FPIES
FPIES (Food Protein-Induced Enterocolitis Syndrome) to nieimmunoglobulinowa reakcja nadwrażliwości pokarmowej, która manifestuje się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego. Schorzenie to występuje najczęściej u niemowląt i małych dzieci, choć rzadko może dotyczyć również dorosłych.
Charakterystycznymi objawami FPIES są wymioty (pojawiające się zwykle 1-4 godziny po spożyciu uczulającego pokarmu), biegunka, czasem z domieszką krwi, odwodnienie oraz bladość. W ciężkich przypadkach może dojść do hipotonii i wstrząsu. W przeciwieństwie do klasycznych alergii IgE-zależnych, FPIES nie powoduje typowych objawów alergicznych jak wysypka czy świąd.
Najczęstszymi alergenami wywołującymi FPIES są białka mleka krowiego i soi, choć reakcję mogą powodować również ryż, owies, jęczmień, drób, ryby, jaja oraz niektóre owoce i warzywa. Diagnostyka opiera się głównie na wywiadzie klinicznym, gdyż standardowe testy alergiczne (skórne, IgE) są zazwyczaj ujemne. W przypadkach wątpliwych stosuje się kontrolowane próby prowokacyjne pod nadzorem specjalisty.
Leczenie FPIES polega na eliminacji uczulającego pokarmu z diety. Wraz z wiekiem u większości dzieci rozwija się tolerancja na alergeny, co umożliwia stopniowe wprowadzanie wcześniej eliminowanych pokarmów, zwykle między 3. a 5. rokiem życia. W ostrych reakcjach może być konieczne leczenie objawowe, w tym nawodnienie dożylne, a w ciężkich przypadkach podanie glikokortykosteroidów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia pokarmowa – Objawy
Alergia pokarmowa to immunologiczna reakcja na białka pokarmowe, która może manifestować się od łagodnych objawów, takich jak świąd jamy ustnej, pokrzywka, obrzęk tkanek, do ciężkich, zagrażających życiu stanów, w tym anafilaksji. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu kilku minut do 2 godzin po ekspozycji na alergen, choć mogą wystąpić opóźnione reakcje do 72 godzin. Anafilaksja wymaga natychmiastowego podania epinefryny i hospitalizacji. Wyróżnia się także alergie IgE-pośredniczone oraz nie-IgE-pośredniczone, takie jak FPIES czy FPIAP, które charakteryzują się wolniejszym początkiem i dłuższym czasem trwania objawów, głównie ze strony układu pokarmowego. Czynniki nasilające reakcje to m.in. ilość alergenu, wysiłek fizyczny, astma oraz spożycie alkoholu. W diagnostyce i leczeniu kluczowe jest rozróżnienie alergii pokarmowej od nietolerancji pokarmowej, które różnią się mechanizmem immunologicznym i ryzykiem anafilaksji.
adrenalina, alergia pokarmowa, alergiczne zapalenie odbytnicy, anafilaksja, anafilaksja indukowana wysiłkiem, angioedema, astma, choroba trzewna, egzema, epinefryna, FPIAP, FPIES, nietolerancja pokarmowa, obrzęk warg, opryszczkowate zapalenie skóry, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej, reakcja alergiczna, reakcja dwufazowa, reakcja układu odpornościowego, spadek ciśnienia krwi, świszczący oddech, zespół alergii jamy ustnej - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na mleko – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Alergia na mleko krowie (CMA) jest jedną z najczęstszych alergii pokarmowych u dzieci, charakteryzującą się często przejściowym przebiegiem, jednak nabywanie tolerancji na białka mleka krowiego następuje później niż wcześniej sądzono. Dane wskazują, że około 50% dzieci nabywa tolerancję przed 5 rokiem życia, a mediana wieku nabywania tolerancji w grupie z atopowym zapaleniem skóry wynosi 67 miesięcy. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi utrzymywania się alergii są: natychmiastowe reakcje alergiczne, współistniejąca astma, obecność innych alergii pokarmowych oraz wysokie poziomy swoistych IgE (≥10,5 kU/L) i duże średnice bąbli w testach skórnych (≥9 mm). Swoiste IgE i testy skórne wykazują wysoką wartość predykcyjną (PPV >90%) w ocenie utrzymywania się alergii, a dodatkowo biomarkery immunologiczne, takie jak obniżona liczba limfocytów T regulatorowych (Treg), podwyższona częstość limfocytów T CD4+ wydzielających IL-4 oraz niski poziom witaminy D (<40 ng/ml) po pierwszej reakcji alergicznej, są istotnymi wskaźnikami prognostycznymi (AUC do 0,85). Model matematyczny opracowany przez Vanto i wsp. pozwala przewidywać nabycie tolerancji do 4 roku życia na podstawie nasilenia objawów i wyników testów immunologicznych.
alergia IgE-zależna, alergia na mleko krowie, alergia nie-IgE-zależna, alergia pokarmowa, anafilaksja, astma, atopowe zapalenie skóry, białko mleka krowiego, biomarker, choroba atopowa, czynnik prognostyczny, dodatnia wartość predykcyjna, doustna immunoterapia, drabina mleczna, FPIES, interwencja terapeutyczna, limfocyt T CD4+, limfocyt T regulatorowy, reakcja niepożądana, swoiste IgE, test skórny, wartość prognostyczna, witamina D, zaburzenie immunologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia pokarmowa – Etiologia i przyczyny
Alergia pokarmowa to nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna na białka pokarmowe, głównie mediowana przez przeciwciała IgE (alergia IgE-zależna), choć występują także formy nie-IgE-zależne i mieszane. Mechanizm polega na wytwarzaniu specyficznych IgE, które przy kolejnym kontakcie z alergenem powodują degranulację komórek tucznych i bazofilów, uwalniając histaminę i inne mediatory zapalne. Najczęstsze alergeny to mleko krowie, jaja, orzeszki ziemne, orzechy drzewne, ryby, skorupiaki, pszenica, soja oraz sezam (uznany za główny alergen od 2021 r.). Objawy pojawiają się zwykle w ciągu minut do 2 godzin (alergia IgE-zależna) lub z opóźnieniem do kilku godzin (alergia nie-IgE-zależna). Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne (ok. 80% ryzyka dziedziczone), obecność atopii, egzemę, astmę oraz czynniki środowiskowe, takie jak higiena, mikrobiom jelitowy i dieta. Wprowadzenie pokarmów alergizujących między 4. a 6. miesiącem życia, zwłaszcza u niemowląt z wysokim ryzykiem, może zmniejszyć ryzyko rozwoju alergii, co potwierdzają badania, np. LEAP dotyczące orzeszków ziemnych.
alergen, alergen pokarmowy, alergia IgE-zależna, alergia nie-IgE-zależna, alergia pokarmowa, anafilaksja, AZS, bazofil, egzema, FPIES, hipoteza higieniczna, histamina, immunoglobulina E, immunoterapia doustna, komórka tuczna, mastocyt, mediator chemiczny, mikrobiom jelitowy, nadwrażliwość typu I, obrzęk naczynioruchowy, PFAS, przeciwciało IgE, reaktywność krzyżowa, tolerancja immunologiczna, uczulenie, wstrząs anafilaktyczny, zespół alergii jamy ustnej