rak rogowaciejący
Rak rogowaciejący (carcinoma keratodes) to odmiana raka płaskonabłonkowego charakteryzująca się znacznym rogowaceniem komórek nowotworowych. W obrębie guza występują masywne struktury zwane perłami rakowym, które są wynikiem nadmiernego rogowacenia komórek nowotworowych.
Histopatologicznie rak rogowaciejący wykazuje dobrze zróżnicowane komórki nowotworowe o wyraźnej keratynizacji. Komórki nowotworowe zachowują zdolność do tworzenia mostków międzykomórkowych, co jest cechą charakterystyczną dla nabłonka płaskiego. Stopień zróżnicowania jest zwykle wyższy niż w innych typach raka płaskonabłonkowego, co często wiąże się z lepszym rokowaniem.
Najczęstszymi lokalizacjami raka rogowaciejącego są skóra (zwłaszcza obszary narażone na promieniowanie UV), wargi, jama ustna, krtań, przełyk oraz szyjka macicy. Czynniki ryzyka obejmują przewlekłą ekspozycję na promieniowanie UV, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, infekcje HPV oraz przewlekłe stany zapalne.
Leczenie raka rogowaciejącego zależy od lokalizacji, stadium zaawansowania oraz stanu ogólnego pacjenta. Podstawową metodą terapeutyczną jest zabieg chirurgiczny z odpowiednim marginesem tkanek zdrowych. W bardziej zaawansowanych przypadkach stosuje się dodatkowo radioterapię i/lub chemioterapię. Rokowanie jest zazwyczaj lepsze niż w przypadku słabo zróżnicowanych raków płaskonabłonkowych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory jamy nosowej i zatok przynosowych stanowią rzadką, ale biologicznie i histologicznie zróżnicowaną grupę nowotworów głowy i szyi, z dominującym udziałem raka płaskonabłonkowego (70-80%). Patogeneza tych nowotworów wiąże się z nabytymi mutacjami genetycznymi, aktywacją protoonkogenów oraz inaktywacją genów supresorowych, takich jak TP53 i NUTM1. Istotną rolę odgrywają czynniki środowiskowe, w tym narażenie zawodowe na pył drzewny, skórzany, formaldehyd, związki chromu i niklu oraz palenie tytoniu, które odpowiadają za około 85% przypadków. Wśród czynników wirusowych szczególnie ważny jest HPV, obecny w 20-25% raków płaskonabłonkowych jamy nosowej i zatok, co ma znaczenie prognostyczne i terapeutyczne. Również wirus EBV może uczestniczyć w transformacji nowotworowej, zwłaszcza w nowotworach nosogardła. Lokalizacja guzów obejmuje głównie zatokę szczękową (około 70%), jamę nosową oraz zatoki sitowe, a nowotwory te cechuje agresywne miejscowe naciekanie i stosunkowo rzadkie zajęcie węzłów chłonnych. Diagnostyka molekularna, w tym ocena statusu HPV oraz identyfikacja mutacji w genach IDH2, SMARCA4 i SMARCB1/INI1, umożliwia lepszą klasyfikację i personalizację terapii.
antygen jądrowy wirusa Epsteina-Barr, brodawczak odwrócony, chłoniak, czerniak, dym tytoniowy, esthesioneuroblastoma, formaldehyd, gen supresorowy nowotworu, gruczolakorak, karcinogeneza, klasyfikacja WHO, mięsak, nabłonek płaski, neuroblastoma węchowy, nowotwór jamy nosowej i zatok przynosowych, protoonkogen, pył drzewny, rak gruczołowo-torbielowaty, rak neuroendokrynny, rak płaskonabłonkowy, rak rogowaciejący, terapia protonowa, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus Epsteina-Barr, zatoka szczękowa -
Leksykon chorób i schorzeń
Rak nosogardła (NPC) to rzadki nowotwór nabłonkowy, stanowiący około 1% wszystkich nowotworów złośliwych, zlokalizowany głównie w dole Rosenmüllera. Etiologia NPC jest wieloczynnikowa, z dominującą rolą zakażenia wirusem Epsteina-Barr (EBV), który odpowiada za około 80% przypadków w Wielkiej Brytanii, szczególnie w typach histologicznych WHO II i III. Wysoki poziom DNA EBV w osoczu koreluje z gorszą odpowiedzią na leczenie i zwiększonym ryzykiem przerzutów. Inne czynniki ryzyka to zakażenie HPV (zwłaszcza typ 16 w typie WHO I), predyspozycje genetyczne związane z allelami HLA klasy I, dieta bogata w pokarmy solone (zawierające nitrozoaminy), palenie tytoniu (odpowiedzialne za około 25% przypadków w Wielkiej Brytanii), spożycie alkoholu oraz narażenie zawodowe na pył drzewny i formaldehyd. NPC wykazuje bimodalny rozkład wiekowy i jest częstszy u mężczyzn (2-3:1).
antygen leukocytarny człowieka, badanie przesiewowe, bezkomórkowe DNA, biomarker, DNA nowotworowe, dół Rosenmüllera, formaldehyd, haplotyp HLA, mononukleoza zakaźna, nitrozoamina, nosogardło, przerzut odległy, przeżycie całkowite, pył drzewny, rak nosogardła, rak rogowaciejący, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus Epsteina-Barr, zapadalność
