kwas 3-hydroksyizowalerianowy
Kwas 3-hydroksyizowalerianowy (3-HIVA) to organiczny związek chemiczny, metabolit leucyny, który występuje naturalnie w organizmie człowieka. Jest to ważny biomarker używany w diagnostyce medycznej, szczególnie w kontekście wrodzonych zaburzeń metabolicznych.
Podwyższone stężenie kwasu 3-hydroksyizowalerianowego w moczu i krwi może wskazywać na deficyt enzymu 3-metylokrotonoilo-CoA karboksylazy, co prowadzi do rozwoju kwasicy 3-metylokrotonoiloglicynowej – rzadkiej choroby metabolicznej dziedziczonej autosomalnie recesywnie. Ten biomarker może być również podwyższony w przypadku niedoboru biotyny, ponieważ biotyna jest kofaktorem dla wspomnianego enzymu.
Diagnostyka laboratoryjne poziomu kwasu 3-hydroksyizowalerianowego przeprowadzana jest najczęściej za pomocą chromatografii gazowej sprzężonej ze spektrometrią mas (GC-MS) lub techniką tandemowej spektrometrii mas (MS/MS). Badanie to jest istotnym elementem diagnostyki przesiewowej noworodków w kierunku wrodzonych wad metabolizmu oraz w diagnostyce różnicowej kwasic organicznych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Kwasica izowalerianowa (IVA) to rzadkie, autosomalnie recesywne zaburzenie metaboliczne spowodowane mutacjami w genie IVD, prowadzące do niedoboru enzymu dehydrogenazy izowalerylo-CoA. Skutkuje to zaburzeniem metabolizmu leucyny i akumulacją toksycznych metabolitów, takich jak kwas izowalerianowy, kwas 3-hydroksyizowalerianowy, izowalerylokarnityna (C5) oraz izowaleryloglicyna (IVG), które wykazują działanie neurotoksyczne. Choroba manifestuje się w różnych fenotypach: ostrej postaci noworodkowej z ciężką kwasicą metaboliczną, encefalopatią, leukopenią, neutropenią i trombocytopenią, przewlekłej postaci przerywanej z napadowymi epizodami dekompensacji metabolicznej oraz łagodnej, często bezobjawowej formie wykrywanej w badaniach przesiewowych noworodków. Częstość występowania IVA wynosi około 1:230 000 urodzeń w USA, z różnicami regionalnymi (np. 1:62 500 w Niemczech). Diagnostyka opiera się na podwyższonym poziomie C5-karnityny w surowicy oraz obecności charakterystycznych metabolitów w moczu, potwierdzana badaniami molekularnymi genu IVD. Wczesne rozpoznanie i leczenie, zwłaszcza dzięki badaniom przesiewowym noworodków, znacząco poprawiają rokowanie i zmniejszają ryzyko uszkodzenia mózgu.
badania przesiewowe noworodków, dehydrogenaza izowalerylo-CoA, dekompensacja metaboliczna, dziedziczenie autosomalne recesywne, encefalopatia, gen IVD, hiperamonemia, hipoglikemia, izowalerylo-glicyna, izowaleryloglicyna, izowalerylokarnityna, kryzys metaboliczny, kwas 3-hydroksyizowalerianowy, kwas izowalerianowy, kwasica izowalerianowa, kwasica metaboliczna, kwasy organiczne w moczu, leucyna, leukopenia, neutropenia, spektrometria masowa, stres kataboliczny, stres oksydacyjny, supresja szpiku kostnego, terapia genowa, trombocytopenia, zaburzenia elektrolitowe -
Leksykon chorób i schorzeń
Kwasica izowalerianowa (IVA) to autosomalnie recesywne zaburzenie metabolizmu leucyny, spowodowane defektem enzymu dehydrogenazy izowalerylo-CoA (gen IVD, chromosom 15q14-15). Diagnostyka opiera się na badaniach przesiewowych noworodków (około 5. dnia życia) z wykorzystaniem tandemowej spektrometrii mas (MS/MS), wykrywającej podwyższone stężenie acylokarnityny C5 (izowalerylokarnityny). Wartości C5 powyżej punktu odcięcia wskazują na podejrzenie IVA, jednak konieczna jest dalsza weryfikacja. Diagnostyka potwierdzająca obejmuje analizę kwasów organicznych w moczu (GC-MS) wykazującą podwyższone wydalanie izowaleryloglikolu (IVG) i 3-hydroksyizowalerianowego (3-HIVA), profil acylokarnityn we krwi, badania molekularne genu IVD oraz ocenę aktywności enzymu w fibroblastach lub leukocytach. W trakcie epizodów dekompensacji metabolicznej stężenie IVG w moczu wynosi 2000-9000 mmol/mol kreatyniny, a po stabilizacji 1000-3000 mmol/mol kreatyniny. Mutacja c.932C>T (p.A282V) wiąże się z łagodną postacią choroby, wykrywaną głównie w badaniach przesiewowych.
amniopunkcja, badanie przesiewowe noworodków, biopsja kosmówki, chromatografia gazowa, dehydrogenaza izowalerylo-CoA, dekompensacja metaboliczna, diagnostyka prenatalna, dieta niskobiałkowa, dietetyk metaboliczny, gen IVD, izowalerylokarnityna, kryzys metaboliczny, kwas 3-hydroksyizowalerianowy, kwas izowalerianowy, kwasica izowalerianowa, kwasica ketonowa, kwasy organiczne w moczu, L-karnityna, leucyna, ostra postać noworodkowa, płyn owodniowy, profil acylokarnityn, sekwencjonowanie nowej generacji, sekwencjonowanie Sangera, spektrometria mas, spektrometria mas tandemowa
