pinealocyt
Pinealocyt to główny typ komórek budujących szyszynkę (łac. corpus pineale, ang. pineal gland), niewielki gruczoł dokrewny zlokalizowany w międzymózgowiu. Pinealocyty są odpowiedzialne za produkcję melatoniny – hormonu regulującego rytm dobowy organizmu, który jest syntetyzowany z serotoniny przy udziale enzymów N-acetylotransferazy serotoninowej (NAT) i hydroksyindolo-O-metylotransferazy (HIOMT).
Wyróżnia się dwa podstawowe typy pinealocytów: jasne (typu I) i ciemne (typu II). Pinealocyty jasne charakteryzują się dużym jądrem komórkowym, niewielką ilością cytoplazmy i licznymi wypustkami cytoplazmatycznymi. Pinealocyty ciemne mają mniejsze jądro komórkowe i więcej cytoplazmy. Aktywność wydzielnicza pinealocytów podlega rytmowi dobowemu i jest hamowana przez światło, które dociera do szyszynki drogą siatkówkowo-podwzgórzową.
Zaburzenia funkcjonowania pinealocytów mogą prowadzić do dysregulacji rytmu dobowego, zaburzeń snu, sezonowych zaburzeń nastroju oraz być związane z rozwojem nowotworów szyszynki (pinealoma). Badania sugerują również udział tych komórek w procesach adaptacji organizmu do zmian środowiskowych, modulacji układu immunologicznego oraz hamowaniu rozwoju niektórych typów nowotworów poprzez działanie przeciwutleniające melatoniny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pineoblastoma – Patofizjologia i mechanizm
Pineoblastoma to rzadki, wysoce złośliwy nowotwór mózgu IV stopnia WHO, wywodzący się z komórek szyszynki, głównie u dzieci ze średnim wiekiem zachorowania około 6 lat. Charakteryzuje się wysokim potencjałem inwazyjnym i rozsiewem drogą płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF) w 45% przypadków. Molekularnie wyróżnia się pięć podgrup: miRNA processing altered 1 i 2 (z mutacjami w genach DICER1, DROSHA, DGCR8), RB1 altered (z mutacjami lub utratą RB1 oraz zyskiem miR-17/92) oraz MYC/FOXR2 activated (z amplifikacją MYC i nadekspresją FOXR2). Wskaźniki przeżycia 5-letniego różnią się istotnie między podgrupami: PB-miRNA2 osiąga 100%, PB-miRNA1 70%, PB-RB1 około 30%, a PB-MYC/FOXR2 jedynie 20%. Histopatologicznie guz składa się z gęsto upakowanych małych okrągłych komórek o wysokim stosunku jądrowo-cytoplazmatycznym, z częstą martwicą i wysokim wskaźnikiem mitotycznym.
autofagosom, czynnik transkrypcyjny, dysregulacja mikroRNA, lek przeciwdepresyjny trójcykliczny, mutacja linii germinalnej, mutacja sporadyczna, nowotwór mózgu, pinealocyt, płyn mózgowo-rdzeniowy, profilowanie metylacji DNA, przerzut nowotworowy, reaktywna forma tlenu, siatkówczak, stopień złośliwości nowotworu, stosunek jądrowo-cytoplazmatyczny, subtotalna resekcja, supresor nowotworowy, szlak molekularny, terapia ukierunkowana, wskaźnik przeżycia - Leksykon chorób i schorzeń
Pineoblastoma – Etiologia i przyczyny
Pineoblastoma to złośliwy guz szyszynki mózgu, sklasyfikowany jako nowotwór WHO stopnia IV, charakteryzujący się szybkim wzrostem i możliwością szerzenia się do tkanek oraz płynu mózgowo-rdzeniowego. Etiologia pineoblastoma wiąże się z mutacjami genetycznymi, zarówno germinalnymi, jak i sporadycznymi, obejmującymi m.in. geny RB1, DICER1, DROSHA oraz PDE4DIP, a także dysregulację mikroRNA. Mutacje te prowadzą do niekontrolowanego wzrostu pinealocytów, komórek szyszynki odpowiedzialnych za produkcję melatoniny. Pineoblastoma dzieli się na cztery podtypy molekularne, różniące się wiekiem wystąpienia i rokowaniem: zmiany w przetwarzaniu mikroRNA typu 1 i 2, mutacje RB1 (szyszynkowy siatkówczak) oraz aktywacja MYC i/lub FOXR2. Wiek pacjenta, obecność mutacji oraz podtyp molekularny mają kluczowe znaczenie dla przebiegu choroby i odpowiedzi na leczenie.
kod genetyczny, komórka zarodkowa, melatonina, mikro-RNA, mutacja, mutacja germinalna, mutacja sporadyczna, nowotwór złośliwy, pinealocyt, pineocytoma, płyn mózgowo-rdzeniowy, radioterapia, siatkówczak, szyszynka mózgu, transformacja złośliwa, utrata heterozygotyczności, zespół DICER1, zespół Li-Fraumeni