enzymy fazy I i II

Enzymy fazy I i II to dwie główne grupy enzymów biorących udział w biotransformacji ksenobiotyków, w tym leków, toksyn i innych obcych substancji chemicznych. Proces ten ma kluczowe znaczenie dla detoksykacji organizmu i eliminacji potencjalnie szkodliwych związków.

Enzymy fazy I, głównie cytochromy P450 (CYP450), katalizują reakcje oksydacji, redukcji i hydrolizy, wprowadzając do cząsteczek grupy funkcyjne (-OH, -NH2, -SH, -COOH). Działanie to często zwiększa reaktywność substancji, a w niektórych przypadkach może prowadzić do bioaktywacji proleków lub powstawania metabolitów o większej toksyczności niż związek macierzysty.

Enzymy fazy II katalizują reakcje koniugacji (sprzęgania), w których metabolity fazy I lub substancje posiadające odpowiednie grupy funkcyjne łączą się z endogennymi substratami, takimi jak kwas glukuronowy, siarczan, glutaion, aminokwasy czy grupy metylowe. Należą do nich transferazy: UDP-glukuronylotransferazy (UGT), sulfotransferazy (SULT), N-acetylotransferazy (NAT), glutationo-S-transferazy (GST) i metylotransferazy.

Polimorfizm genetyczny enzymów biotransformacji jest istotnym czynnikiem wpływającym na indywidualną odpowiedź na leki i podatność na ksenotoksyny. Zmiany w aktywności tych enzymów mogą powodować różnice w metabolizmie leków, prowadząc do ich zmienionej skuteczności lub zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, co ma znaczenie w medycynie personalizowanej i farmakogenetyce.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl