kwas para-aminobenzoesowy

Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) to związek organiczny należący do pochodnych kwasu benzoesowego, zawierający grupę aminową w pozycji para. Jest to substancja naturalnie występująca w organizmach żywych, będąca prekursorem kwasu foliowego, szczególnie w mikroorganizmach.

W medycynie PABA był historycznie stosowany jako składnik kremów przeciwsłonecznych ze względu na zdolność pochłaniania promieniowania UV-B. Obecnie jego zastosowanie w preparatach dermatologicznych zostało znacznie ograniczone z powodu relatywnie wysokiego potencjału alergizującego oraz dostępności nowocześniejszych filtrów UV.

PABA odgrywa istotną rolę w diagnostyce różnicowej chorób tkanki łącznej – jego wydalanie z moczem jest zmniejszone u pacjentów z twardziną układową. Jest również wykorzystywany w testach oceniających funkcję zewnątrzwydzielniczą trzustki (test BT-PABA), gdzie po podaniu doustnym bada się wydalanie metabolitu z moczem.

W kontekście mikrobiologicznym, PABA jest niezbędny dla wzrostu wielu bakterii. Sulfonamidy, jako strukturalne analogi PABA, hamują syntezę kwasu foliowego w komórkach bakteryjnych, co stanowi podstawę ich działania przeciwbakteryjnego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl