Interakcje
Pertaktyna

Pertaktyna, jako kluczowy antygen Bordetella pertussis, jest składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciwkrztuścowych, takich jak Adacel (3 µg pertaktyny), Boostrix (2,5 µg), Infanrix-IPV (8 µg) oraz ich wariantów skojarzonych. Badania kliniczne potwierdzają możliwość jednoczesnego podawania tych szczepionek z innymi preparatami, w tym inaktywowaną szczepionką przeciw grypie, szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, szczepionką przeciw poliomyelitis, rekombinowaną szczepionką przeciw HPV, szczepionkami przeciw meningokokom (MenACWY), MMR/V oraz szczepionką przeciw ospie wietrznej i Haemophilus influenzae typu b. W większości przypadków nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji wpływających na skuteczność ochrony, choć obserwowano obniżone średnie geometryczne mian przeciwciał (GMT) lub stężenia (GMC) dla niektórych antygenów, w tym pertaktyny, bez znaczenia klinicznego. Zaleca się podawanie szczepionek w różne kończyny oraz uwzględnienie możliwych interakcji z lekami immunosupresyjnymi, które mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną.

Interakcje pertaktyny z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pertaktyna, będąca jednym z kluczowych antygenów Bordetella pertussis, jest składnikiem szczepionek przeciwkrztuścowych typu bezkomórkowego, najczęściej występującym w połączeniu z innymi antygenami w szczepionkach skojarzonych. Interakcje pertaktyny z innymi produktami leczniczymi należy rozpatrywać w kontekście całej szczepionki zawierającej ten antygen. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę możliwych interakcji szczepionek zawierających pertaktynę z innymi produktami leczniczymi.1

Jednoczesne podawanie z innymi szczepionkami

Szczepionki zawierające pertaktynę, takie jak Adacel, Adacel Polio, Boostrix, Boostrix Polio czy Infanrix-IPV, mogą być podawane jednocześnie z wieloma innymi preparatami szczepionkowymi. Wyniki badań klinicznych wykazały brak istotnych klinicznie interakcji mogących wpływać na skuteczność ochrony poszczególnych antygenów.2 3

W przypadku szczepionki Adacel, zawierającej 3 mikrogramy pertaktyny, udokumentowano możliwość jednoczesnego podawania z następującymi preparatami:4

5

Szczepionka Adacel Polio, również zawierająca pertaktynę w ilości 3 mikrogramów, może być podawana jednocześnie z:6

  • Inaktywowaną szczepionką przeciw grypie – badania kliniczne potwierdziły bezpieczeństwo u osób w wieku 60 lat i starszych
  • Szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
  • Rekombinowaną szczepionką przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego

7

W przypadku szczepionki Boostrix, która zawiera 2,5 mikrograma pertaktyny, potwierdzono możliwość jednoczesnego podania z:8

  • Szczepionką przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego
  • Szczepionkami skoniugowanymi przeciw meningokokom grup A, C, W-135 oraz Y (MenACWY) – badania u osób w wieku 9-25 lat
  • Inaktywowanymi, bezadiuwantowymi szczepionkami przeciw grypie sezonowej – badania u osób w wieku 19-64 lat oraz 65 lat i starszych
  • Nieżywą szczepionką przeciw półpaścowi – badania u osób w wieku 50 lat i starszych

9

W przypadku szczepionki Boostrix Polio (pertaktyna 2,5 mikrograma) udokumentowano możliwość jednoczesnego podawania z:10

11

Szczepionka Infanrix-IPV, zawierająca 8 mikrogramów pertaktyny, może być podawana równocześnie z:12

13

Obserwowane interakcje przy jednoczesnym podawaniu

Chociaż w większości przypadków nie stwierdzono istotnych klinicznie interferencji przy jednoczesnym podawaniu szczepionek zawierających pertaktynę z innymi preparatami, zaobserwowano pewne specyficzne oddziaływania:14 15

  • Przy jednoczesnym podawaniu Adacel Polio ze szczepionką przeciw HPV obserwowano tendencję do niższych średnich geometrycznych mian przeciwciał (GMT) anty-HPV, jednak bez istotnego klinicznego znaczenia
  • Przy jednoczesnym podawaniu Boostrix ze szczepionkami przeciw meningokokom grup A, C, W-135 oraz Y zaobserwowano niższe średnie geometryczne stężenia (GMCs) dla antygenów krztuśca, w tym pertaktyny, ale bez istotnej klinicznie interferencji
  • Przy jednoczesnym podawaniu Boostrix ze szczepionką przeciw grypie zaobserwowano niższe GMCs dla antygenów krztuścowych: hemaglutyniny włókienkowej (FHA) i pertaktyny (PRN), jednak bez istotnej klinicznie interferencji
  • Przy jednoczesnym podawaniu Boostrix z nieżywą szczepionką przeciw półpaścowi zaobserwowano niższe GMC dla antygenu pertaktyny, jednak bez istotnej klinicznie interferencji

16 17

Zasady jednoczesnego podawania

Przy jednoczesnym podawaniu szczepionek zawierających pertaktynę z innymi preparatami należy przestrzegać następujących zasad:18 19

  • Jednoczesne podawanie szczepionek musi być wykonane w różne kończyny
  • Szczepionki zawierające pertaktynę, jako szczepionki inaktywowane, mogą być podawane jednocześnie z innymi szczepionkami lub immunoglobulinami wstrzykiwanymi w inne miejsce ciała, zgodnie z powszechnie przyjętymi wytycznymi w sprawie szczepień

20 21

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Stosowanie leków immunosupresyjnych może wpływać na odpowiedź immunologiczną na szczepionki zawierające pertaktynę. U pacjentów otrzymujących tego rodzaju terapię może nie pojawić się prawidłowa odpowiedź immunologiczna na składniki szczepionki, w tym na pertaktynę.22 23 24

Interakcje z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktów leczniczych zawierających pertaktynę nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem. Pertaktyna jako składnik szczepionek bezkomórkowych przeciw krztuścowi nie wchodzi w bezpośrednie interakcje z alkoholem etylowym.25 26

Należy jednak pamiętać, że alkohol może wpływać na układ odpornościowy i teoretycznie może zmniejszać odpowiedź immunologiczną na szczepienia. Nadmierne spożycie alkoholu, zwłaszcza przewlekłe, może osłabiać funkcjonowanie układu immunologicznego i potencjalnie zmniejszać skuteczność szczepionek, w tym tych zawierających pertaktynę. Ponadto alkohol może nasilać działania niepożądane po szczepieniu, takie jak bóle głowy czy osłabienie.

Zaleca się, aby w dniu szczepienia oraz dzień po nim nie spożywać alkoholu, aby uniknąć nakładania się ewentualnych efektów ubocznych szczepionki z działaniem alkoholu. Jest to szczególnie istotne u osób, które mogą doświadczać silniejszych reakcji poszczepiennych.

Tabela interakcji szczepionek zawierających pertaktynę

Produkt lub grupa produktów leczniczych Rodzaj interakcji Zalecenia Poziom istotności
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Potencjalne obniżenie średnich geometrycznych mian przeciwciał (GMT) anty-HPV bez istotnego klinicznego znaczenia. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Niski
Inaktywowana szczepionka przeciw grypie Możliwe niższe GMCs dla antygenów krztuścowych (FHA i PRN) bez istotnej klinicznie interferencji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Niski
Szczepionka przeciw meningokokom grup A, C, W-135, Y (MenACWY) Niższe GMCs dla antygenów krztuśca, w tym pertaktyny, bez istotnej klinicznie interferencji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Niski
Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B Brak istotnych interakcji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Bardzo niski
Szczepionka przeciw poliomyelitis (inaktywowana lub doustna) Brak istotnych interakcji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Bardzo niski
Szczepionka przeciw odrze, śwince, różyczce (MMR) Brak istotnych interakcji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Bardzo niski
Szczepionka przeciw ospie wietrznej Brak istotnych interakcji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Bardzo niski
Nieżywa szczepionka przeciw półpaścowi Niższe GMC dla antygenu PRN bez istotnej klinicznie interferencji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Niski
Szczepionka przeciwko zakażeniom wywoływanym przez Haemophilus influenzae typ b Brak istotnych interakcji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Bardzo niski
Immunoglobuliny Brak udokumentowanych interakcji. Można podawać jednocześnie w różne miejsca ciała. Bardzo niski
Leki immunosupresyjne Możliwe zmniejszenie odpowiedzi immunologicznej na antygeny szczepionki, w tym pertaktynę. Pacjenci mogą nie uzyskać prawidłowej odpowiedzi immunologicznej. Decyzję o szczepieniu podejmuje lekarz. Wysoki
Alkohol Brak bezpośrednich danych dotyczących interakcji. Teoretycznie może osłabiać odpowiedź immunologiczną i nasilać działania niepożądane. Zaleca się unikanie spożycia alkoholu w dniu szczepienia oraz dzień po nim. Umiarkowany

Zasady podawania szczepionek zawierających pertaktynę w kontekście interakcji

Przy podawaniu szczepionek zawierających pertaktynę należy przestrzegać następujących zasad ogólnych:27 28

  1. Przy jednoczesnym podawaniu z innymi szczepionkami, należy wykonywać wstrzyknięcia w różne kończyny
  2. Należy uwzględnić możliwe interakcje z lekami immunosupresyjnymi, które mogą osłabiać odpowiedź poszczepienną
  3. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu u pacjentów z zaburzeniami odporności
  4. Pomimo braku udokumentowanych istotnych klinicznie interakcji z większością preparatów, należy monitorować pacjenta pod kątem wystąpienia potencjalnych działań niepożądanych
  5. W przypadku konieczności jednoczesnego podania z innymi preparatami nieuwzględnionymi w badaniach, należy kierować się ogólnymi zasadami dotyczącymi szczepień szczepionkami inaktywowanymi

29 30

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl