leczenie metotreksatem
Metotreksat to lek przeciwnowotworowy oraz immunosupresyjny, który hamuje działanie enzymu reduktazy dihydrofolianowej, co prowadzi do zaburzenia syntezy DNA, RNA oraz białek. Stosowany jest w terapii nowotworów złośliwych, ciężkich postaci łuszczycy oraz reumatoidalnego zapalenia stawów.
W onkologii metotreksat wykorzystuje się w leczeniu białaczek, chłoniaków, nowotworów głowy i szyi, raka piersi oraz osteosarcoma. W reumatologii stosowany jest jako lek modyfikujący przebieg choroby w RZS, młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów oraz łuszczycowym zapaleniu stawów. Wykazuje również skuteczność w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy opornych na inne metody terapeutyczne.
Leczenie metotreksatem wymaga regularnego monitorowania parametrów morfologii krwi, funkcji wątroby oraz nerek ze względu na potencjalną toksyczność. Przy długotrwałej terapii zaleca się suplementację kwasu foliowego, która zmniejsza ryzyko działań niepożądanych bez wpływu na skuteczność leczenia. Dawkowanie różni się znacząco w zależności od wskazania – w chorobach reumatycznych stosuje się niskie dawki (7,5-25 mg tygodniowo), natomiast w onkologii dawki mogą być wielokrotnie wyższe.
Podczas terapii metotreksatem istotne jest unikanie alkoholu oraz stosowanie skutecznej antykoncepcji, gdyż lek ma działanie teratogenne. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hepatotoksyczność, supresję szpiku kostnego oraz zwiększoną podatność na infekcje. W przypadku przedawkowania stosuje się jako antidotum leukoworynę (folinian wapnia).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Methotrexat-Ebewe 2,5 mg
Metotreksat (Methotrexat-Ebewe) wykazuje istotne działanie teratogenne i genotoksyczne, co wymaga rygorystycznego przestrzegania zasad antykoncepcji u pacjentek w wieku rozrodczym podczas terapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu. U mężczyzn zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia i przez minimum 3 miesiące po zakończeniu terapii, a także powstrzymanie się od dawstwa nasienia w tym okresie. Stosowanie metotreksatu w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko poronień samoistnych (42,5% vs 22,5% w grupie kontrolnej) oraz poważnych wad wrodzonych (6,6% żywych urodzeń vs około 4% w grupie kontrolnej). Wskazane jest regularne monitorowanie ultrasonograficzne płodu w przypadku ciąży powstałej podczas terapii lub w ciągu 6 miesięcy po jej zakończeniu.
antykoncepcja, dawka metotreksatu, działanie teratogenne, genotoksyczność, krioprezerwacja nasienia, leczenie metotreksatem, metotreksat, nasienie, oligospermia, oogeneza, poronienie samoistne, przenikanie leku do mleka, spermatogeneza, teratogenność, wada rozwojowa, wada wrodzona, zaburzenia miesiączkowania, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Levofolic 50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań lub infuzji 50 mg/ml
Aktualne dane kliniczne dotyczące stosowania l-folinianu disodu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią są ograniczone, brak jest formalnych badań toksyczności reprodukcyjnej u zwierząt oraz doniesień o szkodliwym wpływie kwasu folinowego w ciąży. L-folinian disodu może być bezpiecznie stosowany u pacjentek ciężarnych leczonych metotreksatem lub innymi antagonistami folianów, gdyż zmniejsza toksyczność tych leków. Jednak terapia skojarzona l-folinianu disodu z 5-fluorouracylem jest przeciwwskazana w ciąży ze względu na ogólne przeciwwskazania do stosowania 5-fluorouracylu u kobiet ciężarnych. Lekarz powinien zapoznać się z charakterystykami produktów leczniczych zawierających metotreksat, inne antyfoliany oraz 5-fluorouracyl, aby uwzględnić dodatkowe informacje dotyczące stosowania w ciąży.