transport komórkowy

Transport komórkowy to zespół mechanizmów, które umożliwiają przemieszczanie substancji przez błony biologiczne komórki. Dzieli się na transport bierny (dyfuzja prosta, dyfuzja ułatwiona, osmoza), niewymagający nakładu energii oraz transport aktywny (pierwotnie i wtórnie aktywny), który wymaga energii z ATP.

Szczególne znaczenie kliniczne ma transport błonowy jonów, zwłaszcza jonów sodu, potasu, wapnia i chloru, który reguluje potencjał błonowy, a tym samym wpływa na funkcje komórek pobudliwych, takich jak neurony czy kardiomiocyty. Zaburzenia transportu jonowego leżą u podstaw wielu chorób, w tym arytmii serca, miopatii czy neuropatii.

W patofizjologii istotną rolę odgrywa również transport białek i lipidów, który decyduje o prawidłowym funkcjonowaniu komórek. Mutacje w genach kodujących białka transporterowe mogą prowadzić do chorób genetycznych, takich jak mukowiscydoza (defekt białka CFTR), choroba Tangiera (defekt transportera ABCA1) czy rodzinna hipercholesterolemia (defekt receptora LDL).

Liczne leki modyfikują transport komórkowy, co stanowi podstawę ich działania terapeutycznego. Przykładami są blokery kanałów wapniowych stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, inhibitory pompy protonowej w chorobie wrzodowej czy antybiotyki jonofory zaburzające transport jonów w komórkach bakteryjnych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl