mutacja

Mutacja to trwała zmiana w sekwencji nukleotydów DNA, która może prowadzić do modyfikacji struktury lub funkcji białka. Jest to kluczowy mechanizm zmienności genetycznej, odgrywający istotną rolę zarówno w patogenezie chorób, jak i w procesach ewolucyjnych.

W kontekście medycznym mutacje klasyfikuje się na kilka typów: punktowe (substytucje pojedynczych nukleotydów), insercje (wstawienie dodatkowych nukleotydów), delecje (utrata fragmentu DNA) oraz rearanżacje (zmiany w strukturze chromosomów). Szczególnie istotny jest podział na mutacje germalne, dziedziczone przez potomstwo, oraz somatyczne, ograniczone do określonych tkanek i niedziedziczone.

Konsekwencje kliniczne mutacji zależą od ich lokalizacji w genomie oraz wpływu na funkcję białka. Mutacje mogą być bezobjawowe (ciche), powodować choroby monogenowe (np. mukowiscydoza, hemofilia), zwiększać predyspozycję do chorób wieloczynnikowych lub odgrywać kluczową rolę w procesie nowotworzenia. Identyfikacja patogennych mutacji ma fundamentalne znaczenie w diagnostyce molekularnej, poradnictwie genetycznym oraz w doborze spersonalizowanych metod terapeutycznych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl