polipeptyd kotransportujący taurocholan
Polipeptyd kotransportujący taurocholan (NTCP, z ang. Na+-taurocholate cotransporting polypeptide) jest białkiem błonowym, które odgrywa kluczową rolę w wątrobowym transporcie kwasów żółciowych. Znany również jako SLC10A1 (solute carrier family 10 member 1), zlokalizowany jest głównie na błonie sinusoidalnej hepatocytów.
NTCP odpowiada za aktywny transport kwasów żółciowych ze krwi do hepatocytów, wykorzystując gradient stężenia jonów sodu jako źródło energii. Białko to jest głównym transporterem dla skoniugowanych kwasów żółciowych, w tym taurocholanu, glikocholanu oraz innych kwasów żółciowych połączonych z tauryną lub glicyną.
W kontekście patofizjologii, NTCP pełni istotną funkcję jako receptor dla wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV) i wirusa zapalenia wątroby typu D (HDV). Interakcja między białkiem powierzchniowym HBV (HBsAg) a NTCP umożliwia wniknięcie wirusa do hepatocytów, co czyni ten polipeptyd potencjalnym celem terapeutycznym w leczeniu zakażeń HBV/HDV.
Zaburzenia ekspresji lub funkcji NTCP mogą prowadzić do chorób wątroby związanych z metabolizmem kwasów żółciowych, w tym cholestazy. Mutacje w genie SLC10A1 są związane z rodzinną hipercholemią i hipertriglicerydemią. Badania nad NTCP koncentrują się na jego roli jako potencjalnego celu w terapiach przeciwwirusowych oraz w leczeniu chorób związanych z zaburzeniami transportu kwasów żółciowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ambrisentan AOP 5 mg
Ambrisentan wykazuje niski potencjał do interakcji lekowych, nie wpływając istotnie na enzymy metabolizujące leki fazy I i II, w tym CYP3A4, co potwierdzono w badaniach in vitro i klinicznych. Wyjątkiem jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A, które powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan, wymagając ograniczenia dawki do 5 mg raz na dobę. Ryfampicyna powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan po początkowych dawkach, jednak efekt ten zanika po 8 dniach terapii. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych stwierdzono także z inhibitorami fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol, noretyndron), warfaryną, ketokonazolem oraz digoksyną. W przypadku prostanoidów i stymulatorów rozpuszczalnej cyklazy guanylowej brak jest danych klinicznych, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów.
ambrisentan, cyklosporyna A, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, enzymy fazy I i II, etynyloestradiol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hipotonia objawowa, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, ketokonazol, nadciśnienie płucne, noretyndron, polipeptyd kotransportujący taurocholan, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, prostanoid, proteina oporności na nowotwór piersi, ryfampicyna, stymulator rozpuszczalnej cyklazy guanylowej, syldenafil, tadalafil, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna, wskaźnik INR