywie – przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT) lub terapia genowa.
acetaminofen, antybiotykoterapia, choroba immunologiczna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba zapalna jelit, dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy, drenaż ropnia, inhibitor TNF-alfa, interferon gamma, interferon gamma-1b, itrakonazol, izawukonazol, kortykosteroid, kotrimoksazol, lek przeciwgrzybiczny, neutrofile, objawy grypopodobne, oksydaza NADPH, posakonazol, prednizon, profilaktyka przeciwbakteryjna, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła choroba ziarniniakowa, somatyczna terapia genowa, terapia genowa, transfuzja granulocytów, trimetoprim-sulfametoksazol, worikonazol, zakażenie rany, zmiany ziarniniakowe - Leksykon substancji czynnych
Wirus ospy wietrznej – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej (szczep Oka) wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby z zaburzeniami odporności, kobiety w ciąży bez potwierdzonej odporności oraz noworodki. Szczepionki produkowane są na ludzkich komórkach diploidalnych (MRC-5) i mogą zawierać śladowe ilości neomycyny, co stanowi ryzyko dla osób uczulonych. Zaleca się unikanie bliskich kontaktów zaszczepionych osób z grupami wysokiego ryzyka przez 6 tygodni po szczepieniu, ze względu na możliwość przeniesienia wirusa szczepu Oka, nawet bez wystąpienia wysypki. Szczepienie u pacjentów z niedoborami odporności powinno być rozważane indywidualnie, z uwzględnieniem ryzyka i korzyści, a osoby te wymagają szczegółowego monitorowania pod kątem objawów ospy wietrznej. W przypadku pacjentów z białaczką zaleca się wstrzymanie chemioterapii na tydzień przed i po szczepieniu, a szczepienie powinno odbywać się w okresie remisji hematologicznej i przy liczbie limfocytów ≥1200/mm³.
bezobjawowe zakażenie HIV, białaczka, drgawki gorączkowe, fenyloketonuria, komórki diploidalne, kwas para-aminobenzoesowy, leczenie immunosupresyjne, liczba limfocytów, neomycyna, niedobór dopełniacza, niedobór odporności, niedobór podklas IgG, objawy neurologiczne, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, parestezja, przeniesienie wirusa, przewlekła choroba ziarniniakowa, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychogenna, remisja hematologiczna, rozsiana ospa wietrzna, ruchy toniczno-kloniczne, skurcz oskrzeli, szczep Oka, trombocytopenia, wirus ospy wietrznej, wrodzona neutropenia, wysypka grudkowo-pęcherzykowa, wysypka ospowa, zaburzenie odporności, zaburzenie widzenia, zespół Reye’a, żywy atenuowany wirus - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Zapobieganie i profilaktyka
Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD) to pierwotny niedobór odporności, który predysponuje do zakażeń bakteryjnych i grzybiczych przez patogeny oportunistyczne. Profilaktyka przeciwdrobnoustrojowa jest kluczowa i obejmuje stosowanie trimetoprim-sulfametoksazolu (TMP-SMX) w dawce 5 mg/kg/dobę (maks. 320 mg, podzielone na 2 dawki), co redukuje częstość zakażeń bakteryjnych o 56-66%. Profilaktyka przeciwgrzybicza, najczęściej itrakonazolem (5 mg/kg/dobę, max. 200 mg), znacząco zmniejsza ryzyko inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Alternatywnie stosuje się azole nowszej generacji (worikonazol, posakonazol, izawukonazol). Immunomodulacja interferonem gamma (IFN-γ) w dawce 50 mcg/m² podskórnie 3 razy w tygodniu obniża częstość poważnych infekcji o około 70%, mimo możliwych działań niepożądanych (objawy grypopodobne, gorączka, biegunka). Kompleksowa profilaktyka łącząca te trzy elementy pozwala na ograniczenie ciężkich zakażeń do mniej niż jednego epizodu na 4 lata.
antygen HLA, biopsja kosmówki, inhibitor TNF-alfa, interferon gamma, interferon gamma-1b, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, izawukonazol, kotrimoksazol, mikrobiota jelitowa, mutageneza insercyjna, oksydaza NADPH, patogen oportunistyczny, pierwotny niedobór odporności, posakonazol, profilaktyka przeciwdrobnoustrojowa, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczep komórek macierzystych hematopoetycznych, przewlekła choroba ziarniniakowa, reaktywne formy tlenu, somatyczna terapia genowa, transfuzja granulocytów, trimetoprim-sulfametoksazol, worikonazol - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór odporności pierwotny – Objawy
Niedobór odporności pierwotny (PID) to heterogenna grupa ponad 450 genetycznie uwarunkowanych schorzeń charakteryzujących się wrodzonym defektem układu immunologicznego, prowadzącym do nawracających, ciężkich i przewlekłych infekcji, często oportunistycznych. Typowe objawy obejmują nawracające zapalenia płuc, zatok, ucha środkowego, przewlekłe pleśniawki, ropnie oraz głębokie zakażenia, które są trudne do leczenia i często wymagają dożylnej antybiotykoterapii. Diagnostyka powinna być rozważana przy wystąpieniu co najmniej dwóch z następujących: ≥4 zakażeń ucha rocznie, ≥2 poważnych zakażeń zatok, ≥2 zapaleń płuc rocznie, przewlekła pleśniawka, głębokie ropnie, konieczność dożylnego leczenia antybiotykami, opóźniony wzrost lub wywiad rodzinny z PID. Obraz kliniczny może obejmować także powiększenie śledziony, wątroby, limfadenopatię, choroby autoimmunologiczne, zaburzenia hematologiczne oraz zwiększone ryzyko nowotworów, zwłaszcza układu krwiotwórczego. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe, gdyż średni czas do diagnozy wynosi ponad 4 lata, a w przypadku niedoborów przeciwciał nawet 12 lat, co znacząco pogarsza rokowanie i jakość życia pacjentów.
agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X, antybiotykoterapia, bakteria otoczkowa, Candida albicans, choroba autoimmunologiczna, choroba zapalna jelit, ciężki złożony niedobór odporności, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, gronkowiec, Haemophilus influenzae, hepatomegalia, infekcja skórna, limfadenopatia, limfopenia, małopłytkowość, niedobór odporności pierwotny, niedokrwistość, pleśniawka jamy ustnej, Pneumocystis jirovecii, posocznica, pospolity zmienny niedobór odporności, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła biegunka, przewlekła choroba ziarniniakowa, ropień narządu wewnętrznego, splenomegalia, Streptococcus pneumoniae, układ immunologiczny, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Varilrix
Szczepionka Varilrix, stosowana w profilaktyce ospy wietrznej, wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących podawania i monitorowania pacjentów. Szczepienie należy odroczyć u osób z ostrą, ciężką chorobą i gorączką, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania. Szczepionka podawana jest wyłącznie domięśniowo lub podskórnie, po całkowitym odparowaniu środków dezynfekujących ze skóry, aby nie inaktywować atenuowanego wirusa. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku ryzyka omdleń po podaniu, zwłaszcza u nastolatków, oraz zapewnić dostęp do opieki medycznej w razie reakcji anafilaktycznych. Wartość fenyloalaniny w dawce wynosi 331 µg, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią, a preparat zawiera także 6 mg sorbitolu i śladowe ilości neomycyny, co wymaga uwagi u osób z alergią na ten antybiotyk.
białaczka, chemioterapia podtrzymująca, fenyloalanina, fenyloketonuria, immunosupresja, liczba limfocytów, neomycyna, neutropenia wrodzona, niedobór dopełniacza, niedobór odporności, niedobór podklas IgG, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, ospa wietrzna, ostra choroba z gorączką, parestezja, przeszczepienie narządów, przewlekła choroba ziarniniakowa, radioterapia, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, remisja hematologiczna, rozsiana ospa wietrzna, ruchy toniczno-kloniczne, sorbitol, szczepionka Varilrix, wirus atenuowany, wysypka grudkowo-pęcherzykowa, zaburzenia widzenia, zakażenie HIV bezobjawowe - Leksykon chorób i schorzeń
Aspergiloza – Etiologia i przyczyny
Aspergiloza to grupa chorób wywoływanych przez grzyby z rodzaju Aspergillus, z dominującym udziałem Aspergillus fumigatus (około 90% przypadków). Zarodniki o wielkości 2-5 μm wdychane są główną drogą zakażenia, docierając do pęcherzyków płucnych. U osób immunokompetentnych mechanizmy obronne, takie jak fagocytoza przez makrofagi pęcherzykowe i rekrutacja neutrofili, skutecznie eliminują patogen. Natomiast u pacjentów z immunosupresją (neutropenia >7 dni, terapia kortykosteroidami, przeszczepy, HIV/AIDS) lub z istniejącymi chorobami płuc (gruźlica, POChP, mukowiscydoza) dochodzi do rozwoju inwazyjnej aspergilozy, przewlekłej aspergilozy płucnej, alergicznej aspergilozy oskrzelowo-płucnej (ABPA) lub aspergillomy. Patogeneza obejmuje inwazję tkanek, hamowanie funkcji komórek odpornościowych, zakrzepicę oraz reakcje alergiczne, a także produkcję mikotoksyn, w tym gliotoksyny, która hamuje fagocytozę i indukuje apoptozę komórek układu odpornościowego.
alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna, aspergilloma, Aspergillus flavus, Aspergillus fumigatus, Aspergillus niger, aspergiloza płucna związana z COVID-19, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, enzym proteolityczny, fagocytoza, gliotoksyna, gruźlica płuc, grzybiak kropidlakowy, inwazyjna aspergiloza płucna, makrofag pęcherzykowy, mikotoksyna, mukowiscydoza, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, oporność na azole, pęcherzyk płucny, przewlekła aspergiloza płucna, przewlekła choroba ziarniniakowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor Toll-podobny, rozedma płuc, rozstrzeń oskrzeli, sarkoidoza, siderofor, strzępka grzybni, zakrzepica, zatoka przynosowa - Leksykon chorób i schorzeń
Aspergiloza – Patofizjologia i mechanizm
Aspergiloza to grupa zakażeń wywoływanych przez grzyby z rodzaju Aspergillus, z dominującym patogenem Aspergillus fumigatus, którego konidia o średnicy 2-3 μm umożliwiają głęboką penetrację dróg oddechowych. Inwazyjna aspergiloza płucna (IPA) charakteryzuje się angioinwazją, uszkodzeniem śródbłonka, zakrzepicą i wysoką śmiertelnością sięgającą nawet 90% w grupach wysokiego ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z neutropenią i immunosupresją. Patogeneza obejmuje wdychanie konidiów, ich kiełkowanie, nitkowaty wzrost i penetrację tkanek, a także produkcję toksyn takich jak gliotoksyna, które hamują fagocytozę. Kluczowe mechanizmy obronne gospodarza to fagocytoza przez makrofagi pęcherzykowe i neutrofile, generacja reaktywnych form tlenu oraz tworzenie zewnątrzkomórkowych pułapek neutrofilowych (NETs). Zaburzenia tych mechanizmów, np. w mukowiscydozie czy rozstrzeniach oskrzeli, sprzyjają kolonizacji i rozwojowi choroby. Odpowiedź immunologiczna zależy od równowagi Th1/Th2, gdzie Th1 i IFN-γ są kluczowe dla odporności ochronnej.
aflatoksyna, AIDS, alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna, amfoterycyna B, angioinwazja, Aspergillus fumigatus, aspergiloma, białaczka, echinokandyna, gliotoksyna, hipoksja, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, kaskada krzepnięcia, komórka fagocytarna, kortykosteroid, limfocyt T CD4+, makrofag pęcherzykowy, mikrobiom jelitowy, neutropenia, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, oporność na triazole, ośrodkowy układ nerwowy, posakonazol, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła aspergiloza płucna, przewlekła choroba ziarniniakowa, reaktywna forma tlenu, receptor rozpoznający wzorce, rozstrzeń oskrzeli, siderofor, śródbłonek naczyniowy, worikonazol, zakrzepica wewnątrznaczyniowa, zawał tkanki, zewnątrzkomórkowa pułapka neutrofilowa - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD) jest pierwotnym niedoborem odporności wynikającym z defektu oksydazy NADPH, co prowadzi do upośledzenia wybuchu tlenowego w fagocytach. Rokowanie u pacjentów z CGD uległo znaczącej poprawie dzięki wprowadzeniu profilaktyki przeciwdrobnoustrojowej, leków przeciwgrzybiczych (azole) oraz interferonu gamma. Obecnie 50% pacjentów przeżywa do trzeciej dekady życia, a roczny wskaźnik śmiertelności wynosi 1,5% dla formy autosomalnej recesywnej i 5% dla sprzężonej z chromosomem X. Czynniki prognostyczne obejmują wiek wystąpienia objawów (lepsze rokowanie po 1. roku życia), typ dziedziczenia (cięższy przebieg w formie sprzężonej z X) oraz resztkową produkcję reaktywnych form tlenu (ROI), która koreluje z nasileniem objawów i przeżywalnością. Infekcje, zwłaszcza inwazyjna aspergiloza i ciężkie infekcje bakteryjne, pozostają główną przyczyną zgonów.
aspergiloza inwazyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba ziarniniakowa, diagnostyka prenatalna, infekcje bakteryjne, interferon gamma, komórki mieloidalne, kondycjonowanie mieloablacyjne, leczenie przyczynowe, leki przeciwgrzybicze, niedobór odporności, oksydaza NADPH, opieka multidyscyplinarna, profilaktyka przeciwdrobnoustrojowa, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła choroba ziarniniakowa, reaktywne formy tlenu, wskaźnik śmiertelności - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Etiologia i przyczyny
Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD) jest rzadkim, wrodzonym defektem układu odpornościowego, wynikającym z mutacji w genach kodujących podjednostki kompleksu oksydazy NADPH fagocytów (CYBB, CYBA, NCF1, NCF2, NCF4, CYBC1). Mutacje te prowadzą do zaburzenia produkcji reaktywnych form tlenu (ROS), w tym anionorodnika ponadtlenkowego (O₂⁻) i nadtlenku wodoru (H₂O₂), co skutkuje niezdolnością neutrofilów i innych fagocytów do efektywnego zabijania katalazo-dodatnich bakterii i grzybów, takich jak Staphylococcus aureus, Burkholderia cepacia, Aspergillus spp. Dziedziczenie CGD może być sprzężone z chromosomem X (około 65-70% przypadków, mutacje w genie CYBB) lub autosomalne recesywne (30-35%, mutacje w pozostałych genach). Klinicznie choroba manifestuje się nawracającymi, ciężkimi infekcjami oraz tworzeniem ziarniniaków w różnych tkankach, co jest wynikiem przewlekłego stanu zapalnego i upośledzonej degradacji sfagocytowanego materiału.
anionorodnik ponadtlenkowy, aspergiloza, Burkholderia cepacia, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, diagnostyka laboratoryjna, dziedziczenie autosomalne recesywne, dziedziczenie sprzężone z chromosomem X, kandydoza, komórka apoptotyczna, korelacja genotyp-fenotyp, mutacja genu, mutacja missense, mutacja nonsensowna, mutacja splicingowa, nadtlenek wodoru, neutrofil, Nocardia, oksydaza NADPH, podłoże genetyczne, przesunięcie ramki odczytu, przewlekła choroba ziarniniakowa, reaktywna forma tlenu, Serratia marcescens, skośna inaktywacja chromosomu X, Staphylococcus aureus, szczepienie BCG, wybuch tlenowy, zakażenie bakteryjne i grzybicze, ziarniniak - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba ziarniniakowa – Leczenie
Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD) to rzadka, genetycznie heterogenna immunodeficiencja spowodowana defektami oksydazy NADPH w fagocytach, prowadząca do nawracających, zagrażających życiu infekcji bakteryjnych i grzybiczych oraz tworzenia ziarniniaków. Podstawą leczenia jest profilaktyka przeciwdrobnoustrojowa, obejmująca trimetoprim-sulfametoksazol w dawce 5 mg/kg/dobę (maks. 320 mg) oraz itrakonazol 5 mg/kg/dobę (maks. 200 mg), które znacząco redukują ryzyko infekcji. Immunoterapia interferonem gamma-1b (ACTIMMUNE) w dawce 50 μg/m² podskórnie trzy razy w tygodniu zmniejsza częstość i ciężkość infekcji o około 70%, poprawiając jakość życia pacjentów. Wczesne rozpoznanie i agresywne leczenie infekcji, w tym stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum oraz dożylna terapia worykonazolem w przypadku inwazyjnych infekcji grzybiczych, są kluczowe dla zmniejszenia śmiertelności. W razie potrzeby stosuje się także chirurgiczne opróżnianie ropni oraz transfuzje granulocytów.
antybiotykoterapia, azatiopryna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, CRISPR/Cas9, infliksymab, inhibitor TNF-alfa, interferon gamma-1b, itrakonazol, izawukonazol, ketokonazol, kondycjonowanie mieloablacyjne, kortykosteroidy, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczy, objawy grypopodobne, oksydaza NADPH, posakonazol, powikłania infekcyjne, profilaktyka przeciwdrobnoustrojowa, przeszczep komórek macierzystych hematopoetycznych, przewlekła choroba ziarniniakowa, sulfasalazyna, terapia genowa, transfuzja granulocytów, trimetoprim-sulfametoksazol, wektor lentiwirusowy, worykonazol, zapalenie jelit, ziarniniaki - Leksykon chorób i schorzeń
Pediatryczne zaburzenia białych krwinek – Zapobieganie i profilaktyka
Pediatryczne zaburzenia białych krwinek, w tym neutropenia i przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD), znacząco zwiększają ryzyko infekcji bakteryjnych i wirusowych u dzieci. Profilaktyka obejmuje rygorystyczne przestrzeganie higieny (mycie rąk, dezynfekcja ran), unikanie kontaktu z osobami chorymi oraz stosowanie maseczek ochronnych. Szczególnie ważne jest natychmiastowe zgłaszanie gorączki u pacjentów z neutropenią. Zalecane są szczepienia inaktywowanymi preparatami, coroczne szczepienia przeciw grypie oraz przeciw pneumokokom, zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. W CGD stosuje się profilaktycznie trimetoprim/sulfametoksazol (kotrimoksazol) oraz leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, worykonazol, posakonazol) wraz z interferonem gamma podawanym trzy razy w tygodniu, co redukuje częstość ciężkich infekcji do mniej niż jednej na cztery lata. W niedokrwistości sierpowatokrwinkowej (SCD), zwłaszcza typu HbSS, profilaktyka antybiotykowa penicyliną do 5. roku życia znacząco zmniejsza ryzyko infekcji.
anemia aplastyczna, antybiotykoterapia profilaktyczna, badanie dopplerowskie przezczaszkowe, czynnik krzepnięcia, dieta neutropeniczna, hematolog dziecięcy, hemofilia, interferon gamma, itrakonazol, kotrimoksazol, lek przeciwgrzybiczny, morfologia krwi, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, posakonazol, przeciążenie żelazem, przewlekła choroba ziarniniakowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka żywa atenuowana, terapia chelacyjna, trimetoprim-sulfametoksazol, worykonazol, zaburzenie białych krwinek - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór odporności pierwotny – Diagnostyka i diagnoza
Niedobór odporności pierwotny (PID) to heterogenna grupa ponad 550 chorób genetycznych charakteryzujących się defektami układu odpornościowego, prowadzącymi do nawracających, przewlekłych lub ciężkich infekcji oraz zaburzeń autoimmunologicznych. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe, jednak 70-90% pacjentów pozostaje niezdiagnozowanych, a średni czas do diagnozy wynosi od 2,7 do 15 lat. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badania podstawowe (morfologia krwi, stężenia immunoglobulin IgG, IgA, IgM, IgE), ocenę odpowiedzi na szczepienia oraz zaawansowane testy immunologiczne (cytometria przepływowa limfocytów B i T, testy funkcjonalne). Niedobory humoralne i komórkowe wymagają oceny podklas IgG, subpopulacji limfocytów T (CD4+, CD8+, CD25+, CD69+) oraz funkcji neutrofili, a także badania aktywności dopełniacza (CH50). Diagnostyka genetyczna, w tym sekwencjonowanie paneli genów PID, WES i WGS, jest niezbędna do potwierdzenia rozpoznania i wpływa na zmianę postępowania klinicznego u około 25-55% pacjentów.
biomarker, ciężki złożony niedobór odporności, cytometria przepływowa, diagnostyka genetyczna, diagnostyka prenatalna, dysfunkcja układu odpornościowego, immunolog kliniczny, krew płodu, morfologia krwi, nawracające infekcje, niedobór odporności humoralnej, niedobór odporności komórkowej, niedobór odporności pierwotny, odpowiedź immunologiczna, płyn owodniowy, podklasy IgG, powikłania immunologiczne, przewlekła choroba ziarniniakowa, sekwencjonowanie eksonu, sekwencjonowanie genomu, sekwencjonowanie NGS, subpopulacje limfocytów T, zaburzenia autoimmunologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór odporności pierwotny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Niedobory odporności pierwotne (PI) to grupa ponad 450 genetycznych zaburzeń układu immunologicznego, prowadzących do jego dysfunkcji i zwiększonej podatności na infekcje, które są często ciężkie, nawracające i trudne do leczenia. Szacuje się, że PI dotyczy około 1% populacji, a rozpoznanie u dzieci poniżej 18 roku życia wynosi około 1 na 2000. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach laboratoryjnych, w tym morfologii krwi, oznaczeniu immunoglobulin (IgA, IgG, IgM, IgE), ocenie odpowiedzi poszczepiennej, badaniu układu dopełniacza, funkcji limfocytów T oraz badaniach genetycznych. W USA stosuje się przesiew noworodków w kierunku SCID, co umożliwia wczesne wykrycie najcięższych form PI. Leczenie jest wieloaspektowe i obejmuje antybiotykoterapię, profilaktykę antybiotykową, terapię przeciwgrzybiczą i przeciwwirusową oraz substytucję immunoglobulinami (IVIG 400-600 mg/kg co 3-4 tygodnie lub SCIG 1-2 razy w tygodniu). W niektórych przypadkach stosuje się leczenie przyczynowe, takie jak przeszczepienie komórek macierzystych hematopoetycznych (HSCT) czy terapia genowa.
badanie genetyczne, badanie przesiewowe, choroba autoimmunologiczna, ciężki złożony niedobór odporności, dysfagia, immunoglobulina dożylna, immunoglobulina podskórna, infekcja grzybicza, interferon gamma, lek przeciwgrzybiczny, medycyna spersonalizowana, morfologia krwi, nawracająca infekcja, niedobór odporności pierwotny, opóźnienie rozwoju, opóźniona diagnoza, profilaktyka antybiotykowa, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła choroba ziarniniakowa, telemedycyna, terapia genowa, terapia immunoglobulinami, układ dopełniacza, wtórny niedobór odporności, zaburzenie wchłaniania, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc, zapalenie ucha, zespół klinicystów - Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór odporności pierwotny – Leczenie
Niedobory odporności pierwotne (PI) to grupa ponad 350 rzadkich, przewlekłych zaburzeń charakteryzujących się defektami w układzie odpornościowym, które mogą obejmować nieprawidłowy rozwój, uszkodzenie lub brak poszczególnych elementów immunologicznych. Leczenie jest zindywidualizowane i zależy od rodzaju oraz nasilenia defektu, obejmując terapię zastępczą immunoglobulinami (IVIG lub SCIG) w dawkach początkowych 400-600 mg/kg co 3-4 tygodnie, profilaktykę i leczenie infekcji, a także przeszczep komórek macierzystych hematopoetycznych (HSCT) w ciężkich przypadkach, takich jak SCID. Terapia genowa, choć obecnie dostępna głównie w badaniach klinicznych, stanowi obiecującą alternatywę dla HSCT, zwłaszcza przy braku zgodnego dawcy. Nowoczesne terapie celowane, takie jak inhibitory JAK czy PI3K, oraz terapia interferonem gamma i czynniki wzrostu, pozwalają na kontrolę dysregulacji immunologicznej i autoimmunizacji z mniejszą toksycznością niż tradycyjne leki immunosupresyjne.
agammaglobulinemia, agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X, badanie przesiewowe noworodków, bakteria otoczkowa, ciężki złożony niedobór odporności, edycja genów, hipogammaglobulinemia, immunoglobulina, immunoglobulina dożylna, immunoglobulina podskórna, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, leczenie ukierunkowane, medycyna precyzyjna, niedobór deaminazy adenozyny, niedobór dopełniacza, niedobór przeciwciał, problem neurorozwojowy, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczep grasicy, przeszczep komórek macierzystych hematopoetycznych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła choroba ziarniniakowa, szczepionka koniugowana, szczepionka pneumokokowa, terapia biologiczna, terapia genowa, terapia zastępcza enzymami, terapia zastępcza immunoglobulinami, wrodzony niedobór odporności, zespół DiGeorge’a, zespół hiper-IgM, zespół Wiskotta-Aldricha, złożony niedobór odporności