mediator chemiczny

Mediator chemiczny, znany również jako neuroprzekaźnik lub neurotransmiter, to substancja chemiczna uwalniana z zakończeń nerwowych, która umożliwia przekazywanie sygnałów między komórkami nerwowymi (neuronami) oraz między neuronami a innymi komórkami docelowymi, takimi jak komórki mięśniowe czy gruczołowe.

Do głównych mediatorów chemicznych w organizmie należą: acetylocholina, noradrenalina, dopamina, serotonina, GABA (kwas gamma-aminomasłowy), glutaminian, glicyna oraz neuropeptydy. Każdy z nich pełni specyficzną funkcję w przekazywaniu sygnałów w układzie nerwowym, wpływając na różne procesy fizjologiczne i behawioralne.

Zaburzenia w syntezie, uwalnianiu, działaniu lub degradacji mediatorów chemicznych są związane z wieloma schorzeniami neurologicznymi i psychiatrycznymi, takimi jak choroba Parkinsona (niedobór dopaminy), depresja (zaburzenia serotoniny i noradrenaliny), schizofrenia (dysregulacja dopaminy i glutaminianu) czy myasthenia gravis (nieprawidłowe działanie acetylocholiny na poziomie złącza nerwowo-mięśniowego).

Znajomość działania mediatorów chemicznych ma kluczowe znaczenie w farmakoterapii. Wiele leków psychotropowych, neurologicznych i innych działa poprzez modulację systemów neurotransmiterów, wpływając na ich syntezę, uwalnianie, wiązanie z receptorami lub proces degradacji.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl