Działania niepożądane
Poliowirus typ 2

Poliowirus typu 2, obecny w inaktywowanej formie (szczep MEF-1) w szczepionce Boostrix Polio, jest stosowany w dawce 8 jednostek antygenu D na 0,5 ml preparatu, namnażany w hodowli komórkowej VERO. Profil bezpieczeństwa szczepionki oceniano w badaniach klinicznych obejmujących 908 dzieci (4-8 lat) oraz 955 osób w wieku 10-93 lat. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje miejscowe: ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu podania, występujące u 31,3-82,3% pacjentów, pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin i ustępujące samoistnie. Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, poniżej 0,07 ng kwasu para-aminobenzoesowego oraz 0,0298 µg fenyloalaniny na dawkę, co jest istotne u pacjentów z alergiami lub fenyloketonurią. Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na wymienione składniki.

Działania niepożądane poliowirusa typ 2

Poliowirus typ 2 jest jednym z trzech serotypów wirusa polio zawartych w szczepionkach przeciwko poliomyelitis, takich jak Boostrix Polio. Jako składnik szczepionki występuje w postaci inaktywowanej (szczep MEF-1), w ilości 8 jednostek antygenu D w jednej dawce (0,5 ml) szczepionki. Należy podkreślić, że w preparacie Boostrix Polio poliowirus jest inaktywowany i namnażany w hodowli komórkowej VERO.1

Ogólny profil bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa szczepionki zawierającej poliowirusa typu 2 (Boostrix Polio) został dokładnie przebadany w badaniach klinicznych z udziałem 908 dzieci w wieku od 4 do 8 lat oraz 955 dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 10 do 93 lat. Warto zauważyć, że bezpieczeństwo szczepionki było monitorowane zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, co pozwala na kompleksową ocenę profilu bezpieczeństwa w różnych grupach wiekowych.2

Reakcje miejscowe po podaniu szczepionki

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi po podaniu szczepionki zawierającej inaktywowany poliowirus typu 2 były reakcje w miejscu podania. Te lokalne reakcje obejmowały ból, zaczerwienienie i obrzęk, które zaobserwowano u znacznego odsetka zaszczepionych pacjentów, występując u 31,3-82,3% osób poddanych szczepieniu. Charakterystyczne dla tych objawów było to, że pojawiały się relatywnie szybko – zwykle w ciągu 48 godzin od podania szczepionki. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, wszystkie te objawy ustępowały samoistnie bez żadnych długotrwałych następstw.3

Potencjalne czynniki ryzyka

Należy zwrócić uwagę, że szczepionka zawierająca poliowirus typu 2 może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny i polimyksyny, które są wykorzystywane w procesie wytwarzania. Obecność tych substancji stanowi istotną informację dla lekarzy, ponieważ mogą one wywoływać reakcje alergiczne u osób z nadwrażliwością na te składniki. Dlatego też nadwrażliwość na wymienione substancje jest przeciwwskazaniem do stosowania szczepionki.4

Dodatkowo warto odnotować, że szczepionka zawiera mniej niż 0,07 nanograma kwasu para-aminobenzoesowego w każdej dawce oraz 0,0298 mikrograma fenyloalaniny w każdej dawce, co może mieć znaczenie u pacjentów z określonymi chorobami metabolicznymi, np. fenyloketonurią.<sup data-drug="Boostrix Polio" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Substancje pomocnicze o znanym działaniu: Szczepionka zawiera 5

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane związane z podaniem szczepionki zawierającej poliowirus typu 2 są klasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami:

  • Bardzo często: występujące z częstością równą lub większą niż 1/10 przypadków
  • Często: występujące z częstością od 1/100 do mniej niż 1/10 przypadków
  • Niezbyt często: występujące z częstością od 1/1000 do mniej niż 1/100 przypadków
  • Rzadko: występujące z częstością od 1/10 000 do mniej niż 1/1000 przypadków
  • Bardzo rzadko: występujące z częstością mniejszą niż 1/10 000 przypadków

<sup data-drug="Boostrix Polio" data-section="Działania niepożądane" title="Zgłaszane działania niepożądane są wymienione według następujących częstości: Bardzo często: (≥1/10) Często: (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często: (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko: (≥1/10 000 do <1/1 000) Bardzo rzadko: (6

Zestawienie działań niepożądanych poliowirusa typu 2

Kategoria częstości Działanie niepożądane Opis
Bardzo często (≥1/10) Ból w miejscu wstrzyknięcia Najczęstsza reakcja miejscowa, występująca u znacznej większości pacjentów, ustępująca samoistnie w ciągu kilku dni
Zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia Widoczne zaczerwienienie skóry w miejscu podania szczepionki, rozwijające się w ciągu pierwszych 48 godzin
Obrzęk w miejscu wstrzyknięcia Miejscowy obrzęk tkanek, wyczuwalny palpacyjnie, ustępujący bez interwencji medycznej
Często (≥1/100 do <1/10) Gorączka ≥ 37,5°C Podwyższona temperatura ciała, zwykle krótkotrwała i ustępująca samoistnie
Zmęczenie Uczucie osłabienia i wyczerpania, mogące utrzymywać się przez 1-2 dni po szczepieniu
Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Bóle mięśni Uogólnione lub miejscowe bóle mięśniowe, niezwiązane bezpośrednio z miejscem iniekcji
Bóle głowy Ból głowy o różnym nasileniu, zwykle ustępujący w ciągu 24-48 godzin
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nudności, wymioty lub biegunka występujące po szczepieniu
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Reakcje alergiczne Reakcje nadwrażliwości na składniki szczepionki, mogące manifestować się jako wysypka, świąd lub pokrzywka
Powiększenie węzłów chłonnych Przejściowe powiększenie regionalnych węzłów chłonnych
Bardzo rzadko (<1/10 000) Ciężkie reakcje alergiczne (anafilaksja) Natychmiastowa reakcja układowa obejmująca obrzęk naczynioruchowy, trudności w oddychaniu, spadek ciśnienia tętniczego; wymaga natychmiastowej interwencji medycznej
Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

Jak wynika z badań klinicznych, działania niepożądane związane z poliowirusem typu 2 w szczepionce Boostrix Polio są dobrze udokumentowane. Należy jednak pamiętać, że dane dotyczące bezpieczeństwa pochodzą z obserwacji klinicznych prowadzonych w kontrolowanych warunkach. W praktyce klinicznej mogą wystąpić działania niepożądane o innej częstości lub nasileniu, dlatego istotne jest monitorowanie pacjentów po szczepieniu i zgłaszanie każdego podejrzenia działania niepożądanego.7

W szczepionkach zawierających inaktywowany poliowirus typu 2, takich jak Boostrix Polio, wirus jest całkowicie inaktywowany, co eliminuje ryzyko rozwoju choroby poliomyelitis jako powikłania po szczepieniu. Jest to ważna informacja kliniczna, ponieważ odróżnia tę szczepionkę od szczepionek zawierających żywe, atenuowane szczepy wirusa polio, które w bardzo rzadkich przypadkach mogą prowadzić do rozwoju poliomyelitis związanego ze szczepieniem (VAPP).8

Interakcje z innymi składnikami szczepionki

Poliowirus typu 2 jest jednym z wielu składników szczepionki Boostrix Polio, która zawiera również toksoidy błoniczy i tężcowy oraz antygeny Bordetella pertussis. Należy mieć na uwadze, że niektóre z obserwowanych działań niepożądanych mogą być związane nie tylko z poliowirusem typu 2, ale także z innymi składnikami szczepionki lub z ich kombinacją. Klinicznie trudno jest wyizolować działania niepożądane specyficzne wyłącznie dla poliowirusa typu 2.9

Szczepionka zawiera również adiuwanty w postaci wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) oraz fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺), które mogą przyczyniać się do występowania niektórych reakcji miejscowych. Substancje te są jednak niezbędne do wywołania właściwej odpowiedzi immunologicznej na antygeny zawarte w szczepionce, w tym na poliowirus typu 2.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl