szczep lekooporny

Szczep lekooporny to odmiana drobnoustroju (bakterii, wirusa, grzyba lub pasożyta), która rozwinęła zdolność do przetrwania i namnażania się pomimo obecności leków przeciwdrobnoustrojowych, które wcześniej były skuteczne w ich zwalczaniu. Zjawisko lekooporności stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie.

Mechanizmy oporności na leki mogą być naturalne (pierwotne) lub nabyte. Oporność nabyta rozwija się w wyniku mutacji genetycznych lub przez przekazywanie genów oporności między drobnoustrojami. Do głównych mechanizmów lekooporności należą: enzymatyczna inaktywacja leku, modyfikacja miejsca docelowego działania leku, zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej oraz aktywne usuwanie leku z komórki (efflux).

Szczególne zagrożenie stanowią szczepy wielolekooporne (MDR), szeroko lekooporne (XDR) oraz całkowicie lekooporne (PDR). Przykładami groźnych szczepów lekoopornych są m.in. MRSA (Staphylococcus aureus oporny na metycylinę), VRE (enterokoki oporne na wankomycynę), bakterie wytwarzające ESBL (beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum działania) oraz prątki gruźlicy oporne na wiele leków (MDR-TB).

Zapobieganie rozwojowi i rozprzestrzenianiu się szczepów lekoopornych wymaga racjonalnej antybiotykoterapii, przestrzegania zasad kontroli zakażeń, monitorowania lekooporności oraz rozwoju nowych leków przeciwdrobnoustrojowych. W leczeniu zakażeń wywołanych przez szczepy lekooporne kluczowe znaczenie ma właściwa diagnostyka mikrobiologiczna, w tym określenie profilu lekowrażliwości.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl