Interakcje leku
Everolimus Synthon 5 mg

Ewerolimus jest substratem CYP3A4 oraz glikoproteiny P (PgP), a także umiarkowanym inhibitorem CYP2D6 i PgP, co wpływa na jego farmakokinetykę. Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać AUC ewerolimusu nawet 15,3-krotnie i Cmax 4,1-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. erytromycyna, podnoszą AUC 4,4-krotnie i Cmax 2-krotnie, wymagając rozważenia redukcji dawki ewerolimusu do 2,5–5 mg/dobę. Induktory CYP3A4/PgP, takie jak ryfampicyna, obniżają AUC o 63% i Cmax o 58%, co również wyklucza ich łączne stosowanie. Interakcje z innymi lekami, np. imatinibem, werapamilem czy cyklosporyną, powodują istotny wzrost ekspozycji ewerolimusu, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, ewerolimus może zwiększać biodostępność doustnych substratów CYP3A4, np. midazolamu, poprzez hamowanie jelitowego CYP3A4, co skutkuje wzrostem Cmax o 25% i AUC o 30%.

Pobierz ChPL PDF Everolimus Synthon – Tabletki – 5 mg
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Inhibitory CYP3A4 i PgP zwiększające stężenie ewerolimusu
    2. Induktory CYP3A4 i PgP zmniejszające stężenie ewerolimusu
    3. Wpływ ewerolimusu na farmakokinetykę innych leków
    4. Interakcje z konkretnymi lekami
    5. Interakcje ze szczepionkami
  2. Interakcje ewerolimusu z alkoholem
  3. Tabela interakcji z ewerolimusem
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. nowotwór neuroendokrynny płuc
  2. nowotwór neuroendokrynny trzustki
  3. nowotwór neuroendokrynny układu pokarmowego
  4. rak nerkowokomórkowy
  5. zaawansowany rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych
Substancja czynna
  1. ewerolimus
Kategoria leku
  1. inhibitory mTOR
  2. leki przeciwnowotworowe

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ewerolimus jest substratem CYP3A4 oraz substratem i umiarkowanym inhibitorem glikoproteiny P (PgP). Substancje oddziałujące na te enzymy mogą wpływać na wchłanianie i wydalanie ewerolimusu. W warunkach in vitro ewerolimus działa jako kompetencyjny inhibitor CYP3A4 oraz mieszany inhibitor CYP2D6.1

Inhibitory CYP3A4 i PgP zwiększające stężenie ewerolimusu

Substancje hamujące aktywność CYP3A4 lub PgP mogą znacząco podnosić stężenie ewerolimusu we krwi poprzez spowolnienie jego metabolizmu lub ograniczenie przenikania ewerolimusu z komórek jelita.2

Induktory CYP3A4 i PgP zmniejszające stężenie ewerolimusu

Substancje indukujące CYP3A4 i PgP mogą istotnie zmniejszać stężenie ewerolimusu we krwi wskutek przyspieszenia jego metabolizmu lub nasilenia przenikania ewerolimusu z komórek jelita.3

Wpływ ewerolimusu na farmakokinetykę innych leków

Badania in vitro wykazały, że stężenia ogólnoustrojowe ewerolimusu po podaniu doustnych dawek 10 mg na dobę nie powinny powodować istotnego zahamowania aktywności PgP, CYP3A4 i CYP2D6. Jednakże istnieje ryzyko miejscowego zahamowania CYP3A4 i PgP w jelicie.4

Badania interakcji u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne podanie ewerolimusu z midazolamem (wrażliwy substrat CYP3A) spowodowało wzrost Cmax midazolamu o 25% oraz wzrost AUC(0-inf) o 30%, co prawdopodobnie wynika z hamowania aktywności CYP3A4 w jelicie.5

Ewerolimus może zatem wpływać na biodostępność jednocześnie stosowanych doustnych substratów CYP3A4, choć nie przewiduje się wystąpienia klinicznie istotnego wpływu na ekspozycję substratów CYP3A4 podawanych ogólnoustrojowo.6

Interakcje z konkretnymi lekami

Jednoczesne podawanie ewerolimusu i długo działającego oktreotydu zwiększyło minimalne stężenie oktreotydu (Cmin) o około 47%. Nie ustalono, czy ma to klinicznie istotny wpływ na skuteczność leczenia pacjentów z zaawansowanymi nowotworami neuroendokrynnymi.7

Stwierdzono, że jednoczesne stosowanie ewerolimusu i eksemestanu zwiększa stężenia minimalne (Cmin) i 2-godzinne (C2h) eksemestanu odpowiednio o 45% i 64%. Mimo to, nie zaobserwowano różnic w stężeniach estradiolu w stanie stacjonarnym pomiędzy grupami leczenia. U pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi z ekspresją receptorów hormonalnych otrzymujących tę kombinację leków, nie odnotowano zwiększonej częstości działań niepożądanych związanych z eksemestanem.8

U pacjentów leczonych jednocześnie inhibitorem konwertazy angiotensyny (np. ramiprylem) może wystąpić zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego.9

Interakcje ze szczepionkami

W trakcie leczenia produktem Everolimus Genthon odpowiedź immunologiczna na szczepienie może być osłabiona, co może skutkować zmniejszoną skutecznością szczepionek. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania żywych szczepionek podczas terapii ewerolimusem.10

Do żywych szczepionek, których należy unikać podczas terapii ewerolimusem, zaliczamy:

  • donosową szczepionkę przeciw grypie
  • szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce
  • doustną szczepionkę przeciw polio
  • BCG (szczepionka przeciw gruźlicy)
  • szczepionkę przeciw żółtej febrze
  • szczepionkę przeciw ospie wietrznej
  • szczepionkę przeciw durowi brzusznemu TY21

11

Interakcje ewerolimusu z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego nie przedstawiono bezpośrednich danych dotyczących interakcji ewerolimusu z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu z następujących powodów:

  • Metabolizm wątrobowy – zarówno ewerolimus, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co może prowadzić do konkurencji o enzymy metabolizujące i potencjalnie zmieniać stężenie ewerolimusu w osoczu
  • Obciążenie wątroby – jednoczesne stosowanie alkoholu może zwiększać obciążenie wątroby, zwłaszcza u pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby
  • Ryzyko działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane ewerolimusu, takie jak zmęczenie czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe
  • Potencjalny wpływ na system odpornościowy – zarówno ewerolimus, jak i alkohol mogą wpływać na funkcje układu odpornościowego, co może teoretycznie zwiększać ryzyko zakażeń

Z uwagi na immunosupresyjne działanie ewerolimusu i brak szczegółowych badań dotyczących interakcji z alkoholem, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii lub całkowitą abstynencję, szczególnie w przypadku pacjentów przyjmujących ewerolimus w leczeniu immunosupresyjnym po przeszczepieniu narządów.

Tabela interakcji z ewerolimusem

Substancja czynna/grupa leków Rodzaj interakcji Wpływ na farmakokinetykę ewerolimusu Zalecenia kliniczne Poziom ważności interakcji
Silne inhibitory CYP3A4/PgP (ketokonazol) Hamowanie metabolizmu ewerolimusu AUC ↑15,3-krotnie (zakres 11,2-22,5)
Cmax ↑4,1-krotnie (zakres 2,6-7,0)		 Jednoczesne podawanie nie jest zalecane Bardzo wysoki
Inne silne inhibitory CYP3A4/PgP (itrakonazol, posakonazol, worikonazol, telitromycyna, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir, atazanawir, sakwinawir, darunawir, indinawir, nelfinawir) Hamowanie metabolizmu ewerolimusu Nie badano dokładnie, ale przewiduje się duży wzrost stężenia ewerolimusu Jednoczesne podawanie nie jest zalecane Bardzo wysoki
Umiarkowane inhibitory CYP3A4/PgP (erytromycyna) Hamowanie metabolizmu ewerolimusu AUC ↑4,4-krotnie (zakres 2,0-12,6)
Cmax ↑2,0-krotnie (zakres 0,9-3,5)		 Zachować ostrożność; rozważyć zmniejszenie dawki do 5 mg lub 2,5 mg na dobę Wysoki
Imatinib Hamowanie metabolizmu ewerolimusu AUC ↑ 3,7-krotnie
Cmax ↑2,2-krotnie		 Zachować ostrożność; rozważyć zmniejszenie dawki Wysoki
Werapamil Hamowanie metabolizmu ewerolimusu AUC ↑3,5-krotnie (zakres 2,2-6,3)
Cmax ↑2,3-krotnie (zakres 1,3-3.8)		 Zachować ostrożność; rozważyć zmniejszenie dawki Wysoki
Cyklosporyna (doustnie) Hamowanie metabolizmu ewerolimusu AUC ↑2,7-krotnie (zakres 1,5-4,7)
Cmax ↑1,8-krotnie (zakres 1,3-2,6)		 Zachować ostrożność; rozważyć zmniejszenie dawki Wysoki
Inne umiarkowane inhibitory CYP3A4/PgP (flukonazol, diltiazem, dronedaron, amprenawir, fosamprenawir) Hamowanie metabolizmu ewerolimusu Nie badano dokładnie, ale przewidywany wzrost AUC Zachować ostrożność; rozważyć zmniejszenie dawki Wysoki
Sok grejpfrutowy lub inne pokarmy wpływające na CYP3A4/PgP Hamowanie metabolizmu ewerolimusu Nie badano dokładnie Należy unikać jednoczesnego stosowania Wysoki
Ryfampicyna (silny induktor CYP3A4/PgP) Indukcja metabolizmu ewerolimusu AUC ↓63% (zakres 0-80%)
Cmax ↓58% (zakres 10-70%)		 Należy unikać jednoczesnego stosowania Wysoki
Inne silne i umiarkowane induktory CYP3A4/PgP (deksametazon, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, efawirenz, newirapina) Indukcja metabolizmu ewerolimusu Nie badano dokładnie, ale przewidywane duże zmniejszenie stężenia ewerolimusu Należy unikać jednoczesnego stosowania Wysoki
Dziurawiec (Hypericum perforatum) Indukcja metabolizmu ewerolimusu Nie badano dokładnie, ale przewidywane duże zmniejszenie stężenia ewerolimusu Podczas leczenia ewerolimusem nie należy stosować preparatów zawierających dziurawiec Wysoki
Inhibitory ACE (np. ramipryl) Możliwy synergistyczny efekt Nie dotyczy Może wystąpić zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego Średni
Oktreotyd (długo działający) Nie w pełni poznany mechanizm Zwiększenie Cmin oktreotydu o 47% Monitorować pacjenta, kliniczne znaczenie nie zostało ustalone Niski do średniego
Eksemestan Nie w pełni poznany mechanizm Zwiększenie Cmin eksemestanu o 45% i C2h o 64% Bez wpływu na stężenie estradiolu i bez zwiększenia działań niepożądanych Niski
Żywe szczepionki Immunosupresyjne działanie ewerolimusu Nie dotyczy Należy unikać stosowania żywych szczepionek podczas leczenia ewerolimusem Wysoki
Alkohol Potencjalna konkurencja o enzymy metabolizujące Nie badano Zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu lub abstynencję Średni

Po odstawieniu umiarkowanego inhibitora CYP3A4 należy wziąć pod uwagę okres wypłukiwania leku z organizmu, trwający co najmniej 2 do 3 dni przed powrotem do wcześniejszej dawki ewerolimusu.12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl