zespół deficytu uwagi

Zespół deficytu uwagi (ADD – Attention Deficit Disorder) lub częściej diagnozowany zespół deficytu uwagi z nadruchliwością (ADHD – Attention Deficit Hyperactivity Disorder) to zaburzenie neurorozwojowe charakteryzujące się trudnościami w utrzymaniu uwagi, impulsywnością oraz w przypadku ADHD – nadruchliwością. Zaburzenie to ma podłoże neurobiologiczne i związane jest z dysfunkcją w obszarze płatów czołowych mózgu oraz zaburzeniami w przekaźnictwie neuroprzekaźników (głównie dopaminy i noradrenaliny).

Diagnoza zespołu deficytu uwagi opiera się na kryteriach zawartych w klasyfikacjach DSM-5 lub ICD-11. Objawy muszą utrzymywać się przez co najmniej 6 miesięcy, występować w co najmniej dwóch środowiskach (np. szkoła i dom) oraz istotnie wpływać na funkcjonowanie pacjenta. Ważne jest wykluczenie innych zaburzeń mogących dawać podobne objawy, takich jak zaburzenia lękowe, depresja czy zaburzenia ze spektrum autyzmu.

Leczenie zespołu deficytu uwagi ma charakter wielokierunkowy i obejmuje farmakoterapię (leki psychostymulujące jak metylofenidat, atomoksetyna czy guanfacyna), psychoedukację, terapię behawioralną, trening umiejętności społecznych oraz modyfikacje w środowisku domowym i szkolnym. Nieleczony zespół deficytu uwagi może prowadzić do trudności edukacyjnych, problemów w relacjach społecznych, niskiej samooceny oraz zwiększonego ryzyka uzależnień i zaburzeń psychicznych w dorosłości.

Wbrew powszechnym stereotypom, zespół deficytu uwagi nie jest wyłącznie zaburzeniem wieku dziecięcego – u około 60-70% pacjentów objawy utrzymują się w wieku dorosłym, choć mogą zmieniać swoją manifestację kliniczną. U dorosłych nadruchliwość często przekształca się w wewnętrzny niepokój, a problemy z uwagą mogą prowadzić do trudności zawodowych i organizacyjnych.