paramyxoviridae
Paramyxoviridae to rodzina wirusów RNA posiadających osłonkę lipidową, odpowiedzialnych za szereg istotnych klinicznie chorób u ludzi i zwierząt. Do tej rodziny należą m.in. wirusy odry, świnki (nagminnego zapalenia przyusznic), parainfluenzy, wirus syncytialny (RSV) oraz wirusy Nipah i Hendra.
Wirusy z rodziny Paramyxoviridae posiadają pojedynczą nić RNA o ujemnej polarności, która jest otoczona nukleokapsydem o symetrii helikalnej. Ich genom koduje zazwyczaj 6-10 białek, w tym białka strukturalne, niestrukturalne oraz enzymy niezbędne do replikacji wirusa. Charakterystyczną cechą tych wirusów jest zdolność do wywoływania fuzji komórkowej i tworzenia syncytiów.
Zakażenia wirusami Paramyxoviridae szerząc się głównie drogą kropelkową, często prowadzą do chorób układu oddechowego. Diagnostyka opiera się na metodach molekularnych (PCR), serologicznych oraz hodowli wirusów. W profilaktyce niektórych zakażeń (odra, świnka) skutecznie stosuje się szczepionki, natomiast możliwości leczenia przyczynowego są ograniczone, zazwyczaj sprowadzając się do leczenia objawowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Etiologia i przyczyny
Odra jest wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez jednoniciowy, osłonkowy wirus RNA z rodzaju Morbillivirus (Paramyxoviridae). Naturalnym gospodarzem jest wyłącznie człowiek, a transmisja odbywa się głównie drogą powietrzno-kropelkową, z okresem zakaźności od 4 dni przed do 4 dni po wystąpieniu wysypki. Ryzyko zakażenia u osób niezaszczepionych i podatnych sięga 90% przy bliskim kontakcie. Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu obejmują niedożywienie (szczególnie niedobór witaminy A), immunosupresję, wiek <5 lat lub >30 lat oraz współistniejące choroby. Epidemiologia odry jest ściśle związana z poziomem wyszczepialności; pomimo dostępności skutecznej szczepionki, w 2023 roku odra spowodowała około 107 500 zgonów, głównie u dzieci poniżej 5 roku życia.
amnezja immunologiczna, droga powietrzno-kropelkowa, dysfagia, hipowitaminoza A, immunosupresja, komórki dendrytyczne, limfocyty, morbillivirus, nosicielstwo bezobjawowe, odporność populacyjna, odporność poszczepienna, odporność zbiorowa, odra, paramyxoviridae, podostre stwardniające zapalenie mózgu, rezerwuar zwierzęcy, serokonwersja, SSPE, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, wirus odry, wirus RNA, wysypka odropodobna, zapalenie naczyń - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Patofizjologia i mechanizm
Wirus odry (MeV) to wysoce zakaźny wirus RNA z rodziny Paramyxoviridae, który infekuje wyłącznie ludzi, powodując ogólnoustrojowe zakażenie z charakterystyczną plamisto-grudkową wysypką oraz przejściową immunosupresją. Kluczowe białka osłonki, F (fuzyjne) i H (hemaglutyninowe), umożliwiają fuzję z komórkami gospodarza i wiązanie z receptorami CD150 (SLAM) na komórkach immunologicznych oraz nektyną-4 na komórkach nabłonkowych. Po początkowej replikacji w nabłonku dróg oddechowych i regionalnych węzłach chłonnych, wirus rozprzestrzenia się do układu limfoidalnego i różnych narządów, wywołując dwie fazy wiremii. Adaptacyjna odpowiedź immunologiczna usuwa wirusa i prowadzi do dożywotniej odporności, jednak infekcja wywołuje głęboką immunosupresję, w tym tzw. amnezję immunologiczną, trwającą średnio 27 miesięcy, podczas której dochodzi do deplecji komórek pamięci CD150+ T i B, co zwiększa podatność na zakażenia oportunistyczne i powikłania bakteryjne.
amnezja immunologiczna, białko fuzyjne, białko hemaglutyninowe, demielinizacja, genotypowanie wirusa, immunosupresja, komórki dendrytyczne, komórki nabłonkowe, limfocyty, morbillivirus, nukleoproteina, oligodendrocyty, paramyxoviridae, plamki Koplika, podostre stwardniające zapalenie mózgu, polimeraza RNA, receptory rozpoznające wzorce, receptory toll-podobne, szczepionka MMR, wiremia, wirus odry, witamina A, wysypka plamisto-grudkowa, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączki krwotoczne – Etiologia i przyczyny
Gorączki krwotoczne to ciężkie, ogólnoustrojowe choroby wirusowe wywoływane przez wirusy z rodzin Arenaviridae, Bunyaviridae, Filoviridae i Flaviviridae, charakteryzujące się uszkodzeniem układu naczyniowego, zaburzeniami krzepnięcia i wysoką śmiertelnością (do 90%). Wirusy te to otoczkowe RNA z pojedynczą nicią, utrzymujące się w rezerwuarach zwierzęcych (gryzonie, nietoperze, naczelne) lub przenoszone przez wektory (kleszcze, komary). Przenoszenie następuje przez kontakt z płynami ustrojowymi, ukąszenia wektorów, spożycie skażonej żywności lub drogą kropelkową i seksualną. Epidemiologia jest ściśle związana z geograficznym rozmieszczeniem rezerwuarów i wektorów, a ryzyko zakażenia wzrasta w obszarach endemicznych Afryki, Azji i Ameryki Południowej, szczególnie przy ekspozycji zawodowej i kontaktach z zakażonymi osobami lub zwierzętami.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, Arenaviridae, bioterroryzm, Bunyaviridae, burza cytokinowa, czynnik martwicy nowotworów alfa, Filoviridae, Flaviviridae, gorączka krwotoczna, gorączka krwotoczna krymsko-kongijska, gorączka Lassa, hantawirus, interferon, interleukina, komórka dendrytyczna, komórka NK, małopłytkowość, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, paramyxoviridae, patogeneza, płyn ustrojowy, reaktywna forma tlenu, rezerwuar zwierzęcy, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, skąpomocz, śródbłonek naczyniowy, tropizm komórkowy, układ naczyniowy, układ sercowo-naczyniowy, wektor choroby zakaźnej, wirus dengi, wirus Ebola, wirus RNA, wskaźnik śmiertelności, wstrząs septyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie wirusowe, żółta gorączka - Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Etiologia i przyczyny
Szczepionka MMR, zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest wysoce skutecznym środkiem profilaktycznym przeciwko tym trzem zakaźnym chorobom wirusowym, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, głuchota, ślepota czy zespół różyczki wrodzonej (CRS). Skuteczność jednej dawki szczepionki wynosi 93% dla odry, 78% dla świnki oraz 97% dla różyczki, natomiast dwie dawki zwiększają ochronę do 97% (odra) i 88% (świnka), zapewniając około 99% ochrony przed odrą i różyczką. Szczepionka stymuluje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał, które chronią przed naturalnym zakażeniem, a ochrona rozwija się w ciągu 2 tygodni od podania. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania, takie jak ciąża, ciężkie zaburzenia odporności oraz reakcje alergiczne na składniki szczepionki, a także na konieczność konsultacji lekarskiej w przypadku umiarkowanej lub ciężkiej choroby z gorączką, niedawnej transfuzji czy historii drgawek.
AIDS, anafilaksja, atenuowane wirusy, białaczka, białaczka limfoblastyczna, choroba Hodgkina, drgawki, hipogammaglobulinemia, kortykosteroidy, małopłytkowość, morbillivirus, odporność zbiorowiskowa, paramyxoviridae, przeciwciała, samoistne poronienie, szczepionka MMR, szpiczak mnogi, terapia immunosupresyjna, wirus odry, wirus różyczki, wirus świnki, zaburzenia spektrum autyzmu, zaćma wrodzona, zakażenie HIV, zapalenie gruczołów ślinowych, zapalenie jąder, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie ucha, zapalenie zatok, zapalna choroba jelit, zespół różyczki wrodzonej - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Odra to wysoce zakaźna choroba wirusowa wywoływana przez Morbillivirus z rodziny Paramyxoviridae, charakteryzująca się gorączką powyżej 38,3°C (101°F), kaszlem, nieżytem nosa, zapaleniem spojówek oraz charakterystyczną plamisto-grudkową wysypką pojawiającą się 7-14 dni po ekspozycji. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, obecności plamek Koplika oraz badaniach serologicznych, w tym testach na przeciwciała IgM i PCR z wymazów z jamy nosowo-gardłowej. Odra może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie mózgu, a także wtórne infekcje bakteryjne, szczególnie u dzieci poniżej 5 lat, dorosłych powyżej 20 lat, kobiet ciężarnych i osób z obniżoną odpornością. Leczenie jest objawowe, obejmuje kontrolę gorączki, nawodnienie, suplementację witaminą A (zmniejszającą śmiertelność o około 50%) oraz leczenie powikłań bakteryjnych antybiotykami. Kluczowe jest monitorowanie parametrów życiowych, stanu układu oddechowego i skóry oraz stosowanie środków izolacyjnych przez minimum 4 dni od pojawienia się wysypki.
badania serologiczne, bakteryjne zapalenie płuc, hipertermia, hipoksja, immunosupresja, krup, leczenie onkologiczne, nawodnienie dożylne, niska masa urodzeniowa, obniżona odporność, okres inkubacji, paramyxoviridae, plamki Koplika, poronienie, przeciwciała IgM, respirator N95, suplementacja witaminy A, szczepionka MMR, szczepionka żywa, szczepionka żywa atenuowana, wysypka plamisto-grudkowa, zakażenie wtórne, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie krtani, zapalenie mózgu, zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Świnka – Etiologia i przyczyny
Świnka (parotitis epidemica) jest chorobą wirusową wywołaną przez Mumps orthorubulavirus z rodziny Paramyxoviridae, charakteryzującą się zakażeniem ślinianek przyusznych oraz możliwością zajęcia ośrodkowego układu nerwowego. Okres inkubacji wynosi średnio 16-18 dni (zakres 12-25 dni). Wirus przenosi się drogą kropelkową oraz przez kontakt z zakażoną śliną, a zakaźność trwa od 1-7 dni przed objawami do 5-9 dni po ich wystąpieniu, ze szczytem zakaźności 2 dni przed i 5 dni po pojawieniu się obrzęku ślinianek. Czynniki ryzyka obejmują brak szczepienia, wiek (2-12 lat), przebywanie w zatłoczonych miejscach, podróże do regionów o niskim wskaźniku szczepień oraz immunosupresję. Pomimo powszechnych szczepień, obserwuje się wzrost zachorowań, co wiąże się z zanikiem odporności poszczepiennej, niepełnym schematem szczepień oraz stosowaniem mniej skutecznych szczepów szczepionkowych.
choroba samoograniczająca, droga kropelkowa, hodowla wirusowa, jednostronna głuchota, neurotropowy, niepłodność, nukleokapsyd, obniżona odporność, okres inkubacji, oophoritis, orchitis, ośrodkowy układ nerwowy, paramyxoviridae, płyn mózgowo-rdzeniowy, poronienie, replikacja wirusa, szczepionka MMR, wada wrodzona, wirus RNA, wirus świnki, wskaźnik śmiertelności, wtórna wiremia, zapalenie gruczołów ślinowych, zapalenie jąder, zapalenie jajników, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ślinianek przyusznych, zapalenie trzustki