aktywność CYP3A4

CYP3A4 to jeden z najważniejszych izoenzymów cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm około 50% stosowanych klinicznie leków. Jest głównie zlokalizowany w wątrobie i jelicie cienkim, gdzie odgrywa kluczową rolę w pierwszym przejściu metabolicznym wielu substancji leczniczych.

Aktywność CYP3A4 charakteryzuje się dużą zmiennością międzyosobniczą, co może prowadzić do istotnych różnic w biodostępności i skuteczności leków. Na jego aktywność wpływają czynniki genetyczne, wiek, płeć, choroby współistniejące oraz interakcje z innymi lekami i składnikami diety.

Leki będące inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą znacząco zwiększać stężenie innych leków metabolizowanych przez ten izoenzym, prowadząc do nasilenia działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. rifampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie i skuteczność terapeutyczną wielu substancji leczniczych.

Monitorowanie aktywności CYP3A4 i potencjalnych interakcji lekowych jest istotnym elementem bezpiecznej farmakoterapii, szczególnie u pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie oraz w populacjach szczególnie wrażliwych, jak osoby starsze czy pacjenci z niewydolnością wątroby.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Everolimus Synthon 5 mg

Ewerolimus jest substratem CYP3A4 oraz glikoproteiny P (PgP), a także umiarkowanym inhibitorem CYP2D6 i PgP, co wpływa na jego farmakokinetykę. Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać AUC ewerolimusu nawet 15,3-krotnie i Cmax 4,1-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. erytromycyna, podnoszą AUC 4,4-krotnie i Cmax 2-krotnie, wymagając rozważenia redukcji dawki ewerolimusu do 2,5–5 mg/dobę. Induktory CYP3A4/PgP, takie jak ryfampicyna, obniżają AUC o 63% i Cmax o 58%, co również wyklucza ich łączne stosowanie. Interakcje z innymi lekami, np. imatinibem, werapamilem czy cyklosporyną, powodują istotny wzrost ekspozycji ewerolimusu, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, ewerolimus może zwiększać biodostępność doustnych substratów CYP3A4, np. midazolamu, poprzez hamowanie jelitowego CYP3A4, co skutkuje wzrostem Cmax o 25% i AUC o 30%.
aktywność CYP3A4, cyklosporyna, deksametazon, diltiazem, dronedaron, dur brzuszny, działanie immunosupresyjne, dziurawiec, eksemestan, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, imatynib, induktory CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, leczenie immunosupresyjne, metabolizm wątrobowy, midazolam, nefazodon, nowotwory neuroendokrynne, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź immunologiczna, oktreotyd, ospa wietrzna, posakonazol, przeszczepienie narządów, rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych, ramipryl, ryfampicyna, rytonawir, szczepionka BCG, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw polio, telitromycyna, układ odpornościowy, werapamil, worikonazol, zaburzenia czynności wątroby, żółta febra, żywa szczepionka
Leksykon leków
Interakcje leku – Sorafenib Teva 200 mg

Sorafenib wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów CYP3A4 oraz glukuronidacji przez UGT1A1 i UGT1A9. Indukcja CYP3A4 przez ryfampicynę obniża AUC sorafenibu o 37%, a podobny efekt obserwuje się przy stosowaniu ziół dziurawca, leków przeciwpadaczkowych (fenytoina, karbamazepina, fenobarbital) oraz deksametazonu, co może obniżać skuteczność terapii. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę sorafenibu. Sorafenib hamuje izoenzymy CYP2B6, CYP2C8 i CYP2C9 in vitro, jednak badania kliniczne nie potwierdziły znaczącej inhibicji, choć zaleca się monitorowanie INR u pacjentów stosujących warfarynę lub fenprokumon. Ponadto sorafenib hamuje P-gp, co może zwiększać stężenia substratów takich jak digoksyna, wymagając ostrożności klinicznej.
aktywność CYP1A2, aktywność CYP3A4, cisplatyna, cyklofosfamid, deksametazon, dekstrometorfan, digoksyna, docetaksel, doksorubicyna, fenobarbital, fenprokumon, fenytoina, gemcytabina, glukuronidaza, hamowanie P-gp, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, irynotekan, izoenzym cytochromu P450, kapecytabina, karbamazepina, karboplatyna, kardiotoksyczność, ketokonazol, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolit SN-38, midazolam, neomycyna, oksaliplatyna, omeprazol, P-glikoproteina, paklitaksel, ryfampicyna, sorafenib, warfaryna, wskaźnik INR, ziele dziurawca

aktywność CYP3A4

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Everolimus Synthon 5 mg

Interakcje leku – Sorafenib Teva 200 mg