trypanosomoza
Trypanosomoza to pasożytnicza choroba wywołana przez pierwotniaki z rodzaju Trypanosoma, przenoszona przez owady krwiopijne. Wyróżnia się dwie główne postaci kliniczne: afrykańską trypanosomozę (śpiączkę afrykańską) wywoływaną przez T. brucei i przenoszoną przez muchę tse-tse oraz amerykańską trypanosomozę (chorobę Chagasa) powodowaną przez T. cruzi i przenoszoną przez pluskwiaki z rodzaju Triatoma.
Śpiączka afrykańska charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem – początkowo występują objawy niespecyficzne (gorączka, bóle głowy, powiększenie węzłów chłonnych), a następnie dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego z zaburzeniami neurologicznymi, snu i świadomości. Choroba Chagasa ma fazę ostrą z gorączką, obrzękiem w miejscu ukąszenia (objaw Romana) i fazę przewlekłą, w której może rozwinąć się kardiomiopatia, megacolon lub megaesophagus.
Diagnostyka trypanosomoz opiera się na wykrywaniu pasożytów w preparatach krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego lub bioptatów, testach serologicznych (ELISA, IFA) oraz technikach molekularnych (PCR). W leczeniu stosuje się leki przeciwpasożytnicze, których wybór zależy od gatunku pasożyta i fazy choroby – m.in. pentamidynę, suraminę, melarsoprol, eflornithynę (dla śpiączki afrykańskiej) oraz benznidazol i nifurtimoks (dla choroby Chagasa).