hipowitaminoza A
Hipowitaminoza A to stan niedoboru witaminy A w organizmie, który może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, szczególnie dotyczących narządu wzroku. Witamina A jest kluczowym składnikiem odżywczym rozpuszczalnym w tłuszczach, niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania wzroku, układu odpornościowego oraz utrzymania integralności nabłonków.
Klinicznie hipowitaminoza A objawia się początkowo kurzą ślepotą (zaburzenia widzenia o zmierzchu), która może postępować do kseroftalmii (suchość spojówek i rogówki), punktowego zwyrodnienia rogówki (plamy Bitota), a w ciężkich przypadkach do keratomalacji (rozmiękania rogówki) prowadzącej do ślepoty. Niedobór witaminy A wpływa również na zmniejszenie odporności na infekcje oraz zaburzenia wzrostu i rozwoju u dzieci.
Przyczyny hipowitaminozy A obejmują niedostateczną podaż witaminy A w diecie, zaburzenia wchłaniania tłuszczów (np. w chorobach trzustki, wątroby, dróg żółciowych), przewlekłe biegunki oraz stany zwiększonego zapotrzebowania na witaminę A (ciąża, karmienie piersią, stany zapalne). Diagnostyka opiera się na ocenie objawów klinicznych oraz pomiarze stężenia retinolu w surowicy krwi.
Leczenie hipowitaminozy A polega na suplementacji preparatami witaminy A w dawkach dostosowanych do wieku i stanu klinicznego pacjenta. W krajach rozwijających się stosuje się programy profilaktyki poprzez podawanie wysokich dawek witaminy A dzieciom zagrożonym niedoborem. Należy pamiętać, że zarówno niedobór, jak i nadmiar witaminy A mogą mieć poważne konsekwencje zdrowotne, dlatego suplementacja powinna odbywać się pod kontrolą lekarską.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Askarioza – Leczenie
Askarioza, wywołana przez Ascaris lumbricoides, wymaga leczenia farmakologicznego u wszystkich pacjentów, niezależnie od obecności objawów, aby zapobiec powikłaniom migracji pasożytów. Leki pierwszego wyboru to albendazol (400 mg jednorazowo u pacjentów powyżej 12 miesiąca życia, 200 mg u dzieci 1-2 lata), mebendazol (100 mg 2x/d przez 3 dni lub 500 mg jednorazowo) oraz iwermektyna (150-200 μg/kg jednorazowo). Pyrantel pamoate (11 mg/kg, max 1 g) jest preferowany u kobiet w ciąży ze względu na potencjalną teratogenność benzimidazoli. Skuteczność leczenia jest wysoka, z redukcją jaj pasożyta w kale na poziomie 96-100% do 60 dni po terapii. Leki są generalnie dobrze tolerowane, choć mogą wywoływać działania niepożądane, takie jak nudności, wymioty czy bóle brzucha. W fazie płucnej leczenie jest objawowe, a farmakoterapia przeciwpasożytnicza zwykle nie jest wskazana ze względu na ryzyko nasilonego zapalenia płuc.
albendazol, Ascaris lumbricoides, askarioza, askarioza dróg żółciowych, badanie parazytologiczne kału, benzimidazole, bronchodilatator, chemoprofilaktyka, glista ludzka, glistnica, hipowitaminoza A, ileostomia, iwermektyna, kortykosteroid, laparotomia, lek przeciwpasożytniczy, martwica jelita, mebendazol, niedrożność jelit, nitazoksanid, pyrantel pamoate, sonda nosowo-żołądkowa, zaburzenia wchłaniania, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie trzustki, zespół Löfflera - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Etiologia i przyczyny
Odra jest wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez jednoniciowy, osłonkowy wirus RNA z rodzaju Morbillivirus (Paramyxoviridae). Naturalnym gospodarzem jest wyłącznie człowiek, a transmisja odbywa się głównie drogą powietrzno-kropelkową, z okresem zakaźności od 4 dni przed do 4 dni po wystąpieniu wysypki. Ryzyko zakażenia u osób niezaszczepionych i podatnych sięga 90% przy bliskim kontakcie. Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu obejmują niedożywienie (szczególnie niedobór witaminy A), immunosupresję, wiek <5 lat lub >30 lat oraz współistniejące choroby. Epidemiologia odry jest ściśle związana z poziomem wyszczepialności; pomimo dostępności skutecznej szczepionki, w 2023 roku odra spowodowała około 107 500 zgonów, głównie u dzieci poniżej 5 roku życia.
amnezja immunologiczna, droga powietrzno-kropelkowa, dysfagia, hipowitaminoza A, immunosupresja, komórki dendrytyczne, limfocyty, morbillivirus, nosicielstwo bezobjawowe, odporność populacyjna, odporność poszczepienna, odporność zbiorowa, odra, paramyxoviridae, podostre stwardniające zapalenie mózgu, rezerwuar zwierzęcy, serokonwersja, SSPE, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, wirus odry, wirus RNA, wysypka odropodobna, zapalenie naczyń