przepuszczalność błony neuronu

Przepuszczalność błony neuronu to zdolność błony komórkowej neuronu do selektywnego transportu jonów i innych cząsteczek przez jej strukturę. Jest to kluczowa właściwość fizjologiczna, która determinuje potencjał spoczynkowy błony oraz umożliwia generowanie i przewodzenie potencjałów czynnościowych.

Za przepuszczalność błony neuronu odpowiadają głównie kanały jonowe – białka błonowe tworzące pory selektywnie przepuszczające określone jony (Na+, K+, Ca2+, Cl-). Kanały te mogą być stale otwarte (kanały pasywne) lub aktywowane przez różne czynniki, jak zmiana potencjału błonowego (kanały napięciozależne), neurotransmitery (kanały bramkowane ligandami) czy bodźce mechaniczne.

Zmiany przepuszczalności błony neuronu dla jonów sodowych i potasowych stanowią podstawę generowania potencjału czynnościowego. Podczas depolaryzacji dochodzi do gwałtownego wzrostu przepuszczalności dla jonów Na+, a następnie podczas repolaryzacji – dla jonów K+. Zaburzenia przepuszczalności błony neuronalnej mogą prowadzić do dysfunkcji układu nerwowego i chorób neurologicznych.

W praktyce klinicznej modulacja przepuszczalności błony neuronu jest punktem uchwytu działania wielu leków neurologicznych, w tym przeciwpadaczkowych, znieczulających miejscowo czy przeciwbólowych. Badanie właściwości elektrycznych błon neuronalnych stanowi istotny element diagnostyki neurobiologicznej i elektrofizjologicznej.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl