płyn w jamie otrzewnowej
Płyn w jamie otrzewnowej (wodobrzusze, ascites) to nieprawidłowe gromadzenie się płynu w przestrzeni otrzewnowej jamy brzusznej. Stanowi on objaw wielu schorzeń i wymaga dokładnej diagnostyki różnicowej dla ustalenia przyczyny.
Najczęstszą przyczyną wodobrzusza jest marskość wątroby (około 80% przypadków), w której dochodzi do nadciśnienia wrotnego i zaburzeń w wytwarzaniu albumin. Inne przyczyny obejmują niewydolność serca, zespół nerczycowy, nowotwory (pierwotne i przerzutowe), zapalenie otrzewnej (w tym gruźlicze), choroby trzustki oraz zespół Budd-Chiariego.
Diagnostyka płynu w jamie otrzewnowej obejmuje badanie fizykalne, badania obrazowe (USG, TK), a przede wszystkim paracentezę diagnostyczną z analizą pobranego płynu. Kluczowym parametrem różnicującym jest gradient albumin surowica-płyn otrzewnowy (SAAG), który pozwala odróżnić wodobrzusze spowodowane nadciśnieniem wrotnym (SAAG ≥ 1,1 g/dl) od innych przyczyn (SAAG < 1,1 g/dl).
Leczenie płynu w jamie otrzewnowej zależy od choroby podstawowej. W przypadku marskości wątroby stosuje się ograniczenie sodu w diecie, leki moczopędne (spironolakton, furosemid), paracentezę odbarczającą oraz, w wybranych przypadkach, TIPS (przezskórne wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe). W przypadku wodobrzusza opornego na leczenie należy rozważyć przeszczepienie wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Hormon folikulotropowy – Przedawkowanie
Przedawkowanie preparatów zawierających hormon folikulotropowy (FSH), takich jak Menopur (75 j.m. FSH + 75 j.m. LH) oraz Mensinorm Set (dawki 75 j.m., 150 j.m. lub 900 j.m.), prowadzi do nadmiernej stymulacji jajników i rozwoju zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS). OHSS może manifestować się w stopniu od łagodnego (powiększenie jajników, nudności, wymioty) do krytycznego (m.in. masywne wodobrzusze, ostra niewydolność nerek, ARDS, wstrząs). Mechanizm toksyczności jest związany z fizjologiczną nadreakcją na wysokie dawki menotropiny, a nie bezpośrednią toksycznością substancji, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych wskazujące na niską ostrą toksyczność gonadotropin pozyskiwanych z moczu.
ARDS, badanie ultrasonograficzne, ból brzucha, choroba zakrzepowo-zatorowa, FSH, gonadotropina kosmówkowa, hemokoncentracja, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, menotropina, OHSS, oliguria, ostra niewydolność nerek, płyn w jamie otrzewnowej, powiększenie jajników, wodobrzusze, zaburzenia elektrolitowe, zatorowość płucna, zespół hiperstymulacji jajników, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zivafert 5 000 IU
Przedawkowanie ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG), substancji czynnej leku Zivafert 5000 j.m., cechuje się niską toksycznością, jednak może prowadzić do rozwoju zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS). OHSS manifestuje się powiększeniem jajników, gromadzeniem płynu w jamie otrzewnowej oraz zmianami hematologicznymi, a jego nasilenie może być łagodne, umiarkowane, ciężkie lub krytyczne. W łagodnych i umiarkowanych postaciach dominują objawy takie jak dyskomfort i ból brzucha, nudności oraz wodobrzusze, natomiast w ciężkich i krytycznych formach obserwuje się oligurię, hemokoncentrację, zaburzenia elektrolitowe, masywne wodobrzusze, wysięk opłucnowy, niewydolność nerek i oddechową oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe.
ciężki zespół hiperstymulacji jajników, gonadotropina kosmówkowa, hematokryt, hemokoncentracja, heparyna drobnocząsteczkowa, krytyczny zespół hiperstymulacji jajników, łagodny zespół hiperstymulacji jajników, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, oliguria, paracenteza, parametry hematologiczne, płyn w jamie otrzewnowej, powiększenie jajników, powikłania zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, umiarkowany zespół hiperstymulacji jajników, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zaburzenia elektrolitowe, zakrzepica, zespół hiperstymulacji jajników - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Spironol 25 mg
Spironolakton w dawce 25 mg jest antagonistą aldosteronu i lekiem moczopędnym oszczędzającym potas, stosowanym w leczeniu zastoinowej niewydolności serca z obrzękami, wodobrzusza w marskości wątroby oraz w zespole nerczycowym. Lek ten jest również użyteczny w terapii wodobrzusza towarzyszącego chorobom nowotworowym oraz w pierwotnym hiperaldosteronizmie, zarówno diagnostycznie, jak i terapeutycznie u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego. Spironolakton może być stosowany jako lek dodatkowy w nadciśnieniu tętniczym, zwłaszcza w nadciśnieniu opornym na standardowe leczenie. Tabletki o mocy 25 mg zawierają 63 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
antagonista aldosteronu, białkomocz, diuretyk pętlowy, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek moczopędny oszczędzający potas, marskość wątroby, nadciśnienie oporne, nadciśnienie tętnicze, obrzęk obwodowy, pierwotny hiperaldosteronizm, płyn w jamie otrzewnowej, retencja płynów, spironolakton, terapia skojarzona, upośledzona funkcja nerek, wodobrzusze, wodobrzusze nowotworowe, zastoinowa niewydolność serca, zastój w krążeniu płucnym, zespół Conna, zespół nerczycowy