Bordetella pertussis
Bordetella pertussis to Gram-ujemna bakteria odpowiedzialna za krztusiec (koklusz), wysoce zakaźną chorobę układu oddechowego. Patogen ten wytwarza liczne czynniki wirulencji, w tym toksynę krztuścową, cytotrachealna toksynę, adenylcyklazę hemolizyna oraz fimbrie, które umożliwiają adhezję do nabłonka oddechowego i zaburzają funkcje układu immunologicznego.
Zakażenie B. pertussis charakteryzuje się trzema fazami klinicznymi: nieżytową (kataralna), napadową i zdrowienia. Faza napadowa objawia się charakterystycznymi napadami kaszlu zakończonymi głośnym wdechem (tzw. „pianiem”). U niemowląt choroba może przebiegać atypowo, z bezdechami zamiast napadów kaszlu, co stanowi zagrożenie życia.
Diagnostyka opiera się na badaniach PCR, posiewach oraz serologii. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię makrolidami (azytromycyna, klarytromycyna, erytromycyna), które eliminują bakterie i zmniejszają zakaźność, choć mogą nie wpływać na przebieg objawów, jeśli są wdrożone późno. Profilaktyka obejmuje szczepienia (DTP/DTaP/Tdap), które wymagają regularnych dawek przypominających z uwagi na stopniowy spadek odporności poszczepiennej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna B – Właściwości farmakodynamiczne
Polimyksyna B to antybiotyk polipeptydowy o bakteriobójczym działaniu, skierowany głównie przeciwko bakteriom Gram-ujemnym, z wyłączeniem rodzaju Proteus oraz bakterii Gram-dodatnich, w tym gronkowców i paciorkowców. Mechanizm jej działania polega na selektywnym wiązaniu się z anionowymi fosfolipidami błony cytoplazmatycznej bakterii, co prowadzi do destabilizacji błony, zwiększenia jej przepuszczalności i wypływu cytoplazmy, skutkując śmiercią komórki. Polimyksyna B wykazuje aktywność in vitro wobec takich patogenów jak Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella spp., Enterobacter spp., Haemophilus influenzae, Salmonella spp., Shigella spp., Acinetobacter spp. oraz Legionella pneumophila. W preparatach okulistycznych i otologicznych stosowana jest w stężeniach 6000–10 000 j.m./ml lub g, często w połączeniu z neomycyną, oksytetracykliną, deksametazonem lub bacytracyną, co rozszerza spektrum działania i zwiększa skuteczność terapeutyczną.
antybiotyk polipeptydowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Bordetella pertussis, drobnoustroje gram-ujemne, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie synergistyczne, Escherichia coli, gronkowce i paciorkowce, Haemophilus influenzae, komórka bakteryjna, Legionella pneumophila, mechanizm działania, preparat dermatologiczny, preparat okulistyczny, Pseudomonas aeruginosa, siarczan polimyksyny B, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, zakażenie bakteryjne, zakażenie skóry - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3 (odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D), jest przeznaczona głównie do szczepień dzieci. Produkt zawiera również wodorotlenek glinu (0,3 mg Al) jako adsorbent, śladowe ilości glutaraldehydu oraz antybiotyków (neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B) i 12,5 µg fenyloalaniny na dawkę. Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu szczepionki na płodność, ciążę i laktację, a jej stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią nie jest zalecane. W przypadku kobiet z fenyloketonurią, obecność fenyloalaniny wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko dla rozwoju płodu.
błonica, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, reakcja nadwrażliwości, streptomycyna, Tetraxim, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Etiologia i przyczyny
Krztusiec (pertussis) to wysoce zakaźna choroba układu oddechowego wywoływana głównie przez Bordetella pertussis, rzadziej przez B. parapertussis i inne pokrewne patogeny. Bakteria kolonizuje nabłonek rzęskowy dróg oddechowych, uszkadzając go poprzez wydzielanie toksyn takich jak toksyna krztuścowa (PTx), toksyna cytotrachealna (TCT), lipooligosacharyd (LOS) oraz białko Vag8. Te czynniki wirulencji prowadzą do destrukcji rzęsek, obrzęku, zwiększonego wydzielania śluzu i charakterystycznego, uporczywego kaszlu. Okres inkubacji wynosi zwykle 5-10 dni, a zakaźność utrzymuje się do 3 tygodni od początku napadów kaszlu, szczególnie bez antybiotykoterapii. Epidemiologicznie, krztusiec pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego z około 40 milionami przypadków i 300 000 zgonów rocznie na świecie, mimo powszechnych szczepień. Zakażenie przenosi się drogą kropelkową, a ryzyko zachorowania u osób nieuodpornionych po kontakcie domowym wynosi 75-100%.
Bordetella parapertussis, Bordetella pertussis, bradykinina, cykliczny adenozynomonofosforan, droga kropelkowa, górne drogi oddechowe, krztusiec, lipooligosacharyd, mukowiscydoza, nabłonek oddechowy, nabłonek rzęskowy, okres inkubacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rzęski nabłonka, toksyna dermonekrotyczna, toksyna krztuścowa - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Epidemiologia
Krztusiec (pertussis) to wysoce zakaźna choroba układu oddechowego wywoływana przez Bordetella pertussis, charakteryzująca się cyklicznymi epidemiami co 3-5 lat. Pomimo dostępności szczepień, choroba pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego, szczególnie u niemowląt poniżej 1. roku życia, zwłaszcza poniżej 3. miesiąca życia, u których obserwuje się najwyższe wskaźniki zachorowań i powikłań. W 2024 roku w USA odnotowano ponad 16 000 przypadków (czterokrotny wzrost względem roku poprzedniego) oraz dwa zgony, w Anglii 14 894 przypadki i 11 zgonów niemowląt, a w Australii ponad 57 000 przypadków – najwyższa liczba od 1991 roku. Diagnostyka opiera się głównie na PCR i hodowli bakteryjnej, przy czym potwierdzenie laboratoryjne jest kluczowe, choć często niedostępne. Słabnąca odporność poszczepienna, opóźnienia w szczepieniach oraz zmieniająca się prezentacja kliniczna u osób zaszczepionych utrudniają kontrolę choroby.
badanie serologiczne, Bordetella pertussis, choroba endemiczna, diagnostyka laboratoryjna, hodowla bakteryjna, infekcja, krztusiec, nadzór epidemiologiczny, nadzór sentinel, napadowy kaszel, odporność populacyjna, odporność poszczepienna, oporność na antybiotyki, PCR, przypadek kliniczny, przypadek potwierdzony laboratoryjnie, remisja, świst wdechowy, szczepionka DTP, uszkodzenie mózgu, zapalenie płuc - Leksykon leków
Skład i postać leku – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix to adsorbowana, bezkomórkowa szczepionka złożona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, o zmniejszonej zawartości antygenów, dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml dawka). Zawiera toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), oraz antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutyninę włókienkową 8 µg i pertaktynę 2,5 µg, adsorbowane na adiuwantach wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺). Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu i substancje pomocnicze, takie jak chlorek sodu i wodę do wstrzykiwań. Szczepionka jest przechowywana w ampułko-strzykawkach ze szkła typu I, z gumową zatyczką i nasadką, dostępna w opakowaniach po 1 lub 10 sztuk, z igłami lub bez.
adapter Luer Lock, adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, iniekcja, pertaktyna, stabilność termiczna, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka bezkomórkowa złożona, szczepionka przeciwbłonicza, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio, zawierająca inaktywowane antygeny błonicy, tężca, krztuśca oraz poliowirusa (typ 1: 40 jednostek antygenu D, typ 2: 8 jednostek, typ 3: 32 jednostki), adsorbowana na 0,3 mg Al(OH)3 i 0,2 mg AlPO4, jest oceniana jako mało prawdopodobna do wpływania na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. Skład szczepionki, oparty na nieaktywnych składnikach, nie wykazuje bezpośredniego działania na ośrodkowy układ nerwowy ani funkcje psychomotoryczne. Producent podkreśla, że ryzyko zaburzeń zdolności psychofizycznych jest minimalne, jednak należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane, takie jak ból głowy, zawroty głowy, zmęczenie czy reakcje miejscowe, które mogą pośrednio wpływać na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
błonica, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, krztusiec, ośrodkowy układ nerwowy, pertaktyna, poliomyelitis, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cefobid 1 g
Cefoperazon, aktywny składnik leku Cefobid, jest półsyntetyczną cefalosporyną III generacji o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, przeznaczoną wyłącznie do podawania pozajelitowego. Mechanizm jego działania opiera się na bakteriobójczym hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do lizy komórek. Cefoperazon wykazuje wysoką oporność na wiele beta-laktamaz, co czyni go skutecznym wobec szczepów produkujących te enzymy. Spektrum aktywności obejmuje liczne patogeny Gram-dodatnie (m.in. Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Enterococcus faecalis) oraz Gram-ujemne (m.in. Escherichia coli, Klebsiella spp., Pseudomonas aeruginosa, Neisseria meningitidis), a także bakterie beztlenowe, w tym Bacteroides fragilis i Clostridium spp.
Acinetobacter calcoaceticus, antybiotyk beta-laktamowy, Bacteroides fragilis, bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, beta-laktamaza, Bordetella pertussis, cefalosporyna, cefoperazon, Citrobacter, Clostridium, działanie bakteriobójcze, endokardyt, Enterobacter, Enterococcus, Escherichia coli, Eubacterium, Fusobacterium, grupa farmakoterapeutyczna, Haemophilus influenzae, Klebsiella, krztusiec, Lactobacillus, Morganella morganii, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, paciorkowiec beta-hemolizujący, pałeczka beztlenowa, patogen przewodu pokarmowego, Peptococcus, Peptostreptococcus, Proteus mirabilis, proteus vulgaris, Providencia rettgeri, Pseudomonas aeruginosa, rzeżączka, Salmonella, Serratia, shigella, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza ściany komórkowej, Veillonella, Yersinia enterocolitica, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie miednicy mniejszej, zakażenie mieszane, zakażenie okołoporodowe, zakażenie oportunistyczne, zakażenie szpitalne, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu oddechowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zgorzel gazowa, ziarenkowiec beztlenowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rulid 150 mg
Roksytromycyna, substancja czynna leku Rulid, jest półsyntetycznym antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, stosowanym ogólnie (kod ATC: J01FA06). Jej aktywność obejmuje liczne patogeny odpowiedzialne za zakażenia dróg oddechowych, skóry, tkanek miękkich oraz zakażenia przenoszone drogą płciową. Drobnoustroje wrażliwe na roksytromycynę wykazują MIC poniżej 1 mg/l i obejmują m.in. Bordetella pertussis, Streptococcus pneumoniae, metycylino-wrażliwe Staphylococcus spp., Chlamydia spp., Mycoplasma pneumoniae oraz Legionella pneumophila. Drobnoustroje o średniej wrażliwości wymagają stężeń 1-4 mg/l (np. Haemophilus influenzae, Ureaplasma urealyticum), natomiast szczepy oporne (MIC > 4 mg/l) to m.in. MRSA, Enterobacteriaceae, Pseudomonas spp. i Bacteroides fragilis.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk makrolidowy, Bacteroides fragilis, Bordetella pertussis, borelioza, Borrelia burgdorferi, Chlamydia pneumoniae, Chlamydia trachomatis, cholera, Clostridium perfringens, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, Legionella pneumophila, minimalne stężenie hamujące, MRSA, MSSA, mycoplasma pneumoniae, nadwrażliwość na antybiotyki, pałeczka krztuśca, patogen atypowy, pneumokok, podjednostka 50S rybosomu, roksytromycyna, Streptococcus pneumoniae, synteza białek bakteryjnych, Ureaplasma urealyticum, Vibrio cholerae, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie przenoszone drogą płciową, zakażenie układu moczowo-płciowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego - Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności swoistej inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis, stosowanego w szczepionce DTP, wykazały brak zagrożeń dla człowieka przy dawce nie mniejszej niż 4 j.m. na 0,5 ml. Szczepionka zawiera również toksoid błoniczy (≥30 j.m.) oraz toksoid tężcowy (≥40 j.m. w badaniach na świnkach morskich i ≥60 j.m. w badaniach na myszach białych), adsorbowane na wodorotlenku glinu uwodnionym, którego zawartość nie przekracza 0,7 mg Al³⁺. Analizy przedkliniczne potwierdziły odpowiedni profil bezpieczeństwa wszystkich komponentów szczepionki DTP, w tym inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis.
- Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Wskazania do stosowania
Pertaktyna, jako kluczowy antygen zewnątrzbłonowy Bordetella pertussis, jest integralnym składnikiem szczepionek bezkomórkowych przeciw krztuścowi, w tym preparatów typu Tdap, Tdap-IPV oraz pełnoskładnikowych DTaP-IPV. Zawartość pertaktyny w dawce 0,5 ml waha się od 2,5 μg (Boostrix, Boostrix Polio) do 8 μg (Infanrix-IPV), co wpływa na profil immunogenności preparatów. Szczepionki te są stosowane zarówno w szczepieniach przypominających u dzieci, młodzieży i dorosłych, jak i w profilaktyce biernej u noworodków poprzez szczepienie kobiet w ciąży. Preparaty takie jak Adacel i Adacel Polio (3 μg pertaktyny) oraz Boostrix i Boostrix Polio (2,5 μg pertaktyny) są rekomendowane do stosowania u osób powyżej 3-4 roku życia oraz ciężarnych, natomiast Infanrix-IPV (8 μg pertaktyny) dedykowany jest dzieciom od 16 miesięcy do 13 lat, nie jest natomiast wskazany w ciąży.
bierna ochrona niemowląt, błonica, Bordetella pertussis, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, fimbrie, hemaglutynina włókienkowa, immunizacja, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciała ochronne, strategia kokonowa, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie pierwotne, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, Tdap, tężec, toksoid krztuścowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio, zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy, antygeny Bordetella pertussis oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na jej składniki, w tym neomycynę, polimyksynę i formaldehyd. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których wystąpiły reakcje nadwrażliwości po wcześniejszych szczepieniach przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi lub poliomyelitis, a także u osób z encefalopatią o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po szczepieniu zawierającym antygeny krztuśca. W takich przypadkach zaleca się rezygnację ze szczepienia przeciw krztuścowi i kontynuację immunizacji szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi i poliomyelitis. Dodatkowo, przeciwwskazaniem są powikłania neurologiczne, takie jak drgawki poszczepienne, epizody hipotoniczno-hiporeaktywne oraz przejściowa trombocytopenia po wcześniejszych szczepieniach.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk peptydowy, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, encefalopatia, encefalopatia poszczepienia, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trombocytopenia, wirus polio, wodorotlenek glinu, zaburzenia świadomości - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Diagnostyka i diagnoza
Krztusiec (Pertussis) to ostra choroba zakaźna wywołana przez Bordetella pertussis, charakteryzująca się trzema fazami: nieżytem (kataralnym), napadowym kaszlem z charakterystycznym „whoopingiem” oraz fazą zdrowienia. Diagnostyka kliniczna opiera się na objawach takich jak kaszel trwający ponad 2 tygodnie, napady kaszlu z wymiotami, bezdech czy sinica, zwłaszcza u niemowląt. Potwierdzenie rozpoznania wymaga badań laboratoryjnych, których wybór zależy od czasu trwania objawów i statusu immunizacji pacjenta. Hodowla bakteryjna z nosogardła, uważana za złoty standard, cechuje się 100% specyficznością, ale jej czułość spada po 2-3 tygodniach od początku kaszlu i po rozpoczęciu antybiotykoterapii. PCR jest metodą preferowaną ze względu na wysoką czułość i szybkie wyniki (1-2 dni), wykrywającą materiał genetyczny bakterii nawet po leczeniu. Badania serologiczne, wykrywające przeciwciała IgG przeciwko toksynie krztuścowej, są użyteczne w późniejszych fazach (2-8 tygodni od początku kaszlu), z interpretacją uwzględniającą status szczepień; poziom przeciwciał >70 IU/ml sugeruje niedawne zakażenie.
antybiotykoterapia, aspirat z nosogardła, bezdech, Bordetella pertussis, choroba zakaźna, faza napadowa, faza zdrowienia, hodowla bakteryjna, krztusiec, leukocytoza, limfocytoza, miano przeciwciał, morfologia krwi, naciek zapalny, napad kaszlu, niedodma, PCR, przeciwciała IgG, przeziębienie, rtg klatki piersiowej, szczepienie, toksyna krztuścowa, wymaz z nosogardła, zakażenie, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap to adsorbowany preparat bezkomórkowy, zawierający w dawce 0,5 ml: toksoid błoniczy ≥ 2 j.m., toksoid tężcowy ≥ 20 j.m. oraz toksoid krztuścowy 20 µg, adsorbowany na 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺). Składniki aktywne pozyskiwane są z hodowli odpowiednich bakterii (Corynebacterium diphtheriae, Clostridium tetani, Bordetella pertussis) i poddawane procesom oczyszczania oraz detoksykacji, co zapewnia bezpieczeństwo i immunogenność preparatu. Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, stosowanego jako czynnik detoksykujący, co jest istotne przy ocenie przeciwwskazań. Preparat występuje w formie bezbarwnej zawiesiny z białymi lub szarymi drobinkami, które stanowią kompleks antygen-adjuwant, i jest dostępny w ampułko-strzykawkach o objętości 0,5 ml, w opakowaniach od 1 do 20 dawek.
adjuwant, błonica, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja, formaldehyd, guma chlorobutylowa, immunogenność, izotoniczność, krztusiec, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, szczepionka Tdap, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ odpornościowy, właściwość fizykochemiczna, właściwość immunogenna, wodorotlenek glinu, zatyczka tłoka, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Wskazania do stosowania
Fimbrie typu 2 i 3, obecne w szczepionce Adacel Polio, stanowią kluczowe antygeny powierzchniowe Bordetella pertussis, istotne dla indukcji skutecznej odpowiedzi immunologicznej przeciw krztuścowi. W pojedynczej dawce 0,5 ml szczepionki znajduje się 5 μg fimbrii typu 2 i 3, które współwystępują z innymi antygenami: toksoidem krztuścowym (2,5 μg), hemaglutyniną włókienkową (5 μg) oraz pertaktyną (3 μg). Antygeny te są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg jonów Al³⁺), co zapewnia stabilność preparatu i stopniowe uwalnianie antygenów, wzmacniając i przedłużając odpowiedź immunologiczną. Szczepionka jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca u osób powyżej 3 roku życia, w tym u kobiet w ciąży, gdzie jej podanie ma na celu zapewnienie biernej ochrony noworodków przed krztuścem.
albumina surowicy bydlęcej, antygen krztuśca, antygen powierzchniowy, bierna ochrona noworodków, błonica, Bordetella pertussis, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, patogeneza krztuśca, pertaktyna, poliomyelitis, reakcja alergiczna, streptomycyna, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, tężec, toksoid krztuścowy, trymestr ciąży, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
ADACEL to adsorbowana szczepionka bezkomórkowa przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca precyzyjnie określone ilości antygenów: toksoid błoniczy ≥ 2 j.m. (2 Lf), toksoid tężcowy ≥ 20 j.m. (5 Lf) oraz cztery antygeny krztuścowe – toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg i fimbrie typu 2 i 3 5 µg. Antygeny adsorbowane są na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al), co zwiększa immunogenność preparatu. Szczepionka zawiera śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu oraz fenoksyetanol jako konserwant. Produkt dostępny jest w postaci mętnej, białej zawiesiny w ampułko-strzykawkach o objętości 0,5 ml, które przed podaniem należy energicznie wstrząsnąć. Należy zwrócić uwagę na obecność lateksu w nasadkach, co może mieć znaczenie u pacjentów z alergią na lateks.
ampułko-strzykawka, błonica, Bordetella pertussis, elastomer bromobutylowy, fenoksyetanol, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, guma lateksowa, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, krztusiec, nadwrażliwość na lateks, pertaktyna, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, woda do wstrzykiwań, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Dawkowanie i sposób podawania
Szczepionka DTP zawierająca inaktywowany szczep Bordetella pertussis jest podawana w dawce 0,5 ml, zawierającej nie mniej niż 4 j.m. Bordetella pertussis, wraz z toksoidem błoniczym (≥30 j.m.) i toksoidem tężcowym (≥40 j.m. w badaniu na świnkach morskich, ≥60 j.m. w badaniu na myszach). Substancje te są adsorbowane na uwodnionym wodorotlenku glinu, którego zawartość nie przekracza 0,7 mg Al³⁺ na dawkę. Podstawowy schemat szczepienia obejmuje cztery dawki: trzy pierwsze podawane domięśniowo w przednioboczną część uda w pierwszych sześciu miesiącach życia dziecka w odstępach 6-8 tygodni, a czwartą dawkę w drugim roku życia, z możliwością uzupełnienia do ukończenia trzeciego roku życia. U dzieci powyżej 12. miesiąca życia dopuszcza się podanie szczepionki w mięsień naramienny, o ile masa mięśniowa na to pozwala.
Bordetella pertussis, inaktywowany szczep Bordetella pertussis, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie podskórne, Program Szczepień Ochronnych, przednioboczna część uda, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana, szczepionka DTP, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie krzepliwości krwi, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Zapobieganie i profilaktyka
Krztusiec, wywołany przez Bordetella pertussis, jest wysoce zakaźną chorobą układu oddechowego, której profilaktyka opiera się przede wszystkim na szczepieniach. Schemat podstawowy obejmuje podanie szczepionki DTaP w 2., 4. i 6. miesiącu życia, z dawkami przypominającymi w 15-18 miesiącu oraz 4-6 roku życia. Dla młodzieży i dorosłych zalecana jest jedna dawka Tdap w wieku 11-12 lat oraz dawki przypominające co 10 lat. Szczególnie istotne jest szczepienie kobiet w ciąży (27.-36. tydzień), które zapobiega 90-95% hospitalizacji i zgonów niemowląt poniżej 3. miesiąca życia. Strategia „kokonu” wymaga szczepienia wszystkich osób mających bliski kontakt z noworodkiem, w tym domowników, opiekunów i personelu medycznego. Profilaktyka antybiotykowa (azytromycyna, klarytromycyna, erytromycyna lub TMP/SMX) powinna być wdrożona niezwłocznie po ekspozycji, maksymalnie do 21 dni, u domowników, osób z grup wysokiego ryzyka oraz personelu medycznego po kontakcie z chorym.
azytromycyna, Bordetella pertussis, choroba układu oddechowego, ciężki przebieg choroby, erytromycyna, klarytromycyna, kontrola zakażeń, krztusiec, krztusiec bezkomórkowy, niedobór odporności, odporność zbiorowa, ognisko choroby, okres inkubacji, placówka opieki zdrowotnej, powikłanie, profilaktyka antybiotykowa, przewlekła choroba płuc, schemat antybiotykoterapii, szczepionka przeciwko krztuścowi, Tdap, trimetoprim-sulfametoksazol, trzeci trymestr ciąży, wyszczepialność - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM zawiera antygeny błonicy (≥20 j.m., 30 Lf), tężca (≥40 j.m., 10 Lf), krztuśca (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), a także adiuwant wodorotlenek glinu (0,3 mg Al). Przeciwwskazania do podania obejmują znaną nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym substancje pomocnicze takie jak glutaraldehyd, neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B oraz fenyloalaninę (12,5 µg/dawka), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Szczepionka jest również przeciwwskazana u pacjentów z postępującą encefalopatią oraz u tych, u których wystąpiła encefalopatia w ciągu 7 dni po poprzedniej dawce szczepionki zawierającej antygeny krztuśca, ze względu na ryzyko nasilenia objawów neurologicznych.
Przed kwalifikacją do szczepienia lekarz powinien szczegółowo przeanalizować historię medyczną pacjenta, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje alergiczne i neurologiczne po szczepieniach, zwłaszcza przeciw krztuścowi. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań podanie TETRAXIM jest niedozwolone, a w sytuacjach tymczasowych, takich jak ostre infekcje z gorączką, szczepienie należy odroczyć do ustąpienia objawów. W razie wątpliwości wskazane jest konsultowanie się ze specjalistą immunologii lub chorób zakaźnych oraz rozważenie alternatywnych schematów immunizacji. Znajomość składu i potencjalnych alergenów szczepionki jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia szczepień.
adiuwant, Bordetella pertussis, encefalopatia, encefalopatia postępująca, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, polimyksyna B, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka Tetraxim, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana) jest przeznaczona do czynnego uodpornienia dzieci od 6. tygodnia do 2. roku życia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Preparat zawiera inaktywowane składniki: toksoid błoniczy (≥30 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m. w badaniu na świnkach morskich, ≥60 j.m. w badaniu na myszach) oraz inaktywowany szczep Bordetella pertussis (≥4 j.m.), adsorbowane na wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺). Szczepienie powinno być realizowane zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych, z możliwością podania do 3. roku życia w przypadku opóźnień, pod warunkiem braku przeciwwskazań do stosowania pełnokomórkowej szczepionki przeciw krztuścowi.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, choroba zakaźna, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, czynne uodpornienie, immunogenność, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciało, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, układ odpornościowy, układ sercowo-naczyniowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki błoniczo-tężcowo-krztuścowej (DTP) jest mało prawdopodobne ze względu na jej jednodawkowe opakowanie zawierające 0,5 ml preparatu. Każda dawka zawiera precyzyjnie określone ilości antygenów: minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego w badaniu na świnkach morskich (60 j.m. w badaniu na myszach białych) oraz 4 j.m. inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis. Dodatkowo, szczepionka zawiera do 0,7 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu uwodnionego jako adiuwant. Charakterystyczna biała lub prawie biała zawiesina ułatwia identyfikację produktu, co minimalizuje ryzyko pomyłki i nieumyślnego podania nadmiernej dawki.
- Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie szczepionek zawierających inaktywowany szczep Bordetella pertussis, takich jak DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana, wymaga szczegółowego wywiadu lekarskiego oraz pełnego badania pacjenta przed podaniem. Należy zapewnić gotowość do natychmiastowego leczenia wstrząsu anafilaktycznego, a po szczepieniu obserwować pacjenta przez minimum 30 minut. U pacjentów z immunosupresją zaleca się odroczenie szczepienia do zakończenia terapii oraz kontrolę poziomu przeciwciał przeciw krztuścowi, błonicy i tężcowi. Szczególną ostrożność należy zachować u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży), monitorując czynność oddechową przez 48-72 godziny po szczepieniu ze względu na ryzyko bezdechu.
antygen Bordetella pertussis, bezdech, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, immunogenność, monitorowanie czynności oddechowej, naczynie krwionośne, niedobór odporności, niedojrzałość układu oddechowego, odpowiedź immunologiczna, podanie donaczyniowe, przeciwciało przeciwbłonicze, reakcja alergiczna, reakcja gorączkowa, środek przeciwgorączkowy, szczepionka DTP, szczepionka skoniugowana przeciw pneumokokom, terapia immunosupresyjna, tiomersal, wcześniak, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepliwości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Pentaxim to skojarzona szczepionka bakteryjno-wirusowa (kod ATC: J07CA06) zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy (odtoksycznione formaldehydem), bezkomórkowe antygeny krztuśca (toksoid PTxd i hemaglutyninę FHA), inaktywowany wirus poliomyelitis (typy 1, 2, 3) oraz skoniugowany polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae typu b (PRP-T). Szczepionka indukuje odpowiedź immunologiczną dzięki właściwościom antygenu grasiczozależnego polisacharydu PRP skoniugowanego z toksoidem tężcowym, co umożliwia wytworzenie pamięci immunologicznej u niemowląt poniżej 15. miesiąca życia. Po trzech dawkach szczepienia pierwotnego u niemowląt stwierdzono 100% seroprotekcję przeciw błonicy i tężcowi (>0,01 j.m./ml), ≥93% czterokrotny wzrost miana przeciwciał anty-PT, >88% czterokrotny wzrost miana anty-FHA, ≥99% ochronne miano przeciw poliomyelitis (≥5 w teście seroneutralizacji) oraz ≥97,2% poziom przeciwciał anty-PRP powyżej 0,15 µg/ml.
antygen grasiczozależny, antygen polisacharydowy, badanie immunogenności, Bordetella pertussis, fosforan polirybozorybitolu, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź serologiczna, pamięć immunologiczna, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy, przeciwciała anty-FHA, przeciwciała anty-PT, serokonwersja, szczepionka skoniugowana, test seroneutralizacji, toksyna błonicza, toksyna krztuścowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa szczepionki Tdap, zawierającej oczyszczone toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.) oraz krztuścowy (20 µg) adsorbowane na 0,5 mg wodorotlenku glinu (Al(OH)₃), została przeprowadzona na modelach szczurzych. Badania toksyczności ostrej po pojedynczym podaniu nie wykazały istotnych ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Długoterminowa toksyczność po wielokrotnym podaniu również nie ujawniła znaczących efektów toksycznych, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu. Zaobserwowano jedynie umiarkowane, przejściowe reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, typowe dla szczepionek adsorbowanych na adiuwantach aluminiowych, co jest zgodne z oczekiwanym mechanizmem immunologicznym. W badaniach nie stwierdzono negatywnego wpływu śladowych ilości formaldehydu obecnego w szczepionce.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja, formaldehyd, reakcja miejscowa, rozwój zarodkowo-płodowy, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Działania niepożądane
Poliowirus typu 2, obecny w inaktywowanej formie (szczep MEF-1) w szczepionce Boostrix Polio, jest stosowany w dawce 8 jednostek antygenu D na 0,5 ml preparatu, namnażany w hodowli komórkowej VERO. Profil bezpieczeństwa szczepionki oceniano w badaniach klinicznych obejmujących 908 dzieci (4-8 lat) oraz 955 osób w wieku 10-93 lat. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje miejscowe: ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu podania, występujące u 31,3-82,3% pacjentów, pojawiające się zwykle w ciągu 48 godzin i ustępujące samoistnie. Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, poniżej 0,07 ng kwasu para-aminobenzoesowego oraz 0,0298 µg fenyloalaniny na dawkę, co jest istotne u pacjentów z alergiami lub fenyloketonurią. Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na wymienione składniki.
anafilaksja, antygen D, ból w miejscu wstrzyknięcia, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, fosforan glinu, komórki Vero, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typ 2, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, szczep MEF-1, toksoid błoniczy i tężcowy, VAPP, wirus polio, wodorotlenek glinu, zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Właściwości farmakokinetyczne
Pertaktyna, jako kluczowy antygen bakterii Bordetella pertussis, jest integralnym składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciw krztuścowi, zróżnicowanym pod względem zawartości w zależności od grupy wiekowej pacjentów i preparatu. W szczepionkach dla dorosłych i młodzieży (Adacel, Adacel Polio) zawartość pertaktyny wynosi 3 µg na dawkę 0,5 ml, natomiast w Boostrix i Boostrix Polio jest to 2,5 µg. Dla dzieci preparat Infanrix-IPV zawiera 8 µg pertaktyny na dawkę 0,5 ml, co odpowiada potrzebie silniejszej stymulacji immunologicznej. Pertaktyna jest adsorbowana na związkach glinu, które różnią się w zależności od preparatu: fosforan glinu (0,33 mg Al³⁺) w Adacel i Adacel Polio, kombinacja wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺) w Boostrix i Boostrix Polio oraz wodorotlenek glinu (0,5 mg Al³⁺) w Infanrix-IPV. Wszystkie szczepionki mają postać mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań, co jest charakterystyczne dla preparatów adsorbowanych na glinie.
antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, inaktywowany wirus polio, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, preparat szczepionkowy, stymulacja odpowiedzi immunologicznej, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przypominająca, toksoid krztuścowy, właściwości farmakokinetyczne, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, obecny w szczepionce PENTAXIM w dawce 10 mikrogramów i skoniugowany z toksoidem tężcowym, stanowi kluczowy element immunoprofilaktyki u dzieci. Preparat ten jest dedykowany wyłącznie populacji pediatrycznej i zawiera również toksoid błoniczy (≥20 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3 (odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D). Ze względu na brak badań dotyczących wpływu na płodność oraz fakt, że szczepionka nie jest przeznaczona dla osób w wieku reprodukcyjnym, nie istnieją dane kliniczne dotyczące jej stosowania w ciąży i laktacji.
Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, immunoprofilaktyka, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, populacja pediatryczna, szczepienie ochronne, toksoid, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Kaszel – Epidemiologia
Kaszel jest jednym z najczęstszych objawów zgłaszanych w praktyce klinicznej, stanowiąc około 30 milionów wizyt rocznie w USA, z przewlekłym kaszlem (trwającym >8 tygodni) dotykającym około 9,6% dorosłej populacji globalnie. Przewlekły kaszel jest silnie powiązany z paleniem tytoniu, astmą oraz POChP, a jego częstość występowania wzrasta z wiekiem, szczególnie u kobiet w wieku 40-69 lat. Niewyjaśniony przewlekły kaszel (UCC), charakteryzujący się nadwrażliwością neuronalną i dysfunkcją neuroimmunologiczną, stanowi 0,4-1,3% populacji dorosłych i 1,4-8,7% przypadków przewlekłego kaszlu w opiece podstawowej. UCC ma istotny wpływ psychospołeczny i jest trudny do leczenia. Epidemiologia kaszlu wykazuje zmienność regionalną i demograficzną, a także znaczące wyzwania metodologiczne w badaniach, co utrudnia porównywalność danych. Przewlekły kaszel generuje znaczne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej, z rocznymi kosztami sięgającymi średnio 4038 USD na pacjenta, w porównaniu do 1833 USD u osób bez kaszlu.
Bordetella pertussis, gorączka, idiopatyczne włóknienie płuc, inhibitory ACE, kaszel ostry, kaszel podostry, kaszel przewlekły, krztusiec, nadzór syndromiczny, niewyjaśniony przewlekły kaszel, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekły kaszel, pulmonolog, refluks żołądkowo-przełykowy, skala VAS, system nadzoru, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C – Interakcje
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C, stosowany w szczepionce NeisVac-C, nie powinien być mieszany z innymi szczepionkami w jednej strzykawce; jednoczesne podanie różnych szczepionek wymaga iniekcji w różne miejsca ciała. Badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podawanie polisacharydu meningokokowego z innymi szczepionkami, takimi jak toksoidy błoniczy i tężcowy, szczepionki przeciw krztuścowi (pełnokomórkowej wP i bezkomórkowej aP), Hib, IPV, MMR, szczepionkami przeciw pneumokokom (7-, 10-, 13-walentnymi) oraz sześciowalentną DTaP-IPV-HBV-Hib, nie powoduje istotnych klinicznie zaburzeń odpowiedzi immunologicznej. Wartości serokonwersji po szczepionce NeisVac-C wynosiły np. 95,7% przy podaniu miesiąc po toksoidzie tężcowym, w porównaniu do 100% przy podaniu jednoczesnym. Jednoczesne stosowanie z doustną szczepionką przeciw rotawirusom (RotaTeq) również nie wpływa negatywnie na odpowiedź immunologiczną i cechuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa.
Bordetella pertussis, dopełniacz króliczy, Haemophilus influenzae typ b, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C, serokonwersja, średnia geometryczna miana przeciwciał, szczepionka MMR, szczepionka NeisVac-C, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka RotaTeq, toksoid błoniczy i tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 3 – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Poliowirus typ 3 (szczep Saukett) jest kluczowym składnikiem inaktywowanej szczepionki Boostrix Polio, w której dawce 0,5 ml zawiera 32 jednostki antygenu D. Szczepionka ta, produkowana na hodowli komórkowej VERO, zawiera również inaktywowane antygeny poliowirusów typ 1 (szczep Mahoney, 40 jednostek antygenu D) oraz typ 2 (szczep MEF-1, 8 jednostek antygenu D), a także toksoidy błoniczy (≥2 jednostki międzynarodowe), tężcowy (≥20 jednostek międzynarodowych) i antygeny Bordetella pertussis. Wszystkie składniki są adsorbowane na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+). Preparat może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng/dawka) oraz fenyloalaniny (0,0298 µg/dawka), które nie wpływają na bezpieczeństwo stosowania.
Boostrix Polio, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany poliowirus, komórki Vero, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typ 3, reakcja poszczepienna, serotypy poliowirusa, sprawność psychomotoryczna, szczep Mahoney, szczep MEF-1, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca przeciwko błonicy, tężcowi oraz krztuścowi u pacjentów powyżej 4. roku życia. Preparat został klinicznie zweryfikowany pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności w grupie wiekowej 4–55 lat, co umożliwia jej szerokie zastosowanie u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Decyzja o podaniu szczepionki powinna być oparta na aktualnych, oficjalnych zaleceniach krajowych dotyczących szczepień ochronnych, uwzględniających epidemiologię oraz priorytety zdrowotne. Preparat dostępny jest w formie bezbarwnej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml) w ampułko-strzykawce, co ułatwia precyzyjne dawkowanie.
adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja toksyn, formaldehyd, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Właściwości farmakodynamiczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowy składnik antygenowy szczepionki przeciwkrztuścowej Adacel Polio, występując w dawce 5 µg na 0,5 ml zawiesiny do wstrzykiwań. W badaniach klinicznych wykazano wysoką immunogenność tych antygenów, z seropozytywnością osiągającą 100% u dzieci w wieku 3-5 lat, 99,5% u dzieci 5-6 lat oraz 99,8% u młodzieży i dorosłych w ciągu 4 tygodni od szczepienia. Długoterminowe obserwacje potwierdzają utrzymywanie się przeciwciał przeciw fimbriom na wysokim poziomie nawet do 10 lat po podaniu dawki przypominającej, z seropozytywnością wynoszącą odpowiednio do 100% u młodzieży i powyżej 93% u dorosłych. Poziomy przeciwciał wzrastają znacząco po szczepieniu, z GMC zwiększonym z 6,1 EU/ml do 149,6 EU/ml, co świadczy o silnej i trwałej odpowiedzi immunologicznej indukowanej przez fimbrie.
antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, hemaglutynina włókienkowa, indukowanie odpowiedzi immunologicznej, ochrona bierna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, seropozytywność, średnia geometryczna stężeń, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid krztuścowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie oskrzeli – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie oskrzeli obejmuje ostre i przewlekłe postaci, różniące się etiologią i mechanizmami patogenetycznymi. Ostre zapalenie oskrzeli (OZO) jest najczęściej wirusowe (>90%), wywoływane przez rhinowirusy, enterowirusy, wirusy grypy A i B, paragrypy, koronawirusy (w tym SARS-CoV-2), metapneumowirus i RSV. Bakterie, głównie atypowe (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae, Bordetella pertussis), stanowią 1-10% przypadków. Patogeneza OZO obejmuje zapalenie błony śluzowej oskrzeli, złuszczanie nabłonka, zwiększoną produkcję śluzu, upośledzenie klirensu śluzowo-rzęskowego oraz aktywację komórek zapalnych, co prowadzi do kaszlu, świszczącego oddechu i duszności. Przewlekłe zapalenie oskrzeli (PZO) definiuje się jako produktywny kaszel trwający ≥3 miesiące w roku przez ≥2 lata, najczęściej związane z paleniem tytoniu (90% pacjentów) i ekspozycją na zanieczyszczenia środowiskowe. W PZO obserwuje się hiperplazję komórek kubkowych, nadprodukcję śluzu, przewlekły naciek neutrofilowy i limfocytów T CD8+, przebudowę i włóknienie dróg oddechowych oraz oporność makrofagów na glikokortykosteroidy. Kluczową rolę odgrywa receptor EGFR, którego aktywacja indukuje ekspresję genów mucyny i hipersekrecję śluzu.
biofilm bakteryjny, Bordetella pertussis, Chlamydophila pneumoniae, cytokiny prozapalne, etiologia wirusowa, Haemophilus influenzae, hiperplazja komórek kubkowych, interferon gamma, klirens śluzowo-rzęskowy, lek rozszerzający oskrzela, mediatory zapalne, mukolityków, mycoplasma pneumoniae, naciek neutrofilów, ostre zapalenie oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, rozstrzenie oskrzeli, stan zapalny dróg oddechowych, steroid wziewny, stres mechaniczny, szlak JAK-STAT, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Davercin 150 mg/5 ml
Davercin, zawierający cykliczny 11,12-węglan erytromycyny w dawce 30 mg/ml zawiesiny doustnej o stężeniu 150 mg/5 ml, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania. Wskazany jest w leczeniu zakażeń dróg oddechowych wywołanych przez atypowe patogeny (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae), krztuśca (Bordetella pertussis) u niemowląt i dzieci oraz profilaktyce poekspozycyjnej. Skuteczny jest także w terapii zakażeń układu moczowego (Chlamydia trachomatis, Ureaplasma urealyticum), przewodu pokarmowego (Campylobacter jejuni, Campylobacter coli), a także zakażeń skóry i tkanek miękkich wywołanych przez Corynebacterium minutissimum, Haemophilus ducreyi oraz penicylinooporne szczepy Staphylococcus aureus. Davercin stanowi alternatywę dla penicylin w leczeniu paciorkowcowego zapalenia gardła, szkarlatyny, zakażeń pneumokokowych, błonicy, różycy, rzeżączki i wczesnej kiły, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na beta-laktamy.
antybiotyk alternatywny, antybiotyk makrolidowy, bakteryjne zapalenie wsierdzia, błonica, Bordetella pertussis, Campylobacter jejuni, Chlamydia pneumoniae, Chlamydia trachomatis, Corynebacterium diphtheriae, Corynebacterium minutissimum, etiologia zakażenia, Haemophilus ducreyi, kampylobakterioza, kiła wczesna, krztusiec, łupież rumieniowaty, mycoplasma pneumoniae, nadwrażliwość na antybiotyki, Neisseria gonorrhoeae, paciorkowcowe zapalenie gardła, patogen atypowy, różyca, rzeżączka, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szkarlatyna, Treponema pallidum, Ureaplasma urealyticum, wada zastawkowa serca, węglan erytromycyny, wrzód miękki, zapalenie cewki moczowej, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Przedawkowanie
Bordetella pertussis jest składnikiem aktywnym szczepionki DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowej) w postaci zawiesiny inaktywowanego szczepu, obecnym w dawce nie mniejszej niż 4 j.m. na 0,5 ml. Szczepionka DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana jest pakowana w jednodawkowe opakowania zawierające dokładnie 0,5 ml, co znacząco ogranicza ryzyko przedawkowania. Produkt ma postać białej lub prawie białej zawiesiny, co umożliwia wizualną kontrolę przed podaniem. Przedawkowanie jest mało prawdopodobne, jednak teoretycznie nadmierna dawka mogłaby zwiększyć ryzyko i nasilenie działań niepożądanych, zarówno miejscowych (związanych z nadmiarem antygenu Bordetella pertussis i adjuwantu wodorotlenku glinu), jak i ogólnoustrojowych, przy dawce przekraczającej standardowe 0,5 ml zawiesiny i 4 j.m. antygenu.
- Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Właściwości farmakokinetyczne
W przypadku szczepionki DTP zawierającej inaktywowany szczep Bordetella pertussis, nie określono klasycznych parametrów farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), gdyż nie mają one zastosowania klinicznego dla tego typu preparatów. Zawartość Bordetella pertussis w dawce 0,5 ml wynosi co najmniej 4 j.m., a składnik ten jest adsorbowany na wodorotlenku glinu uwodnionym (≤0,7 mg Al³⁺), co wpływa na jego właściwości biologiczne i dystrybucję. Szczepionka występuje jako biała lub prawie biała zawiesina do wstrzykiwań, co determinuje jej właściwości fizykochemiczne i interakcje z układem immunologicznym po podaniu.
ADME, badanie immunogenności, Bordetella pertussis, immunogenność, inaktywowane komórki bakteryjne, inaktywowany szczep Bordetella pertussis, jednostka międzynarodowa, skuteczność kliniczna, szczepionka bakteryjna, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa, układ immunologiczny, właściwości fizykochemiczne, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana
DTP-szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana zawiera minimalnie 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego (60 j.m. w badaniu na myszach) oraz 4 j.m. inaktywowanego Bordetella pertussis w dawce 0,5 ml. Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego w celu wykluczenia przeciwwskazań. Szczepienie wymaga zapewnienia możliwości natychmiastowego leczenia wstrząsu anafilaktycznego. U pacjentów z niedoborami odporności lub immunosupresją zaleca się przesunięcie szczepienia do zakończenia terapii oraz kontrolę poziomu przeciwciał po immunizacji. Szczególną ostrożność należy zachować u wcześniaków urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży, monitorując czynność oddechową przez 48-72 godziny po szczepieniu w warunkach szpitalnych ze względu na ryzyko bezdechu.
badanie lekarskie, bezdech, Bordetella pertussis, immunogenność, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, przeciwciała przeciwbłonicze, przeciwciała przeciwtężcowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja gorączkowa, reakcja niepożądana, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa, szczepionka skoniugowana przeciw pneumokokom, tiomersal, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały, wstrząs anafilaktyczny, wywiad lekarski, zaburzenia krzepliwości krwi - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Toksoid krztuścowy, będący kluczowym składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciwkrztuścowych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach przedklinicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury, króliki), nie wykazały istotnych działań niepożądanych poza umiarkowanymi reakcjami miejscowymi. Dawkowanie toksoidu w badanych szczepionkach waha się od 2,5 µg (Adacel) do 25 µg (Infanrix-IPV), a niezależnie od dawki nie stwierdzono szczególnego ryzyka toksycznego. Szczególnie istotne są dane dotyczące wpływu na reprodukcję i rozwój zarodkowo-płodowy, które nie wskazują na negatywny wpływ na płodność, przebieg ciąży ani rozwój postnatalny, co potwierdzają badania dla preparatów takich jak Boostrix, Adacel czy Boostrix Polio.
badanie bezpieczeństwa, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, detoksykacja toksyny, działanie niepożądane, profil bezpieczeństwa, reakcja miejscowa, rozwój postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, szczepionka Boostrix, szczepionka przeciwkrztuścowa bezkomórkowa, szczepionka Tdap, szczepionka wieloskładnikowa, toksoid krztuścowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na płodność - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana) jest podawana w dawce 0,5 ml zawierającej minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego (badanie na świnkach morskich) lub 60 j.m. (badanie na myszach), co najmniej 4 j.m. inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis oraz do 0,7 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwantu. Podstawowy schemat szczepienia obejmuje 4 dawki: trzy pierwsze podawane w odstępach 6-8 tygodni w pierwszych 6 miesiącach życia dziecka oraz dawkę przypominającą w 2. roku życia. Uzupełnienie szczepienia jest możliwe do 3. roku życia, jeśli pierwotny schemat nie został zrealizowany terminowo.
adjuwant, Bordetella pertussis, inaktywowany szczep, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podskórne podanie szczepionki, Program Szczepień Ochronnych, przednioboczna część uda, schemat szczepienia, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie krzepliwości krwi, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Tdap Szczepionka to adsorbowana szczepionka skojarzona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawierająca oczyszczone toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.) oraz krztuścowy (20 µg) adsorbowane na 0,5 mg Al(OH)₃. Badania kliniczne obejmowały populacje w wieku 5-55 lat, wykazując wysoką odpowiedź immunologiczną z poziomem przeciwciał przeciw błonicy i tężcowi ≥0,1 j.m./ml u 98,5-100% uczestników, co koreluje z ochroną. W przypadku krztuśca, chociaż serologiczna korelacja z ochroną nie jest określona, odpowiedź po szczepieniu przypominającym anty-PT wynosiła 92-97,4%, a stężenia przeciwciał anty-PT (GMC) wahały się od 74,2 do 223 j.m./ml, co potwierdza immunogenność składnika krztuścowego identycznego z bezkomórkową szczepionką pediatryczną.
Ochrona przeciw błonicy i tężcowi utrzymuje się co najmniej 10 lat, zgodnie z obowiązującymi standardami, natomiast czas trwania ochrony przeciw krztuścowi nie jest precyzyjnie określony, choć dane obserwacyjne wskazują na brak istotnego spadku ochrony w ciągu pierwszych 5 lat po szczepieniu. Istotnym czynnikiem wpływającym na skuteczność szczepienia przeciw krztuścowi jest poziom przeciwciał przed podaniem dawki przypominającej, a ryzyko braku odpowiedzi immunologicznej jest wyższe u osób w wieku 40-55 lat. Wyniki te podkreślają znaczenie indywidualizacji strategii szczepień oraz monitorowania odpowiedzi immunologicznej w starszych grupach wiekowych.
Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, dawka przypominająca szczepionki, korelacja serologiczna, odpowiedź immunologiczna, przeciwciała anty-PT, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Fimbrie typu 2 i 3, stanowiące kluczowe antygeny bakterii Bordetella pertussis, są składnikiem szczepionki ADACEL w dawce 5 mikrogramów na podanie. W skład szczepionki wchodzą również toksoidy błoniczy, tężcowy i krztuścowy oraz inne antygeny, adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al3+), co zapewnia powolne uwalnianie i minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. Dane kliniczne nie wykazują istotnego wpływu szczepionki, w tym fimbrii typu 2 i 3, na funkcje neuromotoryczne, zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Brak jest udokumentowanych działań niepożądanych wpływających na funkcje poznawcze lub motoryczne, a całościowa ocena bezpieczeństwa nie wskazuje na klinicznie istotne zaburzenia tych zdolności.
Adacel, antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, funkcje neuromotoryczne, funkcje psychomotoryczne, hemaglutynina włókienkowa, objawy poszczepienne, pertaktyna, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix Polio to adsorbowana szczepionka o zmniejszonej zawartości antygenów, przeznaczona do profilaktyki błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowa) oraz poliomyelitis (inaktywowana). Jedna dawka wynosi 0,5 ml i zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutyninę włókienkową 8 µg, pertaktynę 2,5 µg oraz inaktywowane poliowirusy typ 1 (40 jednostek antygenu D), typ 2 (8 jednostek antygenu D) i typ 3 (32 jednostki antygenu D). Szczepionka jest wskazana dla osób powyżej 3 roku życia, w tym kobiet ciężarnych w II i III trymestrze, i powinna być podawana domięśniowo, najlepiej w mięsień naramienny, z zachowaniem aseptyki. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 3 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Schemat szczepienia obejmuje podanie pojedynczej dawki 0,5 ml, z zaleceniem uzupełnienia cyklu szczepień u młodzieży i dorosłych niezaszczepionych lub z nieukończonym cyklem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, poprzez dwie dodatkowe dawki podawane odpowiednio 1 i 6 miesięcy po dawce pierwszej. Boostrix Polio może być również stosowana w profilaktyce poekspozycyjnej u osób z ryzykiem tężca, które wcześniej przeszły szczepienie podstawowe toksoidem tężcowym, z jednoczesnym podaniem immunoglobuliny przeciwtężcowej. Powtórne szczepienia należy wykonywać zgodnie z oficjalnymi wytycznymi. Szczepionka może zawierać śladowe ilości fenyloalaniny, formaldehydu, neomycyny, polimyksyny oraz kwasu para-aminobenzoesowego, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunoglobulina przeciwtężcowa, inaktywowany poliowirus, kobieta ciężarna, kwas para-aminobenzoesowy, mięsień naramienny, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, polimyksyna, poliomyelitis, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, technika aseptyczna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie krtani – Etiologia i przyczyny
Zapalenie krtani (laryngitis) to stan zapalny obejmujący struny głosowe, prowadzący do ich obrzęku i zaburzeń fonacyjnych. Ostre zapalenie krtani, trwające poniżej 3 tygodni, jest najczęściej wywołane infekcjami wirusowymi (około 90% przypadków), z dominującymi patogenami takimi jak rhinowirusy, wirusy paragrypy (szczególnie paragrypa-1 u dzieci), wirusy grypy, RSV, koronawirusy (w tym SARS-CoV-2) oraz adenowirusy. U pacjentów powyżej 5. roku życia infekcje paragrypy stanowią 21%, rhinowirusem 15%, wirusem grypy 3%, a adenowirusem 3% przypadków. Infekcje bakteryjne, choć rzadsze, mogą być pierwotne lub wtórne, z udziałem patogenów takich jak Staphylococcus aureus (MSSA i MRSA), Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarrhalis, Streptococcus pyogenes oraz Bordetella pertussis. U pacjentów immunosupresyjnych należy rozważyć także infekcje grzybicze (Candida albicans, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans) oraz inne wirusy (np. HSV, HIV). Czynniki nieinfekcyjne ostrego zapalenia krtani obejmują nadmierne obciążenie głosu, które prowadzi do mikrourazów i stanu zapalnego strun głosowych.
adenowirus, amyloidoza, błonica, błonicze zapalenie krtani, Bordetella pertussis, Candida albicans, Corynebacterium diphtheriae, Cryptococcus neoformans, gruźlica krtani, Haemophilus influenzae, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, krup, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium tuberculosis, nowotwór krtani, ostre zapalenie krtani, porażenie strun głosowych, postnasal drip, przewlekłe zapalenie krtani, przewlekłe zapalenie zatok, refluks krtaniowo-gardłowy, refluks żołądkowo-przełykowy, respiratory syncytial virus, reumatoidalne zapalenie stawów, rhinowirus, sarkoidoza, SARS-CoV-2, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, struny głosowe, toczeń rumieniowaty układowy, wirus grypy, wirus paragrypy, zapalenie krtani, zapalenie nagłośni, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV jest wskazana do stosowania jako szczepienie uzupełniające i przypominające przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis u dzieci w wieku od 16 miesięcy do 13 lat, które uprzednio przeszły szczepienie pierwotne. Każda dawka 0,5 ml zawiera toksoid błoniczy (≥ 30 j.m.), toksoid tężcowy (≥ 40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy (25 μg), hemaglutyninę włókienkową (25 μg) oraz pertaktynę (8 μg). Ponadto, szczepionka zawiera inaktywowane wirusy polio trzech typów: typ 1 (szczep Mahoney) – 40 jednostek antygenu D, typ 2 (szczep MEF-1) – 8 jednostek antygenu D oraz typ 3 (szczep Saukett) – 32 jednostki antygenu D. Antygeny są adsorbowane na 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺), co wzmacnia odpowiedź immunologiczną. Produkt jest dostępny w formie mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułkostrzykawce i może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, a także < 0,07 ng kwasu para-aminobenzoesowego oraz 0,036 μg fenyloalaniny, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Komponenty wirusowe namnażane są w hodowli komórkowej VERO.
adjuwant, Bordetella pertussis, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, kalendarz szczepień, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, szczepienie podstawowe, szczepienie uzupełniające, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań