tętnica skroniowa powierzchowna
Tętnica skroniowa powierzchowna (arteria temporalis superficialis) jest końcowym odgałęzieniem tętnicy szyjnej zewnętrznej. Biegnie ku górze przed małżowiną uszną, przechodząc przez okolicę skroniową i rozgałęziając się na gałąź czołową i ciemieniową, które zaopatrują w krew struktury skóry i mięśni w bocznej części głowy.
Tętnica ta ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż jest często wykorzystywana jako miejsce dostępu naczyniowego przy biopsji tętnicy skroniowej – procedurze diagnostycznej stosowanej przy podejrzeniu olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic. Jest to także ważny punkt orientacyjny anatomiczny podczas zabiegów chirurgicznych w obrębie twarzy i skroni.
W praktyce klinicznej tętnica skroniowa powierzchowna jest często wykorzystywana jako naczynie dawcze w mikrochirurgicznych zespoleniach naczyniowych, szczególnie przy operacjach rekonstrukcyjnych twarzy. Dzięki swojemu powierzchownemu położeniu, jest ona dobrze wyczuwalna przy badaniu palpacyjnym, co umożliwia łatwą ocenę tętna skroniowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba moyamoya – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba moyamoya to rzadkie, postępujące zwężenie dystalnej części tętnicy szyjnej wewnętrznej i jej głównych odgałęzień, prowadzące do niedokrwienia mózgu i zwiększonego ryzyka udaru oraz napadów drgawkowych, zwłaszcza u dzieci. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (MRI, angiografia, ocena przepływu krwi), a leczenie jest wielodyscyplinarne, obejmujące neurologów, neurochirurgów, pielęgniarki neurologiczne, fizjoterapeutów i innych specjalistów. Jedyną skuteczną metodą długoterminową jest rewaskularyzacja chirurgiczna – bezpośredni bypass EC-IC lub pośredni bypass (np. EDAS), mające na celu przywrócenie prawidłowego przepływu krwi do mózgu. Po zabiegu pacjent wymaga intensywnej opieki, w tym monitorowania parametrów życiowych (ciśnienie tętnicze 110-130/70-90 mmHg), kontroli neurologicznej, zarządzania bólem i odpowiedniego nawodnienia (2-3 litry płynów bezkofeinowych dziennie). Farmakoterapia obejmuje długoterminowe stosowanie leków przeciwpłytkowych, głównie aspiryny, oraz leczenie objawowe (leki przeciwdrgawkowe, blokery kanału wapniowego, leki hipotensyjne i statyny).
angiografia, bloker kanału wapniowego, bypass bezpośredni, choroba moyamoya, encefaloduroarteriosynangioza, fizjoterapeuta, krwotok śródmózgowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, logopeda, napad drgawkowy, neurochirurg, neuropsycholog, neuroradiologia interwencyjna, pielęgniarka neurologiczna, proces pielęgniarski, przemijający atak niedokrwienny, rewaskularyzacja, schorzenie naczyniowe mózgu, terapeuta zajęciowy, terapia poznawczo-behawioralna, tętnica skroniowa powierzchowna, tętnica środkowa mózgu, tętnica szyjna wewnętrzna, udar, zespół terapeutyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba moyamoya – Leczenie
Choroba moyamoya to postępujące zwężenie tętnic szyjnych wewnętrznych i ich odgałęzień, prowadzące do rozwoju kruchej sieci naczyń obocznych. Leczenie przyczynowe nie istnieje, a terapia skupia się na zapobieganiu udarom oraz poprawie przepływu mózgowego. Farmakoterapia obejmuje leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy w dawce 50-100 mg), antagonistów wapnia (np. werapamil) oraz leki przeciwdrgawkowe, jednak nie zatrzymują one progresji choroby. Wskazane jest leczenie nadciśnienia tętniczego zgodnie z japońskimi wytycznymi, szczególnie w ostrej fazie krwotoku śródczaszkowego. Chirurgiczna rewaskularyzacja, zarówno bezpośrednia (bypass STA-MCA), jak i pośrednia (np. EDAS, EMS), stanowi standard terapii u pacjentów z objawową chorobą moyamoya, skutecznie zmniejszając ryzyko udarów niedokrwiennych i krwotocznych.
angiografia TK, angioplastyka, antagonista wapnia, bypass bezpośredni, bypass STA-MCA, choroba moyamoya, EMS, farmakoterapia, fizjoterapia, implantacja stentu, krążenie oboczne, krwawienie mózgowe, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie endowaskularne, leczenie modyfikujące przebieg choroby, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpłytkowy, przemijający atak niedokrwienny, rewaskularyzacja chirurgiczna, rezonans magnetyczny wysokiej rozdzielczości, terapia mowy, terapia poznawczo-behawioralna, terapia zajęciowa, tętniak rzekomy, tętnica skroniowa powierzchowna, tętnica środkowa mózgu, udar niedokrwienny - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba moyamoya – Zapobieganie i profilaktyka
Choroba moyamoya (MMD) to postępujące zwężenie tętnic szyjnych wewnętrznych i ich proksymalnych odgałęzień, prowadzące do powstania kruchej sieci naczyń obocznych u podstawy mózgu. Wczesna diagnostyka i leczenie są kluczowe dla zapobiegania udarom mózgu i poważnym powikłaniom neurologicznym. Najskuteczniejszą metodą leczenia jest chirurgiczna rewaskularyzacja, która znacząco zmniejsza ryzyko udaru (iloraz szans 0,17, 95% CI 0,12-0,26, P<0,01) poprzez poprawę przepływu krwi i stabilizację hemodynamiki. Techniki rewaskularyzacji obejmują bypass bezpośredni (zespolenie tętnicy skroniowej powierzchownej z tętnicą środkową mózgu), bypass pośredni (neowaskularyzacja z wykorzystaniem angiogenezy) oraz metody łączone. Leczenie farmakologiczne, w tym kwas acetylosalicylowy (50-100 mg/dobę) oraz cilostazol, może wspomagać terapię chirurgiczną, choć skuteczność leków przeciwpłytkowych wymaga dalszej walidacji. Kontrola ciśnienia tętniczego (zalecane wartości: skurczowe <180 mmHg, rozkurczowe <105 mmHg) oraz leczenie nadciśnienia z użyciem inhibitorów ACE, ARB, diuretyków i blokerów kanału wapniowego są istotne, zwłaszcza w fazie ostrej krwotoku śródmózgowego.
bezpośredni bypass, bloker kanału wapniowego, bloker receptora angiotensyny, choroba miażdżycowa, choroba moyamoya, cilostazol, deficyt neurologiczny, dyslipidemia, funkcja poznawcza, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, krwotok śródmózgowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, perfuzja mózgowa, rewaskularyzacja chirurgiczna, statyna, tętnica skroniowa powierzchowna, tętnica środkowa mózgu, tętnica szyjna wewnętrzna, udar mózgu, udar niedokrwienny