adiuwant
Adiuwant to substancja dodawana do preparatów farmaceutycznych lub szczepionek, której zadaniem jest wzmocnienie lub ukierunkowanie odpowiedzi immunologicznej organizmu na antygen. W kontekście szczepionek adiuwanty pozwalają na zmniejszenie ilości antygenu potrzebnego do wywołania odporności oraz wydłużenie czasu działania preparatu.
Mechanizmy działania adiuwantów obejmują m.in. powolne uwalnianie antygenu z miejsca iniekcji (efekt depot), aktywację komórek prezentujących antygen, stymulację produkcji cytokin prozapalnych oraz wzmocnienie odpowiedzi humoralnej i komórkowej. Najczęściej stosowanymi adiuwantami są związki glinu (wodorotlenek glinu, fosforan glinu), emulsje olejowe, lipopolisacharydy oraz nowsze formulacje jak kompleksy immunostymulujące (ISCOMs) czy systemy adiuwantowe (np. AS01, AS03, AS04).
W praktyce klinicznej adiuwanty odgrywają kluczową rolę w poprawie skuteczności szczepionek, szczególnie u osób z obniżoną odpornością, seniorów oraz w przypadku szczepionek zawierających oczyszczone lub rekombinowane antygeny. Dobór odpowiedniego adiuwantu zależy od typu szczepionki, drogi podania oraz pożądanego profilu odpowiedzi immunologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Euvax B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml szczepionka 1-dawkowa dla dzieci; 1 dawka (0,5 ml)
W praktyce klinicznej podanie szczepionki EUVAX B przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na antygen powierzchniowy wirusa (HBsAg) lub inne składniki preparatu, w tym wodorotlenek glinu jako adiuwant oraz pozostałe substancje pomocnicze. Szczepionka zawiera 10 mikrogramów HBsAg w dawce 0,5 ml i jest przeznaczona jako szczepionka jednorazowa dla dzieci. Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu klinicznego, zwłaszcza w kierunku wcześniejszych reakcji alergicznych na szczepienia przeciw WZW typu B lub inne preparaty o podobnym składzie, gdyż wystąpienie nadwrażliwości stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do szczepienia.
adiuwant, antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, bezwzględne przeciwwskazanie, dokumentacja medyczna, Euvax B, nadwrażliwość, profilaktyka WZW typu B, reakcja alergiczna, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, substancja pomocnicza, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, wywiad kliniczny - Leksykon leków
Interakcje leku – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana (DT), zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy adsorbowane na wodorotlenku glinu, może być bezpiecznie podawana jednocześnie z innymi szczepionkami z Programu Szczepień Ochronnych oraz immunoglobulinami, pod warunkiem stosowania oddzielnych miejsc iniekcji, strzykawek i igieł. Adsorpcja na wodorotlenku glinu zapewnia powolne uwalnianie antygenów, co wzmacnia i przedłuża odpowiedź immunologiczną. Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych z innymi lekami, jednak u pacjentów z immunosupresją (np. stosujących kortykosteroidy lub leki przeciwnowotworowe) odpowiedź na szczepienie może być osłabiona, co wymaga rozważenia odroczenia szczepienia do czasu poprawy stanu immunologicznego.
adiuwant, antygen białkowy, działanie niepożądane poszczepienne, immunoglobulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, odpowiedź immunologiczna, Program Szczepień Ochronnych, reakcja poszczepienna, szczepionka błoniczo-tężcowa, terapia immunosupresyjna, toksoid błoniczo-tężcowy, wodorotlenek glinu, wrodzony niedobór odporności, zaburzenie układu odpornościowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Szczepionka NeisVac-C jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciwko zakażeniom wywoływanym przez Neisseria meningitidis grupy C. Preparat zawiera 0,5 ml zawiesiny, w której znajduje się 10 µg O-deacetylowanego polisacharydu meningokokowego (szczep C11) skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego oraz 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adiuwantu. Szczepionka jest wskazana do stosowania u niemowląt powyżej 2. miesiąca życia, dzieci, młodzieży oraz dorosłych, zapewniając ochronę przed inwazyjną chorobą meningokokową, w tym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicą.
W praktyce klinicznej zaleca się stosowanie NeisVac-C zgodnie z krajowymi programami szczepień oraz rekomendacjami towarzystw naukowych, uwzględniając aktualną sytuację epidemiologiczną. Szczepionka może być również rozważana u pacjentów z podwyższonym ryzykiem zakażenia meningokokami grupy C. Czynne uodpornienie uzyskuje się dzięki indukcji przeciwciał przeciw polisacharydom otoczkowym meningokoków grupy C, co jest kluczowe w profilaktyce ciężkich powikłań inwazyjnej choroby meningokokowej.
adiuwant, czynna odporność, czynne uodparnianie, czynne uodpornienie, inwazyjna choroba meningokokowa, kalendarz szczepień, Neisseria meningitidis grupy C, oficjalne zalecenia, polisacharyd Neisseria meningitidis, polisacharyd otoczkowy, posocznica, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka Adacel Polio, podawana w dawce 0,5 ml, zawiera antygeny czterech patogenów: błonicy (≥ 2 j.m., 2 Lf), tężca (≥ 20 j.m., 5 Lf), krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 μg, hemaglutynina włókienkowa 5 μg, pertaktyna 3 μg, fimbrie typu 2 i 3 – 5 μg) oraz poliomyelitis (typ 1 – 29 jednostek antygenu D, typ 2 – 7 jednostek, typ 3 – 26 jednostek). Antygeny są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) jako adiuwancie. Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu, glutaraldehydu, antybiotyków (streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B) oraz albuminy surowicy bydlęcej, co wynika z procesu produkcji. Szczepionka jest podawana w formie zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, o jednolitej, mętnej, białej barwie.
Adacel Polio, adiuwant, albumina surowicy bydlęcej, ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna B, poliomyelitis, przedawkowanie szczepionki, streptomycyna, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Novo-Helisen Depot –
Preparat Novo-Helisen Depot to indywidualnie dobierany produkt leczniczy zawierający wyciągi alergenowe pochodzenia zwierzęcego, grzybów pleśniowych oraz roztoczy kurzu domowego, standaryzowane w jednostkach TU lub PNU. Dostępny jest w trzech stężeniach, umożliwiających stopniową desensytyzację: dla alergenów zwierzęcych 25, 250 i 2500 PNU/ml, dla grzybów pleśniowych 5, 50 i 500 PNU/ml, a dla roztoczy 50, 500 i 5000 TU/ml lub PNU/ml. Preparat zawiera adiuwant wodorotlenek glinu, który przedłuża ekspozycję układu immunologicznego na alergeny, oraz fenol jako konserwant, co może powodować miejscowe reakcje niepożądane. Produkt występuje w formie zawiesiny do wstrzykiwań, wymagającej starannego wstrząśnięcia przed podaniem, a jego barwa zależy od rodzaju alergenów i nie świadczy o jakości.
adiuwant, dawka podtrzymująca, denaturacja białek, desensytyzacja, działanie niepożądane, grzyb pleśniowy, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, jednostka azotu białkowego, jednostka terapeutyczna, leczenie początkowe, leczenie podtrzymujące, materiał wyjściowy, reakcja miejscowa, roztocze kurzu domowego, spektrum uczulenia, standaryzacja alergenów, właściwość terapeutyczna, wodorotlenek glinu, wyciąg alergenowy, wyciąg alergenowy pochodzenia zwierzęcego, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix to adsorbowana, bezkomórkowa szczepionka złożona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, o zmniejszonej zawartości antygenów, dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml dawka). Zawiera toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), oraz antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutyninę włókienkową 8 µg i pertaktynę 2,5 µg, adsorbowane na adiuwantach wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺). Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu i substancje pomocnicze, takie jak chlorek sodu i wodę do wstrzykiwań. Szczepionka jest przechowywana w ampułko-strzykawkach ze szkła typu I, z gumową zatyczką i nasadką, dostępna w opakowaniach po 1 lub 10 sztuk, z igłami lub bez.
adapter Luer Lock, adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, iniekcja, pertaktyna, stabilność termiczna, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka bezkomórkowa złożona, szczepionka przeciwbłonicza, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
d-Szczepionka błonicza adsorbowana (kod ATC J07AF01) zawiera oczyszczony toksoid błoniczy (d) w dawce nie mniejszej niż 5 j.m. na 0,5 ml, adsorbowany na uwodnionym wodorotlenku glinu (≤0,5 mg Al³⁺). Preparat występuje jako biała lub prawie biała zawiesina do wstrzykiwań. Mechanizm działania opiera się na indukcji czynnej odporności przeciw błonicy poprzez stymulację produkcji swoistych przeciwciał oraz powstanie pamięci immunologicznej. Toksoid błoniczy powstaje w wyniku inaktywacji formaldehydem toksyny Corynebacterium diphtheriae, zachowując właściwości antygenowe, co umożliwia efektywną odpowiedź immunologiczną. Wodorotlenek glinu pełni rolę adiuwanta, przedłużając ekspozycję antygenu i wzmacniając prezentację limfocytom T, co zwiększa skuteczność szczepionki.
adiuwant, adiuwant szczepionkowy, błonica, Corynebacterium diphtheriae, dawka przypominająca, działanie niepożądane, farmakodynamika, Farmakopea Europejska, grupa farmakoterapeutyczna, inaktywacja formaldehydem, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, reakcja poszczepienna, Światowa Organizacja Zdrowia, toksoid błoniczy, toksyna bakteryjna, wodorotlenek glinu, zmniejszona zawartość antygenu - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fimbrie typu 2 i 3, będące kluczowymi antygenami krztuśca w szczepionce ADACEL, występują w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml szczepionki, obok innych antygenów takich jak toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg). Przedkliniczne badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych działań niepożądanych ani ryzyka dla ludzi. Modele zwierzęce potwierdziły dobrą tolerancję fimbrii, bez znaczących reakcji ogólnoustrojowych czy miejscowych. Dodatkowo, badania toksyczności reprodukcyjnej nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy potomstwa, a także brak działania teratogennego.
adiuwant, antygen krztuśca, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, pertaktyna, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, substancja pomocnicza, szczepionka Adacel, toksoid krztuścowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność w ciąży - Leksykon substancji czynnych
Wirus zapalenia wątroby typu A – Właściwości farmakokinetyczne
W przypadku szczepionek zawierających inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, takich jak Avaxim 160 U, Havrix Adult, Havrix 720 Junior, Vaqta 25 i Vaqta 50, standardowe badania farmakokinetyczne nie są przeprowadzane ani wymagane. Wynika to z faktu, że mechanizm działania tych produktów biologicznych opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na klasycznych procesach farmakokinetycznych, takich jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm i wydalanie. Szczepionki te zawierają inaktywowany wirus namnażany w ludzkich komórkach diploidalnych (MRC-5) i są adsorbowane na różnych formach wodorotlenku glinu: Avaxim 160 U (0,3 mg Al³⁺), Havrix 720 Junior (0,25 mg Al³⁺), Havrix Adult (0,5 mg Al³⁺), Vaqta 25 (0,225 mg Al³⁺) oraz Vaqta 50 (0,45 mg Al³⁺).
adiuwant, badanie immunogenności, hodowla ludzkich komórek diploidalnych, hydroksyfosforanosiarczanie glinu, inaktywowany wirus WZW A, jednostka ELISA, komórki diploidalne MRC-5, komórki fibroblastów, odpowiedź immunologiczna, poziom przeciwciał, profil immunogenności, stymulacja odpowiedzi immunologicznej, swoiste przeciwciała, szczep CR326F, szczep GBM, szczep HM175, szczepionka przeciw WZW A, układ odpornościowy, wirus zapalenia wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu A, właściwości farmakodynamiczne, wodorotlenek glinu uwodniony, WZW A - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetana, zawierająca co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 0,7 mg Al³⁺), jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw tężcowi u dzieci, młodzieży i dorosłych. Preparat stosowany jest zarówno w szczepieniach podstawowych, jak i przypominających, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do szczepionek skojarzonych (DT, Td, DTP). Wskazaniem do podania jest także profilaktyka czynno-bierna tężca w przypadku ran zanieczyszczonych wysokiego ryzyka oraz u kobiet w ciąży niezaszczepionych wcześniej, aby zapewnić bierną ochronę noworodka przez transfer przeciwciał matczynych. Osoby zakażone HIV/AIDS powinny otrzymywać szczepionkę według standardowego schematu, jednak w przypadku zranienia konieczne jest dodatkowe podanie ludzkiej immunoglobuliny przeciwtężcowej ze względu na możliwie obniżoną odpowiedź immunologiczną.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap, zawierająca śladowe ilości formaldehydu oraz 0,5 mg aluminium jako adiuwantu, może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co wymaga uwagi podczas jej stosowania. Jednoczesne podawanie Tdap z innymi szczepionkami (żywymi i inaktywowanymi) jest możliwe i nie wpływa negatywnie na odpowiedź immunologiczną, pod warunkiem stosowania różnych miejsc wstrzyknięć oraz oddzielnych igieł i strzykawek. Immunoglobulina przeciwtężcowa może być podawana równocześnie, ale również w różne miejsca ciała, aby uniknąć neutralizacji antygenów. Leki immunosupresyjne mogą osłabiać odpowiedź na szczepienie, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści. Spożycie alkoholu w okresie okołoszczepiennym może potencjalnie osłabić odpowiedź immunologiczną oraz nasilać działania niepożądane, dlatego zaleca się unikanie alkoholu na 24 godziny przed i po szczepieniu.
adiuwant, błonica tężec krztusiec, działanie niepożądane, formaldehyd, immunoglobulina przeciwtężcowa, laseczka tężca, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy, niepożądany odczyn poszczepienny, objaw poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, preparat szczepionkowy, reakcja poszczepienna, szczepienie przypominające, szczepionka Tdap, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM zawiera antygeny błonicy (≥20 j.m., 30 Lf), tężca (≥40 j.m., 10 Lf), krztuśca (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), a także adiuwant wodorotlenek glinu (0,3 mg Al). Przeciwwskazania do podania obejmują znaną nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym substancje pomocnicze takie jak glutaraldehyd, neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B oraz fenyloalaninę (12,5 µg/dawka), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Szczepionka jest również przeciwwskazana u pacjentów z postępującą encefalopatią oraz u tych, u których wystąpiła encefalopatia w ciągu 7 dni po poprzedniej dawce szczepionki zawierającej antygeny krztuśca, ze względu na ryzyko nasilenia objawów neurologicznych.
Przed kwalifikacją do szczepienia lekarz powinien szczegółowo przeanalizować historię medyczną pacjenta, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje alergiczne i neurologiczne po szczepieniach, zwłaszcza przeciw krztuścowi. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań podanie TETRAXIM jest niedozwolone, a w sytuacjach tymczasowych, takich jak ostre infekcje z gorączką, szczepienie należy odroczyć do ustąpienia objawów. W razie wątpliwości wskazane jest konsultowanie się ze specjalistą immunologii lub chorób zakaźnych oraz rozważenie alternatywnych schematów immunizacji. Znajomość składu i potencjalnych alergenów szczepionki jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia szczepień.
adiuwant, Bordetella pertussis, encefalopatia, encefalopatia postępująca, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, polimyksyna B, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka Tetraxim, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Euvax B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml szczepionka 1-dawkowa dla dzieci; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka EUVAX B zawiera 10 mikrogramów antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) w dawce 0,5 ml i nie podlega standardowej ocenie farmakokinetycznej, co jest zgodne z zasadami dotyczącymi produktów immunologicznych. Antygen HBsAg jest otrzymywany metodą rekombinacji DNA w komórkach drożdży Saccharomyces cerevisiae i adsorbowany na 0,25 mg wodorotlenku glinu (Al³⁺), który pełni funkcję adiuwanta. Szczepionka jest podawana domięśniowo w postaci mętnej, białej zawiesiny i przeznaczona jest dla dzieci w dawkach jednorazowych (0,5 ml).
W ocenie skuteczności EUVAX B nie stosuje się klasycznych parametrów farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), lecz opiera się na wskaźnikach immunogenności. Kluczowymi markerami są serokonwersja, czyli pojawienie się przeciwciał anty-HBs, oraz osiągnięcie poziomu ochronnego tych przeciwciał po pełnym cyklu szczepienia. Właściwości immunogenne stanowią zatem odpowiedni substytut dla standardowych badań farmakokinetycznych, co jest typowe dla szczepionek i innych produktów immunologicznych.
adiuwant, adjuwant, antygen HBs, antygen powierzchniowy HBs, cykl szczepienia, immunogenność, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, poziom ochronny przeciwciał, produkt immunologiczny, przeciwciała anty-HBs, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, serokonwersja, właściwości immunogenne, wodorotlenek glinu, zapalenie wątroby typu B, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana
Szczepionka DT (błoniczo-tężcowa adsorbowana) w dawce 0,5 ml zawiera co najmniej 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, a jako adiuwant wodorotlenek glinu (do 0,7 mg Al³⁺). Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania kwalifikacyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem historii alergii, wcześniejszych reakcji poszczepiennych oraz stanu zdrowia pacjenta. Szczepienie wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa, w tym zapewnienia gotowości do natychmiastowej interwencji w przypadku reakcji anafilaktycznej oraz obserwacji pacjenta przez minimum 30 minut po iniekcji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów immunosupresyjnych, u których odpowiedź immunologiczna może być osłabiona, oraz u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤28. tygodnia ciąży), u których istnieje ryzyko bezdechu wymagające monitorowania oddechu przez 48-72 godziny po szczepieniu.
adiuwant, bezdech poszczepienny, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, podanie donaczyniowe, przeciwciała przeciwbłonicze, przeciwciała przeciwtężcowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, szczepionka DT, terapia immunosupresyjna, tiomersal, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wywiad lekarski - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca przeciwko błonicy, tężcowi oraz krztuścowi u pacjentów powyżej 4. roku życia. Preparat został klinicznie zweryfikowany pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności w grupie wiekowej 4–55 lat, co umożliwia jej szerokie zastosowanie u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Decyzja o podaniu szczepionki powinna być oparta na aktualnych, oficjalnych zaleceniach krajowych dotyczących szczepień ochronnych, uwzględniających epidemiologię oraz priorytety zdrowotne. Preparat dostępny jest w formie bezbarwnej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml) w ampułko-strzykawce, co ułatwia precyzyjne dawkowanie.
adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja toksyn, formaldehyd, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fimbry typu 2 i 3, stanowiące jeden z antygenów krztuścowych w szczepionce Adacel Polio, są podawane w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml zawiesiny do wstrzykiwań. Przeprowadzone badania przedkliniczne, zgodne z wytycznymi oceny bezpieczeństwa produktów leczniczych, obejmowały konwencjonalne testy farmakologiczne skupiające się na toksyczności po podaniu wielokrotnym. Wyniki nie wykazały szczególnego ryzyka dla ludzi, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa fimbrii. Szczepionka zawiera również inne antygeny krztuścowe: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutyninę włókienkową (5 µg) oraz pertaktynę (3 µg), a także adiuwant w postaci fosforanu glinu (1,5 mg, odpowiadającego 0,33 mg Al3+ na dawkę), którego obecność nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo i immunogenność antygenu.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Adacel Polio 0,5 ml
ADACEL POLIO to adsorbowana zawiesina do wstrzykiwań, zawierająca precyzyjnie określone ilości antygenów błonicy (≥2 j.m., 2 Lf), tężca (≥20 j.m., 5 Lf), bezkomórkowego krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 – 5 µg) oraz inaktywowanego wirusa polio typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek antygenu D) i 3 (26 jednostek antygenu D) w dawce 0,5 ml. Adiuwantem jest fosforan glinu (1,5 mg, 0,33 mg Al). Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu, glutaraldehydu, antybiotyków (streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B) oraz albuminy surowicy bydlęcej. Szczepionka wymaga wstrząśnięcia przed podaniem, jest dostępna w ampułko-strzykawkach o pojemności 0,5 ml, przechowywana w temperaturze 2–8°C, nie wolno jej zamrażać. Po wyjęciu z lodówki stabilna do 72 godzin w temp. do 25°C.
adiuwant, aktywność biologiczna, albumina surowicy bydlęcej, ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, ciało obce, dawka szczepionki, fenoksyetanol, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie parenteralne, polimyksyna B, poliomyelitis inaktywowany, polisorbat 80, środek konserwujący, środek powierzchniowo czynny, streptomycyna, substancja pomocnicza, szczepionka przeciw błonicy, tężec i krztusiec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, woda do wstrzykiwań, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DULTAVAX, zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3, jest adsorbowaną szczepionką o zmniejszonej zawartości antygenów. Przed podaniem należy wykluczyć przeciwwskazania, w tym ciężką ostrą chorobę z gorączką, która może obniżyć skuteczność szczepienia lub zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Łagodne infekcje, takie jak nieznaczne infekcje górnych dróg oddechowych, nie stanowią przeciwwskazania. Szczepionka zawiera 0,5 ml dawki, w której znajduje się około 10 μg fenyloalaniny, 0,35 mg glinu (Al³⁺) w postaci wodorotlenku glinu oraz śladowe ilości antybiotyków: neomycyny, streptomycyny i polimyksyny B, co jest istotne w kontekście alergii i fenyloketonurii.
adiuwant, drgawki, encefalopatia, fenyloalanina, fenyloketonuria, immunizacja, inaktywowany wirus poliomyelitis, infekcja górnych dróg oddechowych, nadwrażliwość na antybiotyki, neomycyna, polimyksyna B, reakcja anafilaktyczna, streptomycyna, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i poliomyelitis, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Alergoid brzozy – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat Catalet D zawiera alergoid brzozy, będący modyfikowanym formaldehydem antygenem pyłku brzozy (Betula sp.), olchy (Alnus sp.) oraz leszczyny (Corylus avellana), stosowany w immunoterapii alergenowej (kod ATC: V01 AA). Mechanizm działania opiera się na immunomodulacji, polegającej na hamowaniu produkcji swoistych przeciwciał IgE oraz stymulacji produkcji przeciwciał IgG, co prowadzi do indukcji tolerancji immunologicznej i redukcji objawów alergii. Efekt terapeutyczny potwierdzono w badaniach klinicznych, a jego nasilenie wspomaga adiuwant wodorotlenek glinu, zwiększający immunogenność preparatu. Immunoterapia wymaga co najmniej trzech lat systematycznego podawania, aby uzyskać trwałą tolerancję na alergen.
adiuwant, alergenowość, alergoid, efekt terapeutyczny, ekstrakt alergenowy, grupa farmakoterapeutyczna, immunomodulacja, immunoterapia, jednostka standaryzowana, odczulanie, profil farmakokinetyczny, profil immunologiczny, przeciwciało IgE, przeciwciało IgG, pyłek brzozy, pyłek drzew, reakcja alergiczna, tolerancja immunologiczna, układ immunologiczny, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, będąca bezkomórkowym, złożonym preparatem adsorbowanym przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawiera w jednej dawce 0,5 ml: toksoid błoniczy ≥ 2 j.m. (2 Lf), toksoid tężcowy ≥ 20 j.m. (5 Lf), oraz antygeny krztuśca w ilościach: toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg i fimbrie typu 2 i 3 5 µg. Preparat zawiera również 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al) jako adiuwant oraz śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu. Charakterystyka Produktu Leczniczego jednoznacznie wskazuje, że nie zidentyfikowano przypadków przedawkowania, a ryzyko to jest praktycznie wyeliminowane dzięki podawaniu szczepionki w predefiniowanej dawce 0,5 ml w ampułko-strzykawce, co uniemożliwia przekroczenie zalecanej dawki w warunkach klinicznych.
Adacel, adiuwant, ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, pertaktyna, szczepionka DTP, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Catalet T stężenie 1-25 JS/ml, stężenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-10000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Preparat Catalet T, stosowany w immunoterapii alergenowej (ITA), zawiera standaryzowaną mieszankę alergoidów pyłku dziesięciu gatunków traw, modyfikowanych formaldehydem, co zmniejsza ich reaktywność z IgE przy zachowaniu immunogenności. Dostępny jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniach od 25 JS/ml do 10 000 JS/ml, umożliwiających indywidualne dostosowanie dawki w trakcie leczenia podstawowego i podtrzymującego. Wodorotlenek glinu pełni rolę adiuwanta, wzmacniając odpowiedź immunologiczną poprzez przedłużenie ekspozycji antygenu i stymulację komórek prezentujących antygen.
adiuwant, alergoid, alergoidyzacja, cykl immunoterapii, dawka terapeutyczna, ekspozycja immunologiczna, ekstrakt alergenowy, immunoterapia alergenowa, komórki prezentujące antygen, komórki tuczne, modyfikacja formaldehydem, objawy alergiczne, objawy alergii, odpowiedź immunologiczna, przeciwciała blokujące, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, pyłek traw, reakcja alergiczna natychmiastowa, reaktywność IgE, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – FSME-IMMUN 0,5 ml 2,4 mcg/0,5 ml
Szczepionka FSME-IMMUN 0,5 ml, zawierająca inaktywowany cały wirus kleszczowego zapalenia mózgu (szczep Neudörfl) w dawce 2,4 µg, adsorbowany na 0,35 mg Al³⁺ w postaci uwodnionego wodorotlenku glinu jako adiuwantu, nie podlega klasycznej ocenie farmakokinetycznej. Wynika to z faktu, że szczepionki jako produkty biologiczne działają poprzez indukcję odpowiedzi immunologicznej, a nie bezpośrednie oddziaływanie farmakologiczne na tkanki czy receptory. Wirus jest namnażany w komórkach fibroblastów zarodków kurzych (CEF) i inaktywowany, co zapewnia bezpieczeństwo przy zachowaniu immunogenności preparatu.
adiuwant, ampułko-strzykawka, badanie farmakokinetyczne, fibroblasty zarodków kurzych, immunogenność, inaktywowany wirus, kleszczowe zapalenie mózgu, komórki CEF, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, skuteczność ochronna, szczep Neudörfl, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Infanrix-IPV to adsorbowana szczepionka zawierająca toksoidy błoniczy (≥30 j.m.), tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutyninę włókienkową (25 µg) oraz pertaktynę (8 µg), a także inaktywowane wirusy poliomyelitis typ 1 (40 jednostek antygenu D), typ 2 (8 jednostek antygenu D) i typ 3 (32 jednostki antygenu D). Składniki aktywne są adsorbowane na 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu. Szczepionka jest dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny w ampułkostrzykawce o objętości 0,5 ml. Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, a także poniżej 0,07 ng kwasu para-aminobenzoesowego i 0,036 µg fenyloalaniny na dawkę. W składzie pomocniczym znajdują się m.in. chlorek sodu, Medium 199 oraz woda do wstrzykiwań, co zapewnia izotoniczność i stabilność preparatu.
adiuwant, ampułkostrzykawka, błonica, Bordetella pertussis, chlorek sodu, fenyloalanina, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, jednostka antygenu D, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis inaktywowany, poliowirus inaktywowany, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka złożona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw covid-19 – Patofizjologia i mechanizm
Pandemia COVID-19 spowodowała szybki rozwój szczepionek opartych na różnych platformach technologicznych, w tym mRNA (Pfizer-BioNTech, Moderna), wektorowych adenowirusowych (Oxford-AstraZeneca, Johnson & Johnson, Sputnik V), podjednostkowych (Novavax) oraz inaktywowanych wirusów. Wszystkie szczepionki mają na celu indukcję odpowiedzi immunologicznej przeciwko białku kolca (S) SARS-CoV-2, kluczowemu w procesie infekcji poprzez wiązanie z receptorem ACE2. Szczepionki mRNA dostarczają syntetyczny mRNA zamknięty w nanocząsteczkach lipidowych, który jest transladowany w cytoplazmie do białka S, indukując silną odpowiedź limfocytów CD8+ i wysokie miana przeciwciał neutralizujących. Szczepionki wektorowe wykorzystują zmodyfikowane adenowirusy do dostarczenia DNA kodującego białko S do jądra komórkowego, co prowadzi do produkcji mRNA i białka S. Szczepionki podjednostkowe zawierają rekombinowane białko S z adiuwantem (Matrix-M), a szczepionki inaktywowane zawierają całe, chemicznie unieczynione cząstki wirusa. Odpowiedź immunologiczna obejmuje zarówno humoralną (przeciwciała neutralizujące i nieneutralizujące), jak i komórkową (limfocyty T CD4+ i CD8+) oraz mechanizmy odporności wrodzonej, co zapewnia ochronę przed zakażeniem i ciężkim przebiegiem COVID-19.
adenowirus, adiuwant, anafilaksja, cytotoksyczność komórkowa, czynnik płytkowy 4, domena wiążąca receptor, glikol polietylenowy, inaktywowany wirus, interferon typu I, komórki NK, komórki plazmatyczne, komórki prezentujące antygen, komórki tuczne, limfocyty B, limfocyty CD4, limfocyty CD8+, małopłytkowość poheparynowa, mRNA, nanocząsteczki lipidowe, odporność humoralna, odpowiedź komórkowa, przeciwciała IgE, przeciwciała neutralizujące, receptor ACE2, szczepionka podjednostkowa, szczepionka wektorowa, wirus SARS-CoV-2, wrodzona odpowiedź immunologiczna, zapalenie mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Wyczyniec łąkowy – Właściwości farmakodynamiczne
Wyczyniec łąkowy (Alopecurus pratensis) jest kluczowym składnikiem standaryzowanych mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej (SIT) alergii na pyłki traw, obecnym m.in. w preparatach Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye. Mechanizm działania opiera się na modulacji odpowiedzi immunologicznej z dominacji profilu TH2 na bardziej zrównoważony TH1/TH2, co prowadzi do hamowania produkcji swoistych IgE i stymulacji IgG, a także ograniczenia uwalniania mediatorów reakcji alergicznej, takich jak histamina. Preparaty zawierające wyczyniec łąkowy są poddawane modyfikacji chemicznej (formaldehyd w Catalet T, aldehyd glutarowy w POLLINEX+Rye), co zmniejsza ich potencjał alergizujący przy zachowaniu immunogenności, a dodatkowo stosowane są adiuwanty (wodorotlenek glinu lub L-tyrozyna) poprawiające profil bezpieczeństwa i skuteczność terapii. Standaryzacja preparatów odbywa się w jednostkach JS (Catalet T, Perosall T13) lub SU (POLLINEX+Rye), zapewniając powtarzalność dawek i przewidywalność odpowiedzi immunologicznej.
adiuwant, aldehyd glutarowy, alergia na pyłki traw, alergoid, bazofil, formaldehyd, histamina, immunogenność, immunoterapia swoista, komórki tuczne, mediatory reakcji alergicznej, mieszanka alergenowa, odczulanie, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź TH1/TH2, odpowiedź Th2, podwójnie ślepa próba, potencjał alergizujący, profil bezpieczeństwa, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja alergiczna, siła alergizująca, standaryzacja, tolerancja immunologiczna, wodorotlenek glinu, wyciąg alergenowy, wyczyniec łąkowy - Leksykon substancji czynnych
Kłosówka wełnista – Działania niepożądane
Kłosówka wełnista (Holcus lanatus) jest składnikiem preparatów do immunoterapii alergenowej, które mogą wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Miejscowe reakcje po podaniu podskórnym obejmują świąd, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm, a także podskórne, swędzące guzki (ziarniniaki) pojawiające się 2-3 tygodnie po iniekcji, związane z obecnością wodorotlenku glinu jako adiuwantu. Preparaty takie jak Pollinex+Rye mogą powodować zaczerwienienie, obrzęk >5 cm oraz świąd, a w rzadkich przypadkach przejściowe stwardnienie podskórne. Podjęzykowe formy (np. Perosall T13) wywołują krótkotrwałe objawy miejscowe, takie jak świąd gardła, pieczenie jamy ustnej i obrzęk warg. Reakcje ogólnoustrojowe obejmują spektrum od łagodnych (kichanie, kaszel, pokrzywka, łagodny skurcz oskrzeli) po ciężkie (obrzęk Quincke’go, wstrząs anafilaktyczny), które mogą wystąpić w ciągu kilku minut po podaniu preparatu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Rzadko obserwuje się objawy choroby posurowiczej, takie jak gorączka, bóle stawów i obrzęk węzłów chłonnych, pojawiające się po kilku dniach od podania.
adiuwant, astma, ból brzucha, choroba posurowicza, egzema atopowa, immunoterapia, immunoterapia alergenowa, kłosówka wełnista, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, obrzęk węzłów chłonnych, podanie podjęzykowe, podanie podskórne, pokrzywka, preparat biologiczny, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, skurcz oskrzeli, sprzęt resuscytacyjny, stan astmatyczny, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenia narządu wzroku, zaburzenia skórne, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń, zapalenie nerek, ziarniniak - Leksykon leków
Skład i postać leku – Catalet T stężenie 1-25 JS/ml, stężenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-10000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Catalet T to alergoidowa zawiesina do iniekcji stosowana w swoistej immunoterapii pacjentów uczulonych na pyłki traw. Preparat zawiera mieszankę alergoidów z pyłku 10 gatunków traw, m.in. Alopecurus pratensis, Lolium perenne, Phleum pratense oraz Secale cereale. Dostępny jest w czterech stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2 500 JS/ml (zestaw do leczenia podstawowego) oraz 10 000 JS/ml (leczenie podtrzymujące). Zawiesiny różnią się barwą od mlecznej do brązowej, a w składzie pomocniczym znajdują się m.in. fenol jako konserwant, chlorek sodu zapewniający izotoniczność, bufor fosforanowy oraz adiuwant w postaci glinu wodorotlenku. Preparat jest pakowany w fiolki po 2 ml, przechowywany w lodówce w temperaturze 2-8°C, z okresem ważności 18 miesięcy, a po otwarciu fiolki można go stosować do 4 tygodni pod warunkiem zachowania odpowiednich warunków przechowywania.
adiuwant, alergoidy, bufor fosforanowy, dysfagia, fenol, immunoterapia swoista, iniekcja, izotoniczność, jednostka standaryzowana, kostrzewa łąkowa, kupkówka pospolita, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, pyłek traw, rajgras wyniosły, stężenie leku, substancja konserwująca, tomka wonna, tymotka łąkowa, uczulenie na pyłki traw, wodorotlenek glinu, wyczyniec łąkowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tetana Pro nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Tetana PRO to adsorbowana szczepionka przeciw tężcowi w postaci zawiesiny do wstrzykiwań, zawierająca 0,5 ml dawkę z co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego adsorbowanego na 0,5 mg jonów glinu (Al³⁺) w formie wodorotlenku glinu uwodnionego, pełniącego rolę adiuwantu immunostymulującego. Substancje pomocnicze to chlorek sodu zapewniający izotoniczność oraz woda do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. Szczepionka ma postać białej lub prawie białej jednorodnej zawiesiny, którą przed podaniem należy wstrząsnąć, aby rozproszyć ewentualny osad i uzyskać jednorodną konsystencję. Produkt jest dostępny w ampułkach ze szkła typu I o objętości 0,5 ml, pakowanych po 1, 5 lub 10 sztuk, i wymaga przechowywania w temperaturze 2–8°C, w pozycji pionowej, chroniony przed światłem, bez zamrażania, z okresem ważności 4 lata od daty produkcji.
adiuwant, ampułka ze szkła typu I, chlorek sodu, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, roztwór izotoniczny, supernatant, szczepionka adsorbowana, szczepionka przeciwtężcowa, szczepionka Tetana PRO, toksoid tężcowy, utylizacja materiałów medycznych, woda do iniekcji, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Kupkówka pospolita – Działania niepożądane
Kupkówka pospolita (Dactylis glomerata) jest istotnym alergenem stosowanym w immunoterapii swoistej, obecnym w preparatach takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye. Działania niepożądane związane z tymi preparatami obejmują przede wszystkim reakcje miejscowe w miejscu podania, takie jak świąd, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm, pojawiające się w fazie wczesnej (do 20 minut) lub późnej (w dniu iniekcji lub kolejnych). Charakterystycznym powikłaniem są podskórne ziarniniaki, związane z obecnością wodorotlenku glinu, które mogą utrzymywać się do 6 tygodni. W przypadku podjęzykowego podawania (np. Perosall T13) dominują objawy miejscowe w obrębie jamy ustnej i gardła, takie jak świąd, pieczenie i obrzęk warg. Reakcje ogólnoustrojowe mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów alergicznych (swędzenie oczu, kichanie, kaszel, pokrzywka, łagodny skurcz oskrzeli) po ciężkie, w tym wstrząs anafilaktyczny, który występuje rzadko, ale stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji.
adiuwant, alergen pyłkowy, bąbel pokrzywkowy, choroba posurowicza, duszność, egzema atopowa, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podskórna, immunoterapia swoista, kupkówka pospolita, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk miejsca iniekcji, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, obrzęk węzłów chłonnych, personel medyczny, pokrzywka, preparat podjęzykowy, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaostrzenie astmy, ziarniniak - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Szczepionka PENTAXIM, będąca skojarzoną szczepionką adsorbowaną przeciw błonicy (≥20 j.m. toksoidu błoniczego), tężcowi (≥40 j.m. toksoidu tężcowego), krztuścowi bezkomórkowemu (25 μg toksoidu i 25 μg hemaglutyniny włókienkowej Bordetella pertussis), poliomyelitis inaktywowanemu (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek) oraz Haemophilus influenzae typu b (10 μg polisacharydu skoniugowanego z toksoidem tężcowym), posiada ściśle określone przeciwwskazania. Bezwzględnie przeciwwskazane jest podanie szczepionki u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek składnik aktywny lub pomocniczy, w tym śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B oraz fenyloalaniny (12,5 μg), co jest istotne u chorych z fenyloketonurią. Szczepionka nie powinna być stosowana u osób z reakcjami anafilaktycznymi po wcześniejszym podaniu PENTAXIM lub innych szczepionek zawierających antygeny krztuśca, a także u pacjentów z postępującą encefalopatią lub encefalopatią występującą w ciągu 7 dni po poprzednim szczepieniu przeciw krztuścowi.
adiuwant, antygen krztuśca, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, choroba neurologiczna, drgawka, encefalopatia, encefalopatia postępująca, fenyloketonuria, glutaraldehyd, haemophilus typ b, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, niepożądany odczyn poszczepienny, polimyksyna B, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae, reakcja anafilaktyczna, remisja, streptomycyna, szczepionka przeciw krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis inaktywowany, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – FSME-IMMUN 0,25 ml Junior 1,2 mcg wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep Neudorfl)/0,25 ml
Szczepionka FSME-IMMUN 0,25 ml Junior to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu (szczep Neudörfl) w dawce 1,2 µg, adsorbowany na uwodnionym wodorotlenku glinu (0,17 mg Al³⁺) pełniącym rolę adiuwantu. Produkt jest namnażany w fibroblastach zarodków kurzych (komórki CEF). Ze względu na charakter szczepionki, ocena farmakokinetyczna (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie) nie ma zastosowania klinicznego, gdyż mechanizm działania opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na klasycznych procesach farmakokinetycznych typowych dla leków.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenowy – Interakcje
Immunoterapia alergenowa wymaga szczególnej uwagi w kontekście potencjalnych interakcji lekowych, mimo braku szczegółowych badań klinicznych w tym zakresie. Leki przeciwhistaminowe, kortykosteroidy oraz stabilizatory mastocytów mogą zwiększać tolerancję na alergen, co wymaga modyfikacji dawki wyciągu alergenowego przy ich odstawianiu, aby uniknąć ujawnienia reakcji alergicznych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami hipotensyjnymi, takimi jak beta-blokery i inhibitory ACE, które mogą nasilać wazodylatacyjne działanie histaminy podczas reakcji anafilaktycznej, zwiększając ryzyko ciężkich powikłań. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub stosowanie ich ze szczególną ostrożnością. Ponadto, podawanie innych antygenów w formie iniekcji (np. szczepionek) powinno być oddalone o co najmniej 1 tydzień od iniekcji wyciągu alergenowego, aby zmniejszyć ryzyko reakcji niepożądanych.
absorpcja leku, adiuwant, alergen reagujący krzyżowo, alergen środowiskowy, beta-bloker, immunoterapia, immunoterapia alergenowa, inhibitor ACE, interakcja lekowa, kortykosteroid, lek hipotensyjny, lek przeciwalergiczny, lek przeciwhistaminowy, mediator zapalny, odpowiedź immunologiczna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, reakcja ogólnoustrojowa, receptor beta-adrenergiczny, stabilizator mastocytów, wazodylatacja, wyciąg alergenowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Właściwości farmakokinetyczne
Polisacharyd Haemophilus influenzae typ b zawarty w szczepionce Pentaxim występuje w dawce 10 µg na 0,5 ml po rekonstytucji i jest skoniugowany z toksoidem tężcowym, co zwiększa jego immunogenność. Szczepionka zawiera również 0,3 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu jako adiuwant, który adsorbuje pozostałe składniki. Produkt jest dostępny jako biały proszek, który po rekonstytucji tworzy mętną, białawą zawiesinę do wstrzykiwań. Ze względu na mechanizm działania szczepionek, nie są wymagane tradycyjne badania farmakokinetyczne, takie jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy eliminacja, gdyż szczepionka stymuluje układ odpornościowy do wytworzenia odpowiedzi immunologicznej, a nie działa bezpośrednio na receptory czy enzymy.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
d-Szczepionka błonicza adsorbowana jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw błonicy u młodzieży i dorosłych jako dawka przypominająca. Zawiera zmniejszoną ilość antygenu w porównaniu do szczepionek dla dzieci, co czyni ją odpowiednią wyłącznie do szczepień przypominających po uprzednim zakończeniu podstawowego cyklu szczepień. Jedna dawka (0,5 ml) zawiera nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 0,5 mg Al³⁺). Szczepionka jest stosowana w ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO) w celu utrzymania odpowiedniego poziomu przeciwciał przeciw błonicy u osób wcześniej uodpornionych.
adiuwant, błonica, cykl szczepień podstawowych, dawka przypominająca, nadzór epidemiologiczny, odpowiedź immunologiczna, Program Szczepień Ochronnych, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka przypominająca, toksoid błoniczy, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Alergoid olchy – Właściwości farmakodynamiczne
Alergoidy olchy, będące formaldehydowo modyfikowanymi alergenami pyłku olchy (Alnus sp.), stanowią składnik preparatu Catalet D, który zawiera również alergoidy brzozy (Betula sp.) i leszczyny pospolitej (Corylus avellana). Preparat ten, klasyfikowany w grupie ekstraktów alergenowych (kod ATC: V01 AA), jest stosowany w immunoterapii swoistej pacjentów uczulonych na pyłki tych drzew. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu produkcji swoistych przeciwciał IgE oraz stymulacji wytwarzania przeciwciał blokujących klasy IgG, co prowadzi do indukcji tolerancji immunologicznej i redukcji objawów alergicznych. Skuteczność terapii potwierdzają kontrolowane badania kliniczne, wykazujące istotne zmniejszenie nasilenia objawów alergii. Preparat dostępny jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniach 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml oraz 5000 JS/ml, gdzie JS oznacza jednostki standaryzowane, co gwarantuje powtarzalność dawkowania i efektu terapeutycznego.
adiuwant, alergen pyłku olchy, alergoid olchy, astma oskrzelowa, ekstrakt alergenowy, immunoterapia swoista, jednostka standaryzowana, komórka prezentująca antygen, lek przeciwalergiczny, leszczyna pospolita, odczulanie, przeciwciało IgE, przeciwciało IgG, pyłek brzozy, pyłek olchy, wodorotlenek glinu, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
d-Szczepionka błonicza adsorbowana to preparat w postaci zawiesiny do wstrzykiwań, zawierający toksoid błoniczy w dawce 0,5 ml, z zawartością nie mniejszą niż 5 jednostek międzynarodowych (j.m.) oraz adiuwant w postaci wodorotlenku glinu uwodnionego w stężeniu do 0,5 mg Al³⁺. Substancje pomocnicze obejmują tiomersal jako konserwant, chlorek sodu zapewniający odpowiednie ciśnienie osmotyczne oraz wodę do wstrzykiwań. Preparat charakteryzuje się białą lub prawie białą, jednorodną zawiesiną, którą przed podaniem należy dokładnie wymieszać, aby rozproszyć ewentualny osad i uzyskać jednorodną konsystencję. Produkt jest pakowany w ampułki ze szkła typu I, dostępne w opakowaniach po 5 lub 15 sztuk, przeznaczony do podania pozajelitowego.
adiuwant, ampułka ze szkła, chlorek sodu, ciśnienie osmotyczne, jednostka międzynarodowa, obce cząstki, podanie pozajelitowe, substancja konserwująca, szczepionka błonicza adsorbowana, tiomersal, toksoid błoniczy, utylizacja produktów medycznych, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B – Właściwości farmakodynamiczne
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg), produkowany metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae, stanowi kluczowy składnik szczepionek przeciwko WZW B, takich jak Engerix B i Euvax B. Cząstki HBsAg o średnicy około 20 nm, zawierające nieglikozylowane polipeptydy i macierz lipidową, indukują produkcję swoistych przeciwciał anty-HBs, których stężenie ≥ 10 mIU/ml definiuje próg seroprotekcji. Szczepionki te wykazują wysoką immunogenność w różnych grupach wiekowych, zapewniając 100% wskaźnik seroprotekcji u niemowląt i młodzieży po standardowym schemacie 0, 1, 6 miesięcy, z GMT przeciwciał odpowiednio 2334,9 i 3396,0 mIU/ml. Schemat przyspieszony 0, 1, 2 miesiące umożliwia szybszą odpowiedź immunologiczną, z zaleceniem dawki przypominającej po 12 miesiącach dla utrzymania długotrwałej ochrony. Długoterminowe badania potwierdzają utrzymanie pamięci immunologicznej i silną odpowiedź anamnestyczną nawet po 14 latach od szczepienia podstawowego, z 156-krotnym wzrostem miana przeciwciał po dawce przypominającej.
adiuwant, antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, dawka przypominająca, immunogenność, odpowiedź anamnestyczna, pamięć immunologiczna, przeciwciało anty-HBs, rak wątrobowokomórkowy, rekombinacja DNA, schemat przyspieszony szczepienia, seronegatywność, seropozytywność, seroprotekcja, średnia geometryczna miana przeciwciał, średnia geometryczna stężeń, szczepienie podstawowe, wirus HBV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, wskaźnik seroprotekcji - Leksykon leków
Przedawkowanie – Engerix B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki Engerix B, zawierającej 10 mikrogramów antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) w dawce 0,5 ml, jest zjawiskiem rzadkim i nie wiąże się z występowaniem dodatkowych lub nasilonych działań niepożądanych w porównaniu do standardowego dawkowania. Preparat, produkowany metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae i adsorbowany na 0,25 mg wodorotlenku glinu (Al³⁺), wykazuje stabilny profil bezpieczeństwa także w przypadku ekspozycji na dawki przekraczające zalecane. Objawy po przedawkowaniu obejmują typowe reakcje miejscowe i ogólnoustrojowe, które nie różnią się istotnie od tych obserwowanych po prawidłowym podaniu szczepionki.
adiuwant, adsorpcja na wodorotlenku glinu, antygen powierzchniowy HBsAg, działanie niepożądane, monitorowanie działań niepożądanych, nadzór farmakologiczny, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, szczepionka Engerix B, wodorotlenek glinu, zapalenie wątroby typu B, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana (DTP) jest przeznaczona wyłącznie dla populacji pediatrycznej i podawana w dawce 0,5 ml zawierającej: toksoid błoniczy adsorbowany ≥30 j.m., toksoid tężcowy adsorbowany ≥40 j.m. (badanie na świnkach morskich) lub ≥60 j.m. (badanie na myszach), zawiesinę inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis ≥4 j.m. oraz adiuwant wodorotlenek glinu (≤0,7 mg Al³⁺). Ze względu na wiek pacjentów, którzy nie prowadzą pojazdów mechanicznych ani nie obsługują maszyn, kwestia wpływu szczepionki na zdolność do tych czynności nie ma zastosowania klinicznego i nie wymaga omawiania podczas kwalifikacji do szczepienia.
adiuwant, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, choroba zakaźna, działanie niepożądane, immunizacja, kwalifikacja do szczepienia, objawy ogólnoustrojowe, populacja pediatryczna, przeciwwskazanie do szczepienia, reakcja poszczepienna, reakcja w miejscu podania, szczepionka DTP, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Przedawkowanie szczepionki Boostrix Polio, zawierającej toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 μg, hemaglutynina włókienkowa 8 μg, pertaktyna 2,5 μg) oraz inaktywowany poliowirus (typ 1 – 40 jednostek antygenu D, typ 2 – 8 jednostek, typ 3 – 32 jednostki), jest rzadkim zdarzeniem klinicznym. Dane po wprowadzeniu do obrotu wskazują, że reakcje po podaniu dawki przekraczającej standardowe 0,5 ml nie różnią się istotnie od działań niepożądanych obserwowanych po prawidłowym dawkowaniu. Przedawkowanie może skutkować nasileniem typowych reakcji miejscowych (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz ogólnoustrojowych (gorączka, zmęczenie, ból głowy), jednak nie wyodrębniono specyficznych objawów odróżniających je od standardowych działań niepożądanych.
adiuwant, błonica, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany poliowirus, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, nadwrażliwość, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, reakcja miejscowa, reakcja poszczepienna, szczepionka Boostrix Polio, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka tężcowa adsorbowana (T), klasyfikowana w grupie J07AM07, zawiera toksoid tężcowy w dawce minimum 40 j.m. na 0,5 ml, adsorbowany na wodorotlenku glinu (do 1,25 mg Al³⁺). Toksoid zachowuje właściwości antygenowe natywnej toksyny, nie wykazując jej toksyczności, co umożliwia indukcję swoistej odpowiedzi immunologicznej. Szczepionka podawana domięśniowo lub podskórnie wykazuje spowolnioną resorpcję antygenu, wynikającą z adiuwantowego działania wodorotlenku glinu, który przedłuża ekspozycję układu odpornościowego na antygen i wzmacnia odpowiedź immunologiczną. Po pełnym cyklu szczepień (trzy dawki) wytwarzane są przeciwciała klasy IgG, utrzymujące się na poziomie ochronnym przez około 10 lat.
adiuwant, antygen szczepionkowy, komórka układu odpornościowego, lek przeciwinfekcyjny, makrofag, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, przeciwciało klasy IgG, przeciwciało klasy IgM, przeciwciało przeciwtężcowe, stymulacja układu odpornościowego, swoiste przeciwciało, szczepionka przeciw tężcowi, szczepionka przeciwbakteryjna, szczepionka tężcowa adsorbowana, toksoid tężcowy, toksyna bakteryjna, układ immunologiczny, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony, zakażenie tężcem - Leksykon substancji czynnych
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B – Wskazania do stosowania
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) jest kluczowym składnikiem szczepionek przeciwko HBV, pozyskiwanym metodą rekombinacji DNA w komórkach drożdży Saccharomyces cerevisiae i adsorbowanym na wodorotlenku glinu (0,25 mg Al³⁺ w dawce 0,5 ml) w celu zwiększenia immunogenności. Preparaty takie jak Engerix B i EUVAX B stosowane są do czynnego uodparniania przeciwko zakażeniom wszystkimi znanymi podtypami HBV. Engerix B jest dostępny w dawce 10 μg HBsAg/0,5 ml dla noworodków, niemowląt, dzieci i młodzieży do 15 lat, natomiast EUVAX B oferuje dawkę 10 μg/0,5 ml dla dzieci oraz 20 μg/1 ml dla dorosłych. Szczepionki te są wskazane szczególnie dla grup ryzyka, takich jak noworodki, pracownicy ochrony zdrowia, osoby z przewlekłymi chorobami wątroby, pacjenci dializowani, osoby po przeszczepach, osoby z zaburzeniami odporności, a także osoby narażone na kontakt z krwią i materiałem biologicznym.
adiuwant, antygen HBsAg, czynne uodpornienie, dializoterapia, immunogenność, immunokompetencja, kalendarz szczepień, koinfekcja, materiał zakaźny, profilaktyka poekspozycyjna, przeszczep narządu, przewlekła choroba wątroby, rekombinacja DNA, wirus HBV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu D, wodorotlenek glinu, zaburzenie odporności, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Alergoid leszczyny pospolitej – Właściwości farmakodynamiczne
Alergoidy leszczyny pospolitej (Corylus avellana) zawarte w preparacie Catalet D to formaldehydowo modyfikowane ekstrakty alergenowe, stosowane w swoistej immunoterapii (SIT) pyłku drzew. Preparat jest standaryzowany i dostępny w czterech stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml (stosowane w leczeniu podstawowym) oraz 5000 JS/ml (w leczeniu podtrzymującym). Immunoterapia polega na systematycznym podawaniu wzrastających dawek alergoidów, co prowadzi do indukcji specyficznej tolerancji immunologicznej. Mechanizm działania obejmuje hamowanie produkcji swoistych IgE oraz stymulację przeciwciał IgG4, które blokują reakcje alergiczne, zapobiegając degranulacji komórek tucznych i bazofilów. Wodorotlenek glinu, jako adiuwant, wzmacnia odpowiedź immunologiczną poprzez przedłużenie ekspozycji na alergoidy.
adiuwant, alergenowość, alergoid leszczyny pospolitej, badanie kliniczne kontrolowane, Corylus avellana, degranulacja komórek tucznych, ekstrakt alergenowy, immunogenność, immunomodulacja, immunoterapia swoista, jednostka standaryzowana, przeciwciało IgE, przeciwciało IgG, przeciwciało IgG4, pyłek drzew, pyłek leszczyny pospolitej, reakcja niepożądana, tolerancja immunologiczna, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Wirus polio – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wirus polio, wykorzystywany w inaktywowanej formie w szczepionkach skojarzonych takich jak ADACEL POLIO i TETRAXIM, obejmuje trzy serotypy: Typ 1 (Mahoney) – 29 jednostek antygenu D, Typ 2 (MEF1) – 7 jednostek antygenu D oraz Typ 3 (Saukett) – 26 jednostek antygenu D. W obu preparatach stosowane są komórki Vero do namnażania wirusa, a zawartość antygenów jest porównywalna, choć w TETRAXIM podano ekwiwalentne wartości 40-8-32 jednostek antygenu D według innej metody immunochemicznej. Szczepionki zawierają śladowe ilości substancji pomocniczych, takich jak formaldehyd (tylko ADACEL POLIO), glutaraldehyd, streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B oraz albumina surowicy bydlęcej (tylko ADACEL POLIO), które nie stanowią zagrożenia w świetle badań przedklinicznych. Adiuwanty glinowe zastosowane w preparatach to fosforan glinu (1,5 mg, odpowiadający 0,33 mg Al3+) w ADACEL POLIO oraz wodorotlenek glinu (odpowiadający 0,3 mg Al3+) w TETRAXIM, bez wykazania istotnych zagrożeń toksykologicznych.
adiuwant, albumina surowicy bydlęcej, antygen D, badanie toksykologiczne, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, immunogenność antygenu, inaktywowany wirus polio, metoda immunochemiczna, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, poliowirus, profil bezpieczeństwa szczepionki, serotyp wirusa, streptomycyna, szczepionka skojarzona, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki przeciw tężcowi Tetana, dostępnej w opakowaniach jednodawkowych (0,5 ml), jest zdarzeniem mało prawdopodobnym w praktyce klinicznej. Każda dawka zawiera nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 0,7 mg Al³⁺), co minimalizuje ryzyko podania większej ilości preparatu niż zalecana dawka terapeutyczna. Charakterystyka produktu nie zawiera szczegółowych danych dotyczących objawów ani postępowania w przypadku przedawkowania, co podkreśla konieczność precyzyjnego przestrzegania schematów dawkowania i techniki podawania szczepionki.
adiuwant, adsorbcja na wodorotlenku, charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, droga podania, historia szczepień, opakowanie jednodawkowe, podawanie szczepionki, przedawkowanie szczepionki, schemat dawkowania, szczepionka przeciw tężcowi, technika podania, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Catalet D stężenie 1-25 JS/ml, stęźenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Catalet D to zawiesina do wstrzykiwań stosowana w swoistej immunoterapii alergenowej, zawierająca alergoidy z pyłku trzech gatunków drzew: olchy (Alnus sp.), brzozy (Betula sp.) oraz leszczyny pospolitej (Corylus avellana). Preparat dostępny jest w czterech stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2 500 JS/ml oraz 5 000 JS/ml, które odpowiadają fazie leczenia podstawowego (stężenia 1-3) oraz leczenia podtrzymującego (stężenie 4). Zawiesiny różnią się barwą i konsystencją, a ich skład uzupełniają substancje pomocnicze takie jak fenol (konserwant), chlorek sodu (izotoniczność), bufor fosforanowy oraz glinu wodorotlenek jako adiuwant immunologiczny. Preparat jest pakowany w fiolki szklane typu I, zabezpieczone korkiem z gumy bromobutylowej i chronione przed światłem w opakowaniach tekturowych.
adiuwant, alergoidy, bufor fosforanowy, chlorek sodu, diwodorofosforan sodu, fenol, fiolka, fosforan disodu, guma bromobutylowa, immunoterapia swoista, jednostka standaryzowana, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, pyłek drzew, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań