mutacje IDH
Mutacje IDH (izocytronianu dehydrogenazy) to kluczowe zmiany genetyczne obserwowane głównie w genach IDH1 i IDH2, które odgrywają istotną rolę w patogenezie nowotworów. Najczęściej występują w glejakach, ostrych białaczkach szpikowych (AML), chrzęstniakomięsakach oraz w niektórych przypadkach cholangiocarcinoma.
Fizjologicznie enzymy IDH uczestniczą w cyklu Krebsa, katalizując konwersję izocytrynianu do α-ketoglutaranu. Zmutowane formy IDH zyskują nową funkcję enzymatyczną, przekształcając α-ketoglutaran do 2-hydroksyglutaranu (2-HG), który jest onkometabolitem zakłócającym procesy epigenetyczne poprzez hamowanie aktywności enzymów zależnych od α-ketoglutaranu, prowadząc do hipermetylacji DNA i histonów.
Diagnostyka mutacji IDH ma istotne znaczenie kliniczne. W glejakach obecność mutacji IDH1/IDH2 wiąże się z lepszym rokowaniem i odpowiedzią na leczenie. Ponadto, mutacje te stały się celem terapii celowanej – inhibitory IDH (iwosidenib dla IDH1 i enasidenib dla IDH2) zostały zatwierdzone w leczeniu nawrotowej/opornej AML z mutacjami IDH.
Oznaczanie statusu mutacji IDH stanowi obecnie standard diagnostyczny w klasyfikacji guzów ośrodkowego układu nerwowego według WHO oraz element stratyfikacji ryzyka w AML. Badania są prowadzone technikami sekwencjonowania NGS, PCR lub immunohistochemii (w przypadku najczęstszej mutacji IDH1 R132H).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Astrocytoma – Diagnostyka i diagnoza
Astrocytoma, stanowiący około 60% guzów mózgu, jest nowotworem wywodzącym się z astrocytów i diagnozowanym rocznie u około 15 000 pacjentów w USA, z przewagą mężczyzn (1,3:1). Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego badania neurologicznego oceniającego funkcje poznawcze, nerwy czaszkowe, siłę mięśniową oraz funkcje czuciowe, co pozwala na lokalizację guza i ocenę jego wpływu na OUN. Kluczową rolę odgrywają badania obrazowe, przede wszystkim MRI, które umożliwia ocenę lokalizacji, wielkości i charakterystyki guza, z typowymi cechami: izointensywnością w T1, hiperintensywnością w T2 oraz różnym stopniem wzmocnienia kontrastowego zależnym od stopnia złośliwości (grade I-II słabe, grade III-IV wyraźne). Zaawansowane techniki MRI, takie jak fMRI, perfuzja, spektroskopia MRS czy ASL, dostarczają dodatkowych informacji o funkcji i unaczynieniu guza. Ostateczne rozpoznanie wymaga biopsji histopatologicznej, wykonywanej podczas resekcji lub stereotaktycznie, pozwalającej na ocenę stopnia złośliwości (grade I-IV wg WHO) oraz identyfikację markerów molekularnych, które mają kluczowe znaczenie prognostyczne i terapeutyczne.
anaplastyczny astrocytoma, angiografia, astrocytoma, badanie histopatologiczne, badanie neurologiczne, biopsja stereotaktyczna, choroba demielinizacyjna, diagnostyka molekularna, diagnostyka różnicowa, elektroencefalografia, ependymoma, funkcje poznawcze, glioblastoma multiforme, klasyfikacja histopatologiczna, kodelecja 1p/19q, kortykosteroidy, leczenie ukierunkowane molekularnie, leki przeciwdrgawkowe, metylacja MGMT, MRI funkcjonalne, MRI perfuzyjne, mutacje IDH, nerwy czaszkowe, obrzęk mózgu, oligodendroglioma, ośrodkowy układ nerwowy, rezonans magnetyczny, ropień mózgu, spektroskopia rezonansu magnetycznego, środek kontrastowy, tomografia komputerowa, zapalenie mózgu - Leksykon chorób i schorzeń
Ostra białaczka szpikowa – Patofizjologia i mechanizm
Ostra białaczka szpikowa (AML) to heterogenna choroba nowotworowa charakteryzująca się klonalną ekspansją niedojrzałych blastów mieloidalnych w szpiku i krwi obwodowej, wynikającą z licznych mutacji somatycznych (średnio 5 na pacjenta) zaburzających proliferację i różnicowanie komórek hematopoetycznych. Kluczowy jest model dwuuderzeniowy, gdzie mutacje typu I (np. FLT3-ITD, TKD, RAS, c-KIT) aktywują szlaki pro-proliferacyjne, a mutacje typu II (np. fuzje AML1/ETO, MLL/AF9, PML/RAR) blokują różnicowanie. Mutacje FLT3-ITD występują u około 33% pacjentów i wiążą się z wysokim ryzykiem nawrotu oraz krótkim przeżyciem całkowitym. Inne istotne mutacje to DNMT3A, TET2, IDH1/2 (15-20% przypadków), NPM1 (30%), CEBPA (bialleliczne mutacje z korzystnym rokowaniem) oraz TP53, które determinują przebieg choroby i rokowanie. AML cechuje się także dysfunkcją mikrośrodowiska szpiku kostnego, które wspiera przeżycie i oporność komórek białaczkowych (LSC), metabolicznie zależnych od oksydacyjnej fosforylacji (OXPHOS). Wysokie poziomy ROS i heterogenność klonalna wpływają na progresję i nawroty choroby.
2-hydroksyglutaran, apoptoza, białko Bcl-2, blasty szpiku kostnego, ewolucja klonalna, hydroksymetylacja DNA, inhibitor FLT3, inhibitor IDH, komórki macierzyste białaczki, komórki macierzyste raka, leukemogeneza, metylacja DNA, mezenchymalne komórki macierzyste, mieloblast, mikrośrodowisko szpiku kostnego, model dwuuderzeniowy, modyfikacje histonów, mutacja CEBPA, mutacja FLT3-ITD, mutacja NPM1, mutacja TET2, mutacje IDH, mutacje somatyczne, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, reaktywne formy tlenu, receptor c-kit, transformacja nowotworowa, układ krwiotwórczy