poliglutamylometotreksat
Poliglutamylometotreksat to aktywna forma metaboliczna metotreksatu, która powstaje wewnątrz komórek poprzez dołączanie reszt kwasu glutaminowego do cząsteczki leku. Proces ten, zwany poliglutamylacją, znacząco zwiększa wewnątrzkomórkowy czas półtrwania metotreksatu oraz jego powinowactwo do enzymów docelowych.
Metotreksat jest lekiem przeciwnowotworowym i immunosupresyjnym, należącym do grupy antymetabolitów kwasu foliowego. Działa poprzez hamowanie enzymu reduktazy dihydrofolianowej, kluczowego dla syntezy puryn i pirymidyn, co prowadzi do zahamowania syntezy DNA i podziałów komórkowych. Formy poliglutamylowane wykazują silniejsze działanie inhibicyjne wobec tego enzymu niż forma macierzysta.
Poliglutamylometotreksat jest istotny z klinicznego punktu widzenia, ponieważ zdolność komórek do tworzenia i utrzymywania tych metabolitów koreluje z odpowiedzią terapeutyczną. Różnice w metabolizmie poliglutamylometotreksatu mogą częściowo wyjaśniać zmienność w skuteczności i toksyczności leczenia metotreksatem u różnych pacjentów, zwłaszcza w terapii nowotworów i chorób autoimmunologicznych jak reumatoidalne zapalenie stawów.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Metotreksat (Methotrexat-Ebewe) w dawkach 2,5 mg, 5 mg i 10 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając średnie stężenie w surowicy 170 ng/ml dla dawki 5 mg. Przy podaniu domięśniowym lek wchłania się całkowicie, a maksymalne stężenie w surowicy pojawia się po 30-60 minutach. Objętość dystrybucji wynosi początkowo około 0,18 l/kg, wzrastając do 0,4-0,8 l/kg w stanie stacjonarnym. Metotreksat wiąże się z białkami w 50%, a jego transport komórkowy odbywa się przez aktywny mechanizm konkurujący z folinianami oraz bierną dyfuzję przy stężeniach powyżej 100 µmol/l. Lek kumuluje się w płynach wysiękowych, co może opóźniać eliminację, a jego przenikanie przez barierę krew-mózg jest ograniczone, wymagając podania dokanałowego dla osiągnięcia terapeutycznych stężeń w płynie mózgowo-rdzeniowym.
4-diamino-N-metylopterowy, 7-hydroksymetotreksat, bariera krew-mózg, bierna dyfuzja, działanie cytotoksyczne, faza eliminacji, iniekcja domięśniowa, karbopeptydaza, kwas 2, łuszczyca, metotreksat, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyny wysiękowe, podanie dokanałowe, podanie pozajelitowe, poliglutamylacja, poliglutamylometotreksat, reduktaza dihydrofolianowa, reumatoidalne zapalenie stawów, stężenie w surowicy, syntetaza poliglutamylowa, transport komórkowy, wiązanie z białkami -
Leksykon leków
Metotreksat wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając średnie stężenie 170 ng/ml przy dawce 5 mg, natomiast po podaniu domięśniowym maksymalne stężenie w surowicy pojawia się po 30-60 minutach. Objętość dystrybucji wynosi od 0,18 l/kg (początkowa) do 0,4-0,8 l/kg (stan stacjonarny), z około 50% wiązaniem z białkami osocza. Transport do komórek odbywa się przez aktywny transport konkurujący z folinianami oraz bierną dyfuzję przy stężeniach powyżej 100 µmol/l. Metotreksat nie osiąga terapeutycznych stężeń w płynie mózgowo-rdzeniowym po podaniu doustnym lub pozajelitowym, co wymaga podania dokanałowego w celu uzyskania wysokich stężeń. Lek kumuluje się w płynach wysiękowych, co opóźnia jego eliminację.
4-diamino-N-metylopterowy, 7-hydroksymetotreksat, bierna dyfuzja, DAMPA, karbopeptydaza, kwas 2, łuszczyca, metotreksat, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn wysiękowy, podanie dokanałowe, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie pozajelitowe, poliglutamylacja, poliglutamylometotreksat, reduktaza dihydrofolianowa, reumatoidalne zapalenie stawów, syntetaza poliglutamylowa, transport aktywny, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne -
Leksykon leków
Metotreksat podany parenteralnie charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem, a maksymalne stężenia w osoczu po podaniu domięśniowym osiągane są w ciągu 30-60 minut. Po dożylnym podaniu obserwuje się dwufazowy proces dystrybucji z początkową objętością dystrybucji około 0,18 l/kg (18% masy ciała) oraz objętością w stanie stacjonarnym wynoszącą 0,4-0,8 l/kg (40-80% masy ciała). Metotreksat wiąże się z białkami osocza w około 50%, co wpływa na jego biodostępność. Transport leku do komórek odbywa się głównie przez aktywny transport konkurujący z folianami, natomiast przy stężeniach powyżej 100 µmol/l dominuje transport bierny. Metotreksat nie przenika w ilościach terapeutycznych przez barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy po podaniu doustnym lub parenteralnym, a wysokie stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym uzyskuje się jedynie po podaniu dokanałowym. U pacjentów z płynem wysiękowym opłucnej lub puchliną brzuszną eliminacja leku może być znacznie opóźniona ze względu na jego wiązanie i wolne usuwanie z tych przestrzeni.
bariera krew-mózg, DAMPA, działanie cytotoksyczne, hydroksymetotreksat, karbopeptydaza, krążenie wątrobowo-jelitowe, łuszczyca, metotreksat, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie parenteralne, poliglutamylacja, poliglutamylometotreksat, puchlina brzuszna, reduktaza dihydrofolianowa, syntetaza poliglutamylowa, synteza DNA, terapia przeciwnowotworowa, transport przezbłonowy, wiązanie z białkami, wychwyt komórkowy, wysięk opłucnowy
