Właściwości farmakodynamiczne leku Mydrane

Mydrane, roztwór do wstrzykiwań dokomorowych (do komory przedniej oka), zawierający tropikamid (0,2 mg/ml), fenylefryny chlorowodorek (3,1 mg/ml) i lidokainy chlorowodorek jednowodny (10 mg/ml), należy do grupy farmakoterapeutycznej: ŚRODKI ROZSZERZAJĄCE ŹRENICE i PORAŻAJĄCE AKOMODACJĘ, tropikamid w połączeniach (kod ATC: S01FA56). Preparat ten łączy w sobie dwie substancje rozszerzające źrenice o różnych mechanizmach działania oraz substancję znieczulającą miejscowo.¹

Mechanizm działania składników aktywnych

Fenylefryna działa jako bezpośredni środek sympatykomimetyczny, który rozszerza źrenice poprzez stymulację receptorów alfa-adrenergicznych znajdujących się w rozwieraczu źrenicy. Skurcz tego mięśnia powoduje rozszerzenie źrenicy. Warto zauważyć, że fenylefryna praktycznie nie wpływa na porażenie akomodacji oka.²

Tropikamid jest środkiem parasympatykolitycznym, który blokuje receptory muskarynowe M4. Mechanizm jego działania polega na blokowaniu odpowiedzi na stymulację cholinergiczną mięśnia zwieracza źrenicy oraz mięśnia ciała rzęskowego. Efektem tego działania jest zarówno rozszerzenie źrenicy, jak i porażenie mięśnia rzęskowego, co prowadzi do cykloplegii (porażenia akomodacji).³

Lidokaina, będąca miejscowym środkiem znieczulającym typu amidowego, działa poprzez hamowanie przewodnictwa impulsów we włóknach nerwowych. Jej mechanizm polega na hamowaniu przepuszczalności błony neuronu, zwłaszcza dla jonów sodu, co skutkuje znoszeniem przewodnictwa nerwowego i miejscowym znieczuleniem.⁴

Działanie synergistyczne składników

Chociaż tropikamid stosowany w monoterapii już powoduje rozszerzenie źrenicy i porażenie akomodacji, to równoczesne zastosowanie substancji sympatykomimetycznej, jaką jest fenylefryna, prowadzi do dodatkowego rozszerzenia źrenicy. Takie synergistyczne połączenie substancji czynnych jest często zalecane w celu osiągnięcia maksymalnego rozszerzenia źrenicy podczas zabiegów okulistycznych, szczególnie podczas operacji usuwania zaćmy.⁵

Badania kliniczne – rozszerzenie źrenicy

Badania kliniczne fazy II wykazały, że po pojedynczym wstrzyknięciu dokomorowym 200 μl produktu Mydrane, w ciągu zaledwie 30 sekund osiągano średnio rozszerzenie źrenicy na poziomie 95%. Pomiar ten został wykonany przed podaniem wiskoelastyku.⁶

W badaniach klinicznych fazy II i III odnotowano szczegółowe pomiary wielkości źrenicy u pacjentów, którym podano pojedyncze wstrzyknięcie dokomorowe 200 μl Mydrane, co przedstawiono w poniższej tabeli:⁷

W badaniu III fazy, po wykonaniu pojedynczego wstrzyknięcia 200 μl preparatu Mydrane oraz wstrzyknięciu wiskoelastyku (tuż przed kapsuloreksją), szerokość źrenicy osiągnęła co najmniej 7 mm u 86,7% pacjentów. Badania II i III fazy wykazały ponadto, że rozszerzenie źrenicy uzyskane przy zastosowaniu produktu Mydrane było stabilne aż do zakończenia zabiegu chirurgicznego.⁸

Powrót do normalnej szerokości źrenicy występuje po około 5-7 godzinach od podania preparatu.⁹

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Działanie rozszerzające źrenice oraz znieczulające produktu Mydrane zostało ocenione w porównaniu do standardowej metody podawania kropli zawierających fenylefrynę i tropikamid. Badanie przeprowadzono na grupie 555 pacjentów ze źrenicami o szerokości ≥7 mm, u których wykonano operację usunięcia zaćmy po zastosowaniu miejscowego środka rozszerzającego źrenice. Było to wieloośrodkowe, randomizowane, otwarte badanie fazy III. W obu grupach pacjentów (Mydrane oraz leczenie referencyjne) stosowano krople do oczu zawierające 1% tetrakainę, podawane na 5 minut i na 1 minutę przed rozpoczęciem operacji.¹⁰

W zakresie rozszerzenia źrenic, produkt Mydrane wykazał podobną skuteczność jak leczenie referencyjne, które składało się z kropli do oczu zawierających 0,5% tropikamidu oraz kropli z 10% fenylefryny, podawanych trzykrotnie przed operacją (po jednej kropli każdego produktu). Analiza wyników dla głównych i równorzędnych głównych kryteriów skuteczności w zmodyfikowanej populacji ITT przedstawia się następująco:¹¹

* Osoba reagująca była zdefiniowana jako pacjent, u którego wykonano kapsuloreksję bez zastosowania jakiegokolwiek dodatkowego środka rozszerzającego źrenice.
** Osoba reagująca była zdefiniowana jako pacjent, u którego wykonano kapsuloreksję bez zastosowania jakiegokolwiek dodatkowego środka rozszerzającego źrenice, i u którego szerokość źrenicy tuż przed kapsuloreksją wynosiła ≥ 5,5 mm.

Podczas badania fazy III w grupie otrzymującej Mydrane (N=268) u większości pacjentów (197 osób) wykonano pojedyncze wstrzyknięcie dokomorowe o objętości 200 μl. U pozostałych 71 pacjentów zastosowano dodatkowe wstrzyknięcie dokomorowe o objętości 100 μl, które nie wykazało istotnego dodatkowego wpływu na rozszerzenie źrenicy. Co więcej, w tej grupie pacjentów zaobserwowano zwiększoną utratę komórek śródbłonka rogówki.¹²

Znieczulenie i komfort pacjenta

W zakresie znieczulenia oraz komfortu pacjenta, ocenianego w różnych etapach zabiegu chirurgicznego, zaobserwowano statystycznie istotną różnicę przed wszczepieniem implantu wewnątrzgałkowego. Na tym etapie komfort pacjentów był statystycznie istotnie lepszy przy zastosowaniu preparatu Mydrane (p=0,034). Nie stwierdzono natomiast statystycznie istotnych różnic pomiędzy grupami na innych etapach zabiegu chirurgicznego, takich jak: przed wstrzyknięciem wiskoelastyku, podczas kapsuloreksji oraz podczas wstrzykiwania cefuroksymu.¹³