szczepionka DT
Szczepionka DT (Diphtheria and Tetanus) to dwuskładnikowa szczepionka zawierająca toksoid błoniczy (D) i tężcowy (T), stosowana do uodparniania przeciwko błonicy i tężcowi. Jest przeznaczona głównie dla dzieci poniżej 7. roku życia, które mają przeciwwskazania do podania pełnej szczepionki DTP zawierającej również komponent krztuścowy.
Szczepionka DT podawana jest domięśniowo, najczęściej w cyklu trzech dawek podstawowych oraz dawek przypominających. Wywołuje ona odpowiedź immunologiczną organizmu, która zapewnia długotrwałą ochronę przed tymi groźnymi chorobami zakaźnymi. Szczepionka charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa i skuteczności.
W przypadku dzieci starszych (powyżej 7. roku życia) i dorosłych stosuje się szczepionkę Td, która zawiera mniejszą dawkę toksoidu błoniczego. Szczepionka DT stanowi istotny element programów immunizacji na całym świecie, przyczyniając się do znacznego ograniczenia zachorowalności na błonicę i tężec.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana
Szczepionka DT (błoniczo-tężcowa adsorbowana) w dawce 0,5 ml zawiera co najmniej 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, a jako adiuwant wodorotlenek glinu (do 0,7 mg Al³⁺). Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania kwalifikacyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem historii alergii, wcześniejszych reakcji poszczepiennych oraz stanu zdrowia pacjenta. Szczepienie wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa, w tym zapewnienia gotowości do natychmiastowej interwencji w przypadku reakcji anafilaktycznej oraz obserwacji pacjenta przez minimum 30 minut po iniekcji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów immunosupresyjnych, u których odpowiedź immunologiczna może być osłabiona, oraz u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤28. tygodnia ciąży), u których istnieje ryzyko bezdechu wymagające monitorowania oddechu przez 48-72 godziny po szczepieniu.
adiuwant, bezdech poszczepienny, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, podanie donaczyniowe, przeciwciała przeciwbłonicze, przeciwciała przeciwtężcowe, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, szczepionka DT, terapia immunosupresyjna, tiomersal, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wywiad lekarski - Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Toksoid błoniczy, będący kluczowym składnikiem wielu szczepionek przeciw błonicy, w większości preparatów (np. Adacel, Boostrix, Tdap) nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W dawkach nie mniejszych niż 2 j.m. (Boostrix) oraz 30 j.m. (Infanrix-IPV) ryzyko jest oceniane jako minimalne, jednak w przypadku szczepionek takich jak Dultavax odnotowano zgłoszenia zawrotów głowy, a w Infanrix-IPV – senności, które mogą czasowo obniżyć zdolności psychomotoryczne. Szczepionki przeznaczone wyłącznie dla dzieci (np. DT-Szczepionka, Pentaxim) nie wymagają oceny wpływu na prowadzenie pojazdów, gdyż nie dotyczą populacji kierowców.
Adacel, Adacel Polio, błonica, Boostrix, Boostrix Polio, charakterystyka produktu leczniczego, Clodivac, Dultavax, działanie niepożądane, Infanrix-IPV, jednostka międzynarodowa, objawy poszczepienne, ośrodkowy układ nerwowy, Pentaxim, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, reakcja poszczepienna, senność, szczepienie przypominające, szczepionka DT, szczepionka DTP, szczepionka monowalentna, szczepionka Tdap, Tetraxim, toksoid błoniczy, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
W przypadku szczepionki DT (błoniczo-tężcowej adsorbowanej) nie przeprowadzono standardowych badań farmakokinetycznych, gdyż nie są one adekwatne dla produktów immunologicznych. Preparat zawiera toksoid błoniczy (≥30 j.m.) oraz toksoid tężcowy (≥40 j.m.) adsorbowane na wodorotlenku glinu uwodnionym (≤0,7 mg Al³⁺), który pełni funkcję adiuwanta. Mechanizm działania szczepionki opiera się na stymulacji układu immunologicznego do produkcji przeciwciał ochronnych, a nie na bezpośrednim działaniu farmakologicznym substancji czynnych, co wyklucza zastosowanie klasycznych parametrów farmakokinetycznych takich jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy wydalanie.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana (DTP) jest kluczowa w profilaktyce chorób zakaźnych, jednak jej podanie jest przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na składniki szczepionki, ostrych stanów chorobowych z gorączką, zaostrzeń chorób przewlekłych oraz postępujących schorzeń neurologicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje niepożądane po poprzednich dawkach, takie jak encefalopatia w ciągu 7 dni, drgawki do 3 dni, objawy mózgowe do 72 godzin, nieutulony płacz trwający ≥ 3 godziny, epizody hipotoniczno-hiporeaktywne oraz gorączka ≥ 40,5°C pojawiające się do 48 godzin po szczepieniu. Wystąpienie tych objawów stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do kolejnych dawek szczepionki DTP.
antygen krztuśca, Bordetella pertussis, choroba przewlekła, drgawki, encefalopatia, krzyk mózgowy, nadwrażliwość na substancje czynne, niepożądany odczyn poszczepienny, nieutulony płacz, objawy mózgowe, obniżone napięcie mięśniowe, ogniskowe objawy neurologiczne, ostry stan chorobowy, schorzenie neurologiczne, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka DT, szczepionka DTP, szczepionka pełnokomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wysoka gorączka, zaburzenie świadomości, zespół hipotoniczno-hiporeaktywny - Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Dawkowanie i sposób podawania
Toksoid błoniczy stanowi kluczowy składnik szczepionek stosowanych w profilaktyce błonicy, wywoływanej przez Corynebacterium diphtheriae. Schematy dawkowania różnią się w zależności od wieku pacjenta, rodzaju szczepionki oraz wskazań klinicznych. U niemowląt i małych dzieci podstawowe szczepienie obejmuje 2-3 dawki podawane w odstępach 1-2 miesięcy, z dawką uzupełniającą po roku. Szczepionki takie jak DTP, Pentaxim, Tetraxim czy Infanrix-IPV podaje się domięśniowo, najczęściej w przednio-boczną część uda u niemowląt oraz w mięsień naramienny u starszych dzieci. Dawki przypominające podaje się w 6. roku życia, następnie w wieku 14 i 19 lat (szczepionka Clodivac), a u dorosłych co 10 lat (np. Adacel, Boostrix, Tdap) w dawce 0,5 ml domięśniowo. Szczepionki o pełnej zawartości antygenu (D) stosuje się do 7. roku życia, natomiast u starszych dzieci i dorosłych preferowane są preparaty o zmniejszonej zawartości antygenu (d lub Td). W przypadku pacjentów z zaburzeniami krzepliwości rozważa się podskórne podanie szczepionki.
Adacel, Adacel Polio, adiuwant, antygen krztuśca, błonica, Boostrix, Boostrix Polio, Clodivac, Corynebacterium diphtheriae, Dultavax, Haemophilus influenzae, immunoglobulina przeciwtężcowa, Infanrix-IPV, podanie domięśniowe, podanie podskórne, poliomyelitis, postępowanie profilaktyczne, profilaktyka błonicy, ryzyko krwotoku, szczepionka błonicza adsorbowana, szczepionka DT, szczepionka DTaP-IPV, szczepionka DTP, szczepionka skojarzona, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, zaburzenie krzepliwości, zaburzenie krzepliwości krwi, zmniejszona zawartość antygenu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DT (błoniczo-tężcowa adsorbowana) zawiera w jednej dawce 0,5 ml nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, z adiuwantem w postaci wodorotlenku glinu w ilości nie przekraczającej 0,7 mg Al³⁺. Przed wprowadzeniem do obrotu każda seria szczepionki podlega rygorystycznym badaniom przedklinicznym, które obejmują ocenę toksyczności swoistej adsorbowanych toksoidów oraz adiuwanta, zgodnie z wytycznymi Farmakopei Europejskiej. Preparat w postaci mlecznej, jednorodnej zawiesiny o kremowym odcieniu musi spełniać określone normy jakościowe, co jest warunkiem dopuszczenia do badań klinicznych i stosowania u ludzi.