receptory somatostatyny

Receptory somatostatyny (SSTR) to białka receptorowe należące do rodziny receptorów sprzężonych z białkiem G. Zidentyfikowano pięć podtypów tych receptorów (SSTR1-5), które pośredniczą w różnorodnych działaniach somatostatyny – hormonu peptydowego wytwarzanego głównie w podwzgórzu, trzustce i przewodzie pokarmowym.

Receptory somatostatyny odgrywają kluczową rolę w regulacji wydzielania wielu hormonów, w tym hormonu wzrostu, insuliny, glukagonu oraz hormonów przewodu pokarmowego. Ich aktywacja prowadzi do hamowania sekrecji tych substancji. Ponadto SSTR uczestniczą w regulacji proliferacji komórek, apoptozy oraz angiogenezy.

W praktyce klinicznej szczególne znaczenie ma nadekspresja receptorów somatostatyny w guzach neuroendokrynnych. Ta właściwość jest wykorzystywana zarówno w diagnostyce (scyntygrafia receptorowa, PET/CT z analogami somatostatyny znakowanymi izotopami) jak i terapii (leczenie analogami somatostatyny, terapia radioizotopowa znakowanymi analogami somatostatyny – PRRT).

Analogi somatostatyny, takie jak oktreotyd i lanreotyd, są powszechnie stosowane w leczeniu guzów neuroendokrynnych oraz akromegalii. Wykazują one różne powinowactwo do poszczególnych podtypów receptorów, co wpływa na ich skuteczność terapeutyczną w zależności od profilu ekspresji SSTR w tkance docelowej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Somatuline Autogel 120 mg/dawkę

Somatuline Autogel, zawierający lanreotyd w postaci octanu, dostępny jest w dawkach 60 mg, 90 mg oraz 120 mg jako roztwór do głębokich wstrzyknięć podskórnych. Lek jest wskazany w długotrwałym leczeniu akromegalii u pacjentów, u których standardowe metody (operacja i/lub radioterapia) nie doprowadziły do normalizacji stężeń hormonu wzrostu (GH) i/lub insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1). Ponadto preparat stosuje się u chorych niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego lub radioterapii oraz w celu kontroli objawów klinicznych akromegalii, takich jak obrzęki tkanek miękkich, przerost narządów, nadmierna potliwość, bóle stawów i powikłania sercowo-naczyniowe. W terapii guzów neuroendokrynnych żołądkowo-jelitowo-trzustkowych (GEP-NET) Somatuline Autogel jest zalecany u dorosłych pacjentów z guzami G1 lub wybranymi G2 (indeks Ki67 ≤10%), nieoperacyjnymi lub z przerzutami, celem stabilizacji wzrostu guza i kontroli objawów hormonalnych, takich jak biegunki, flush czy hipoglikemia.
akromegalia, chromogranina A, guz miejscowo zaawansowany, guzy G2, guzy neuroendokrynne żołądkowo-jelitowo-trzustkowe, hipoglikemia, hormon wzrostu, indeks Ki67, indeks proliferacyjny, insulinopodobny czynnik wzrostu, kwas 5-hydroksyindolooctowy, lanreotyd, napadowe zaczerwienienie skóry, octan, przerzuty nowotworowe, radioterapia, receptory somatostatyny, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, zespół rakowiaka
Leksykon substancji czynnych
Lanreotyd – Właściwości farmakodynamiczne

Lanreotyd, będący analogiem somatostatyny, wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów SSTR2 i SSTR5, co stanowi podstawę jego działania hamującego wydzielanie hormonu wzrostu (GH) oraz innych hormonów i peptydów regulatorowych. Dostępny jest w formach roztworu do wstrzykiwań (Myrelez, Somatuline Autogel) oraz proszku do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu (Somatuline PR) w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg. Lanreotyd wykazuje dłuższy czas działania i wyższą aktywność biologiczną niż naturalna somatostatyna, co umożliwia rzadsze podawanie i utrzymanie długotrwałego efektu terapeutycznego. Klinicznie istotne jest jego działanie hamujące na wydzielanie motyliny, GIP, polipeptydu trzustkowego, prolaktyny oraz markerów nowotworowych (chromogranina A, 5-HIAA), przy jednoczesnym braku istotnego wpływu na sekretynę i gastrynę na czczo. Ponadto lanreotyd wpływa na funkcje przewodu pokarmowego, m.in. hamując poposiłkowy wzrost przepływu krwi w tętnicy krezkowej górnej i żyle wrotnej oraz zmniejszając wydzielanie elektrolitów do jelita czczego.
akromegalia, aktywność biologiczna, analog somatostatyny, chromogranina A, czas wolny od progresji, funkcje endokrynne, GEP-NET, gigantyzm przysadkowy, guz chromochłonny nadnerczy, guz neuroendokrynny, hormon wzrostu, IGF-1, kryteria RECIST, kwas 5-hydroksyindolooctowy, makrogruczolak przysadki, motylina, nerwiak płodowy, niedrożność przewodu pokarmowego, polipeptyd trzustkowy, prolaktyna, receptor somatostatyny, receptory somatostatyny, rozsiew nowotworowy, sekretyna, tętnica krezkowa górna

receptory somatostatyny

Powiązane wpisy

Wskazania do stosowania – Somatuline Autogel 120 mg/dawkę

Lanreotyd – Właściwości farmakodynamiczne