zatrucie związkami fosforu
Zatrucie związkami fosforu stanowi poważny problem toksykologiczny, który może wynikać z narażenia na pestycydy fosforoorganiczne, bojowe środki trujące lub białe i żółte odmiany fosforu. Fosforoorganiczne środki owadobójcze oraz bojowe środki trujące (np. sarin, soman) działają poprzez hamowanie acetylocholinoesterazy, co prowadzi do nagromadzenia acetylocholiny w synapsach i zaburzenia przewodnictwa nerwowego.
Objawy zatrucia związkami fosforoorganicznymi obejmują nadmierną aktywację receptorów muskarynowych (mioza, bradykardia, skurcz oskrzeli, wzmożona sekrecja, biegunka, nietrzymanie moczu), nikotynowych (drżenia mięśniowe, fascykulacje, osłabienie, porażenie mięśni oddechowych) oraz ośrodkowego układu nerwowego (niepokój, drgawki, śpiączka). Zatrucie żółtym lub białym fosforem powoduje natomiast ciężkie uszkodzenia wątroby, nerek oraz tkanek miękkich w miejscu kontaktu.
Leczenie zatruć związkami fosforoorganicznymi opiera się na podawaniu atropiny (blokuje receptory muskarynowe), oksymów (reaktywatory acetylocholinoesterazy, np. pralidoksym) oraz benzodiazepin w przypadku drgawek. W zatruciach elementarnym fosforem stosuje się płukanie żołądka roztworem nadmanganianu potasu, leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe. Kluczowe znaczenie ma szybka dekontaminacja, podtrzymanie funkcji oddechowych i krążeniowych oraz monitorowanie czynności wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Akineton 5 mg/ml
AKINETON w formie roztworu do wstrzykiwań zawiera mleczan biperydenu w stężeniu 5 mg/ml, co odpowiada 3,9 mg biperydenu na ml. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, rozpoczynając od najmniejszej skutecznej dawki i stopniowo ją zwiększając, uwzględniając efekt terapeutyczny oraz działania niepożądane. Lek może być podawany domięśniowo, powoli dożylnie lub w infuzji dożylnej. W ciężkich przypadkach choroby Parkinsona lub kurczu powiek dawki mogą wynosić od 10 do 20 mg mleczanu biperydenu na dobę (2 do 4 ml roztworu). Dorośli otrzymują jednorazowo 2,5-5 mg (0,5-1 ml), z możliwością powtórzenia dawki po 30 minutach, a maksymalna dawka dobowa wynosi 10-20 mg. U dzieci dawki są dostosowane do wieku, np. do 1 roku życia 1 mg (0,2 ml), do 6 lat 2 mg (0,4 ml), do 10 lat 3 mg (0,6 ml), podawane powoli dożylnie.
biperyden, choroba Parkinsona, działanie niepożądane, infuzja dożylna, kurcz powiek, mleczan biperydenu, objawy pozapiramidowe, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pozapiramidowe zaburzenia ruchowe, produkt leczniczy, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, wstrzyknięcie dożylne, zatrucie nikotyną, zatrucie związkami fosforu - Leksykon substancji czynnych
Biperyden – Wskazania do stosowania
Biperyden, dostępny w formie tabletek (2 mg), tabletek o przedłużonym uwalnianiu (4 mg) oraz roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml), jest cholinolitykiem stosowanym w leczeniu zaburzeń pozapiramidowych, w tym choroby Parkinsona (sztywność, drżenie, bradykinezja) oraz polekowych zespołów parkinsonowskich. Mechanizm działania opiera się na blokadzie receptorów muskarynowych, co redukuje nadmierną aktywność cholinergiczną w prążkowiu i poprawia równowagę neuroprzekaźników dopaminergiczno-cholinergicznych. Biperyden jest również skuteczny w terapii wczesnych dyskinez, akatyzji oraz dystonii (uogólnionej, odcinkowej, zespołu Meige’a, kurczu powiek i spastycznego kręczu karku). Wskazania obejmują zarówno przewlekłe, jak i ostre stany neurologiczne, gdzie zaburzenia motoryczne mają podłoże pozapiramidowe.
akatyzja, aktywność cholinergiczna, biperyden, bradykinezja, choroba Parkinsona, drżenie spoczynkowe, dyskineza, dystonia odcinkowa, dystonia uogólniona, dystonia ustno-żuchwowa, działanie cholinolityczne, inhibitor acetylocholinesterazy, kręcz karku, kurcz powiek, napięcie mięśniowe, objawy motoryczne, objawy parkinsonowskie, parkinsonizm, reakcja dystoniczna, receptory muskarynowe, schorzenie neurodegeneracyjne, skurcz toniczny, sztywność mięśniowa, układ pozapiramidowy, zaburzenia motoryczne, zaburzenia pozapiramidowe, zatrucie nikotyną, zatrucie związkami fosforu, zespół Meige’a, zespół pozapiramidowy