lek alfa-adrenomimetyczny

Leki alfa-adrenomimetyczne (alfa-mimetyki) to grupa substancji farmakologicznych, które naśladują działanie naturalnych katecholamin (adrenaliny i noradrenaliny) poprzez stymulację receptorów alfa-adrenergicznych. Receptory te dzielą się na dwa główne podtypy: alfa-1 (zlokalizowane głównie w mięśniach gładkich naczyń) oraz alfa-2 (występujące w ośrodkowym układzie nerwowym i zakończeniach presynaptycznych).

W zależności od selektywności wobec podtypów receptorów, alfa-adrenomimetyki wywołują różne efekty kliniczne. Leki stymulujące receptory alfa-1 powodują głównie skurcz naczyń krwionośnych (wazokonstrykcję), zwiększenie ciśnienia tętniczego i rozszerzenie źrenic. Natomiast aktywacja receptorów alfa-2 prowadzi do efektów ośrodkowych, takich jak sedacja, działanie przeciwbólowe oraz hamowanie uwalniania noradrenaliny.

Do najczęściej stosowanych alfa-adrenomimetyków należą: fenylefryna, oksymetazolina, klonidyna, midodrina oraz deksmedetomidyna. Znajdują one zastosowanie w leczeniu niedociśnienia ortostatycznego, dekongestionacji błon śluzowych nosa, terapii jaskry, jako leki obkurczające naczynia w preparatach do oczu, w anestezjologii oraz w leczeniu niektórych przypadków nadciśnienia tętniczego (szczególnie alfa-2 mimetyki).

Stosowanie leków alfa-adrenomimetycznych wymaga ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane, które mogą obejmować nadciśnienie tętnicze, tachykardię lub bradykardię, zaburzenia rytmu serca, niepokój oraz suchość w jamie ustnej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem, jaskrą, przerostem prostaty oraz u osób przyjmujących inhibitory MAO.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl