Bordetella pertussis
Bordetella pertussis to Gram-ujemna bakteria odpowiedzialna za krztusiec (koklusz), wysoce zakaźną chorobę układu oddechowego. Patogen ten wytwarza liczne czynniki wirulencji, w tym toksynę krztuścową, cytotrachealna toksynę, adenylcyklazę hemolizyna oraz fimbrie, które umożliwiają adhezję do nabłonka oddechowego i zaburzają funkcje układu immunologicznego.
Zakażenie B. pertussis charakteryzuje się trzema fazami klinicznymi: nieżytową (kataralna), napadową i zdrowienia. Faza napadowa objawia się charakterystycznymi napadami kaszlu zakończonymi głośnym wdechem (tzw. „pianiem”). U niemowląt choroba może przebiegać atypowo, z bezdechami zamiast napadów kaszlu, co stanowi zagrożenie życia.
Diagnostyka opiera się na badaniach PCR, posiewach oraz serologii. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię makrolidami (azytromycyna, klarytromycyna, erytromycyna), które eliminują bakterie i zmniejszają zakaźność, choć mogą nie wpływać na przebieg objawów, jeśli są wdrożone późno. Profilaktyka obejmuje szczepienia (DTP/DTaP/Tdap), które wymagają regularnych dawek przypominających z uwagi na stopniowy spadek odporności poszczepiennej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap, zawierająca 0,5 ml dawki z oczyszczonymi toksoidami błoniczym (≥2 j.m.), tężcowym (≥20 j.m.) oraz krztuścowym (20 µg), adsorbowana na 0,5 mg Al(OH)₃, jest stosowana w profilaktyce błonicy, tężca i krztuśca. W praktyce klinicznej szczególną uwagę należy zwrócić na jej stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa szczepionki Tdap w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach nie dostarczają wystarczających informacji o potencjalnym ryzyku dla rozrodczości. Z tego względu szczepienie kobiet ciężarnych powinno być rozważane wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być indywidualnie dostosowana do pacjentki. Podobnie, brak jest specyficznych badań dotyczących wpływu szczepionki na niemowlęta karmione piersią, co wymaga ostrożnej analizy korzyści i ryzyka przed podaniem szczepionki kobietom karmiącym.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, formaldehyd, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, szczepionka Tdap, szczepionka żywa atenuowana, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Wskazania do stosowania
Polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (Hib) skoniugowany z toksoidem tężcowym jest kluczowym składnikiem szczepionki PENTAXIM, występującym w dawce 10 mikrogramów na 0,5 ml dawkę. Szczepionka ta jest przeznaczona do profilaktyki inwazyjnych zakażeń Hib, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznica, zapalenie tkanki łącznej, stawów oraz nagłośni, które stanowią poważne zagrożenie zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci. Immunogenność polisacharydu Hib jest zwiększona dzięki koniugacji z toksoidem tężcowym, co umożliwia skuteczną odpowiedź immunologiczną u dzieci od 6. tygodnia życia. Schemat szczepień obejmuje szczepienie pierwotne u niemowląt oraz szczepienie uzupełniające w drugim roku życia, co jest niezbędne dla uzyskania optymalnej ochrony.
błonica, Bordetella pertussis, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, immunoprofilaktyka, inwazyjna choroba Hib, inwazyjne zakażenie, krztusiec, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae typu b, posocznica, profilaktyka pierwotna, szczepionka Pentaxim, tężec, toksoid tężcowy, zakażenie Hib, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Interakcje
Pertaktyna, jako kluczowy antygen Bordetella pertussis, jest składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciwkrztuścowych, takich jak Adacel (3 µg pertaktyny), Boostrix (2,5 µg), Infanrix-IPV (8 µg) oraz ich wariantów skojarzonych. Badania kliniczne potwierdzają możliwość jednoczesnego podawania tych szczepionek z innymi preparatami, w tym inaktywowaną szczepionką przeciw grypie, szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, szczepionką przeciw poliomyelitis, rekombinowaną szczepionką przeciw HPV, szczepionkami przeciw meningokokom (MenACWY), MMR/V oraz szczepionką przeciw ospie wietrznej i Haemophilus influenzae typu b. W większości przypadków nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji wpływających na skuteczność ochrony, choć obserwowano obniżone średnie geometryczne mian przeciwciał (GMT) lub stężenia (GMC) dla niektórych antygenów, w tym pertaktyny, bez znaczenia klinicznego. Zaleca się podawanie szczepionek w różne kończyny oraz uwzględnienie możliwych interakcji z lekami immunosupresyjnymi, które mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną.
antygeny krztuśca, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, grypa sezonowa, Haemophilus influenzae, hemaglutynina włókienkowa, lek immunosupresyjny, meningokoki, odpowiedź immunologiczna, odra, ospa wietrzna, pertaktyna, poliomyelitis, półpasiec, reakcja poszczepienna, różyczka, świnka, szczepionka HPV, szczepionka przeciwkrztuścowa, szczepionka skojarzona, układ immunologiczny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie odporności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Przedkliniczne badania toksyczności swoistej szczepionki DTP, zawierającej toksoid błoniczy (≥30 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m. w modelu świnki morskiej, ≥60 j.m. w modelu myszy białej) oraz inaktywowany szczep Bordetella pertussis (≥4 j.m.), nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka. Szczepionka w formie zawiesiny do wstrzykiwań, adsorbowana na wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺), była testowana na różnych modelach zwierzęcych, które potwierdziły jej bezpieczeństwo i odpowiednią potencję immunologiczną.