antygeny krztuśca
Antygeny krztuśca to struktury białkowe znajdujące się w komórkach bakterii Bordetella pertussis, które są rozpoznawane przez układ odpornościowy organizmu człowieka. Najważniejsze z nich to toksyna krztuścowa (PT), hemaglutynina włókienkowa (FHA), pertaktyna (PRN) oraz fimbrie (FIM). Antygeny te odgrywają kluczową rolę w patogenezie choroby oraz są istotnym elementem diagnostyki i profilaktyki krztuśca.
Toksyna krztuścowa (PT) jest głównym czynnikiem wirulencji B. pertussis, powodującym charakterystyczne objawy krztuśca, w tym napadowy kaszel. FHA odpowiada za przyleganie bakterii do komórek nabłonka dróg oddechowych, ułatwiając kolonizację. Pertaktyna i fimbrie również uczestniczą w procesie adhezji bakterii do tkanek gospodarza. Wykrywanie przeciwciał przeciwko tym antygenom stanowi podstawę diagnostyki serologicznej krztuśca.
Współczesne szczepionki przeciw krztuścowi, zarówno komórkowe (wP), jak i bezkomórkowe (aP), zawierają antygeny B. pertussis w różnych konfiguracjach. Szczepionki bezkomórkowe najczęściej zawierają oczyszczoną toksynę krztuścową, FHA, pertaktynę oraz fimbrie. Monitorowanie zmienności antygenowej B. pertussis ma istotne znaczenie w kontekście skuteczności szczepionek i możliwości ucieczki immunologicznej bakterii, co może prowadzić do ponownego wzrostu zachorowań na krztusiec.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka Adacel Polio (Tdap-IPV) jest adsorbowaną, bezkomórkową szczepionką łączoną przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis, przeznaczoną do stosowania jako dawka przypominająca u osób powyżej 3. roku życia po zakończeniu podstawowego cyklu szczepień. W jednej dawce 0,5 ml zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 5 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek) i 3 (26 jednostek). Preparat zawiera także fosforan glinu (1,5 mg, 0,33 mg Al³⁺) jako adsorbent. Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, glutaraldehydu, antybiotyków (streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B) oraz albuminy surowicy bydlęcej, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów z alergiami.
albumina surowicy bydlęcej, ampułko-strzykawka, antygeny krztuśca, bierna ochrona przed krztuścem, błonica tężec krztusiec poliomyelitis, czynne uodpornienie, dawka przypominająca, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, nadwrażliwość na składniki szczepionki, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna B, streptomycyna, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie podstawowe, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Przeciwwskazania stosowania
Toksoid błoniczy, będący kluczowym składnikiem szczepionek przeciw błonicy, posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na toksoid błoniczy lub inne składniki szczepionek, w tym substancje pomocnicze i pozostałości procesu produkcji, takie jak formaldehyd, glutaraldehyd, neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B oraz albumina surowicy bydlęcej. Reakcje nadwrażliwości po wcześniejszym podaniu szczepionek zawierających toksoid błoniczy stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do dalszych dawek. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania neurologiczne, takie jak encefalopatia o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po szczepieniu antygenami krztuśca, postępująca encefalopatia oraz inne choroby neurologiczne o progresywnym przebiegu. Dodatkowo, u pacjentów z przejściową trombocytopenią lub powikłaniami neurologicznymi po wcześniejszych szczepieniach przeciw błonicy i/lub tężcowi, stosowanie toksoidu błoniczego jest niewskazane.
albumina surowicy bydlęcej, antygeny krztuśca, choroba zakaźna, drgawki gorączkowe, encefalopatia o nieznanej etiologii, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, formaldehyd, glutaraldehyd, immunologia kliniczna, immunoprofilaktyka, infekcja górnych dróg oddechowych, krzyk mózgowy, nadwrażliwość na substancję czynną, neomycyna, polimyksyna B, postępująca encefalopatia, powikłania neurologiczne, profilaktyka błonicy, przejściowa trombocytopenia, reakcja nadwrażliwości, streptomycyna, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Interakcje
Pertaktyna, jako kluczowy antygen Bordetella pertussis, jest składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciwkrztuścowych, takich jak Adacel (3 µg pertaktyny), Boostrix (2,5 µg), Infanrix-IPV (8 µg) oraz ich wariantów skojarzonych. Badania kliniczne potwierdzają możliwość jednoczesnego podawania tych szczepionek z innymi preparatami, w tym inaktywowaną szczepionką przeciw grypie, szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, szczepionką przeciw poliomyelitis, rekombinowaną szczepionką przeciw HPV, szczepionkami przeciw meningokokom (MenACWY), MMR/V oraz szczepionką przeciw ospie wietrznej i Haemophilus influenzae typu b. W większości przypadków nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji wpływających na skuteczność ochrony, choć obserwowano obniżone średnie geometryczne mian przeciwciał (GMT) lub stężenia (GMC) dla niektórych antygenów, w tym pertaktyny, bez znaczenia klinicznego. Zaleca się podawanie szczepionek w różne kończyny oraz uwzględnienie możliwych interakcji z lekami immunosupresyjnymi, które mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną.
antygeny krztuśca, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, grypa sezonowa, Haemophilus influenzae, hemaglutynina włókienkowa, lek immunosupresyjny, meningokoki, odpowiedź immunologiczna, odra, ospa wietrzna, pertaktyna, poliomyelitis, półpasiec, reakcja poszczepienna, różyczka, świnka, szczepionka HPV, szczepionka przeciwkrztuścowa, szczepionka skojarzona, układ immunologiczny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie odporności