krwawienie podpajęczynkowe
Krwawienie podpajęczynówkowe (subarachnoidalne, SAH) to stan nagłego zagrożenia życia, charakteryzujący się wynaczynieniem krwi do przestrzeni podpajęczynówkowej otaczającej mózg. Najczęstszą przyczyną (około 85% przypadków) jest pęknięcie tętniaka wewnątrzczaszkowego, rzadziej malformacje tętniczo-żylne, urazy, zaburzenia krzepnięcia, stosowanie leków przeciwzakrzepowych czy nowotwory.
Objawy SAH obejmują nagły, silny ból głowy, często opisywany jako „najgorszy w życiu”, któremu mogą towarzyszyć nudności, wymioty, sztywność karku, światłowstręt, zaburzenia świadomości i objawy ogniskowe. Charakterystyczne jest nagłe wystąpienie objawów bez poprzedzających dolegliwości. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki i zgonu.
Diagnostyka opiera się na badaniu TK głowy bez kontrastu (czułość 95% w pierwszych 24h), punkcji lędźwiowej (przy ujemnym wyniku TK) oraz angiografii naczyń mózgowych. Skala Hunta-Hessa oraz skala Fishera pozwalają ocenić stopień ciężkości krwawienia i rokowanie.
Leczenie obejmuje stabilizację stanu pacjenta, zapobieganie ponownemu krwawieniu (poprzez zabezpieczenie tętniaka metodą neurochirurgiczną lub wewnątrznaczyniową), zapobieganie skurczowi naczyniowemu (nimodypina) oraz leczenie powikłań. Istotne jest szybkie rozpoznanie i podjęcie leczenia, gdyż śmiertelność w SAH wynosi około 30-40%, a połowa pacjentów, którzy przeżyją, ma trwałe deficyty neurologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Alteplaza – Działania niepożądane
Alteplaza (Alteplasum), substancja czynna produktów leczniczych Actilyse dostępnych w dawkach 20 mg i 50 mg do infuzji, jest stosowana w leczeniu trombolitycznym świeżego zawału mięśnia sercowego, ostrej masywnej zatorowości płucnej oraz ostrego udaru niedokrwiennego. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia śródczaszkowe występujące u do 15% pacjentów leczonych z powodu udaru niedokrwiennego, które nie zwiększają całkowitej śmiertelności ani ciężkiej niepełnosprawności (mRS 5 lub 6). W leczeniu zawału serca i zatorowości płucnej często obserwuje się krwawienia śródmózgowe, a także krwawienia z uszkodzonych naczyń krwionośnych, przewodu pokarmowego, dróg moczowo-płciowych oraz w miejscu podania. Rzadziej występują krwawienia do oka, płuc, osierdzia czy przestrzeni pozaotrzewnowej, a z nieznaną częstością krwawienia z narządów miąższowych, np. wątroby.
afazja, alteplaza, blok przedsionkowo-komorowy, ból dławicowy, częstoskurcz komorowy, hematokryt, hemoglobina, krwawienie do mózgu, krwawienie do oka, krwawienie do przewodu pokarmowego, krwawienie podpajęczynkowe, krwawienie śródmózgowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z naczyń, krwiak mózgu, krwiak pozaotrzewnowy, krwiomocz, krwioplucie, krwotok śródczaszkowy, leczenie trombolityczne, majaczenie, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostry zespół mózgowy, reakcja anafilaktyczna, reperfuzja, rozkojarzenie elektromechaniczne, skala Rankina, skurcz oskrzeli, transfuzja krwi, trzepotanie przedsionków, ubytek przegrody międzykomorowej, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wrzód trawienny, wstrząs kardiogenny, wybroczyna, wymioty krwawe, zaburzenia rytmu serca, zator cholesterolowy, zator tłuszczowy, zatorowość płucna, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Actilyse 20 20 mg
Alteplaza, rekombinowany tkankowy aktywator plazminogenu (t-PA) zawarty w Actilyse 20, jest stosowana w leczeniu trombolitycznym świeżego zawału mięśnia sercowego, ostrej masywnej zatorowości płucnej oraz ostrego udaru niedokrwiennego. Ze względu na mechanizm fibrynolityczny, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, w tym z istotnymi zaburzeniami krzepliwości, skazą krwotoczną, leczeniem przeciwzakrzepowym (INR > 1,3), świeżymi lub ciężkimi krwawieniami, a także u osób z uszkodzeniami OUN (nowotwory mózgu, tętniaki, operacje wewnątrzczaszkowe lub kręgosłupa). Dodatkowo, przeciwwskazania obejmują świeże urazy, poród w ostatnich 10 dniach, ciężkie nadciśnienie tętnicze, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ostre zapalenie trzustki, choroby wrzodowe, tętniaki rozwarstwiające aorty, nowotwory z ryzykiem krwawienia oraz ciężkie choroby wątroby (niewydolność, marskość, nadciśnienie wrotne, aktywne zapalenie). W przypadku udaru niedokrwiennego, Actilyse 20 jest przeciwwskazany, jeśli czas od wystąpienia objawów przekracza 4,5 godziny, przy ciężkim udarze (NIHSS > 25), drgawkach w fazie ostrej, krwawieniu śródczaszkowym lub podejrzeniu krwawienia podpajęczynkowego.
alteplaza, aPTT, bakteryjne zapalenie wsierdzia, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, drgawki, krwawienie podpajęczynkowe, krwawienie śródczaszkowe, leczenie trombolityczne, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, objaw neurologiczny, ostre zapalenie trzustki, płytki krwi, przejściowy atak niedokrwienny, skala NIHSS, skaza krwotoczna, stężenie glukozy we krwi, terapia trombolityczna, tętniak naczyń mózgowych, tętniak rozwarstwiający aorty, tkankowy aktywator plazminogenu, tomografia komputerowa, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, wartość INR, zaburzenie krzepliwości, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylaki przełyku